Türkiye’de Eğitim Sorunlarına Sosyolojik Bakış

(Ders Kitapları, Ders Araçları Ve Yardımcı Araç-Gereçlerden Kaynaklanan Sorunlar) 


1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu; 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun ile 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu’na dayanılarak hazırlanan bu yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında kullanılacak ders kitabı, temel ders kitabı, iş ve işlem yaprakları dışındaki eğitim araçlarının incelenmesine ve kabullerine ait usul ve esasları kapsamaktadır. 

Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Araçları İnceleme Yönetmeliği’ne göre eğitim aracı, öğretim programlarının amaçlarının gerçekleştirilmesinde yararlanılabilecek basılı olan ya da basılı olmayan eser anlamına gelmektedir. Basılı eğitim aracı; kitap, dergi, atlas, harita ve benzeri, basılı olmayan eğitim aracı ise film, çizgi film, film şeridi, slayt, video kaseti, resim, fotoğraf, tablo, plâk, ses kaseti, disket, CD (Compact Disk), CD – ROM, atölye makine ve teçhizatı ile laboratuvar araç gereçleri ve benzerleri anlamına gelmektedir. 

Okulda derslerde kullanılan malzemeler hem öğretmenin hem öğrencinin işini kolaylaştırmaktadır. Ders araç gereçleri ihtiyacımız olduğu için kullandığımız malzemelerdir. Örneğin kitap ve defter gibi araçlar bilgiyi bir arada görmek ve bilgiyi kullanmakta yardım alabileceğimiz malzemeler olduğu  için önemlidir.

Derslere ait araç gereçler derslere ve sınıf düzeyine göre farklılık gösterir. Beden eğitimi dersi için eşofman, spor ayakkabı, yedek iç çamaşırı, çorap gibi malzemeler gerekliyken müzik dersi için müzik defteri, flüt gereklidir. 

Sınıf düzeyinin farklılığı da ders araç gereçlerini belirlerken önemli bir etkendir. Birinci sınıf Türkçe defteri ile dördüncü sınıf Türkçe defteri aynı değildir.  Birinci sınıfta dört çizgi üç aralıktan oluşan satırlara sahip küçük bir deftere yazarken dördüncü sınıfta iki çizgi arasına ve büyük bir deftere yazı yazılır.

Okullarımızda Ders kitapları, ders araçları ve yardımcı araç-gereçlerden kaynaklanan sorunların bazıları şunlardır;          

  Hazırlanan kitaplar ile araç-gereçler okulda dengeli biçimde bulunmaması en temel sorundur. Birçok okulda laboratuvar sarf malzemesi, harita vb. bulunmamaktadır. Böylece derslerin uygulaması yapılmadan öğrenme gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır. Bu anlamda öğrenme soyut kalmaktadır.

Okullardaki materyal eksikliği ya da gerekli materyallerin eğitim öğretim ortamında kullanılmaması da önemli bir sorundur. Ya malzeme eksik ya da malzeme kullanılmamaktadır. Malzemenin kullanılmaması öğretmenden kaynaklanan bir sorundur. Bazı öğretmenler işin kolayına kaçarak, uygulama yapmadan öğretim yapmakta böylece anlattıkları bilgiler havada kalmaktadır.

Okulların gelişen teknolojiye uyum sağlayamaması özellikle taşra okullarında ciddi bir sorundur. Hala bilgisayarı, interneti olmayan birçok okul var. Özellikle online eğitim sürecinde bu anlamda ciddi sorunlar yaşandı.

Ders kitaplarının öğrenci seviyesinde olmaması, çok gereksiz, anlamsız ve soyut bilgilerle dolu olması kitabın derste kullanılmamasına neden olmaktadır. Birçok öğretmen farklı kaynaklar kullanmaktadır. Özellikle özel okullara gönderilen devlet kitapları kullanılmamaktadır. Böylece bakanlık tarafından gönderilen kitaplar kullanılmayarak ekonomik olarak ciddi miktarda israflar yaşanmaktadır. 

Okutulacak ders kitaplarının sık sık değiştirilmesi hem maddi hem manevi açıdan sorunlar yaşatmaktadır. Bazen bir önceki yılın ders kitabı ile bir sonraki yılın ders kitabının verdiği bilgiler arasında çelişkiler olabilmektedir. Bu durum bilgi kirliliğine neden olmaktadır.

Arslan ÖZDEMİR