Swap Hariç Rezervler Ekside

Eldeki son verilere göre (24 Nisan 2020) Merkez Bankasındaki (TCMB) brüt rezerv miktarı 52,7 milyar dolar (TCMB’deki brüt döviz rezervlerinin miktarını bankanın sitesinde yer alan Para ve Banka İstatistikleri tablosundan çıkarıyoruz. Ek 1.)

Net döviz rezervine ulaşabilmek için TCMB’nin analitik bilançosunda (aşağıda ek 2’de) yer alan kalemlerden giderek bir hesaplama yapmamız gerekiyor. Bu hesaplamayı yapmamız için kullanacağımız denklem şöyle:

Net Döviz Rezervi = (Dış Varlıklar – Toplam Döviz Yükümlülükleri) / USD TL kuru

Ek 2’de verdiğimiz TCMB 30 Nisan 2020 Analitik Bilançosunda A.1 Dış Varlıklar: 615,9, P.1 Toplam Döviz Yükümlülükleri : 513,1 milyar TL ve aynı gün USD Kuru 6,98 TL olduğuna göre bu verileri yukarıdaki denklemde yerlerine koyarak net döviz rezervini bulabiliriz:  Net Döviz Rezervi = (616,6 – 503,5) / 6,98 = 16,2 milyar USD.

Buna göre 29 Nisan 2020 tarihi itibarıyla net döviz rezervleri 14,8 milyar dolardır. Bu net rezerv miktarı, swap işlemleriyle elde edilmiş (emanet) dövizleri de kapsadığı için bunun tam olarak net rezervi ifade etmediğini söylemek mümkündür. Bu durumda net döviz rezervini emanet dövizleri çıkararak görebilmek için bu miktardan swap karşılığı elde edilmiş döviz tutarını düşmemiz gerekiyor. Bunu da şöyle bir denklemle ifade edebiliriz: Swap Hariç Net Döviz Rezervi = Net Döviz Rezervi – Swap İşlemleri Toplamı

Swap miktarını bulabilmek için de TCMB sitesinde bulunan Ödemeler Dengesi ve İlgili İstatistikler alt bölümünde yer alan Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi tablosunda (aşağıda ek 3’de) 2 numaralı kaleme bakmamız gerekiyor. Elimizdeki son swap verisi mart sonu verisi olan 29,6 milyar dolardır. Yukarıdaki hesaplamalarımız nisan sonu verileriyle yapılmış olduğu ve henüz nisan sonu swap miktarı elimizde olmadığı için mart sonu swap miktarının değişmediğini varsayarak yukarıdaki denklemde yerine koyuyoruz:

Swap Hariç Net Döviz Rezervi = 16,2 – 29,6 = – 13,4 milyar dolar.

Bu durumda TCMB’nin swap hariç net döviz rezervi nisan ayı sonu itibarıyla 13,4 milyar dolar eksi çıkıyor.

Son dönemlerde izlenen para, kur politikasını özetleyelim: TCMB para basıyor ve bu paralarla kamu bankalarının elindeki devlet tahvillerini alıyor – kamu bankaları tahvilleri TCMB’ye verip karşılığında para alınca bu paralarla Hazineden yeni tahviller alıyor – hazine tahvil satarak elde ettiği paralarla bütçe ödemelerini yapıyor – piyasaya bu kadar fazla TL çıkınca TCMB bunun dövize yönelmesini ve enflasyonu artırmaması için dolar satıp TL’leri çekiyor.

Rezervlerde yılbaşından bugüne yaşanan 28,5 milyar dolarlık düşüşün en büyük nedeni bu döviz satışları. Buna ek olarak bankalardaki döviz tevdiat hesaplarındaki döviz miktarı da geriliyor. Son bir haftada döviz tevdiat hesaplarında 1,5 milyar dolar azalma oldu (aşağıda ek 4’deki BDDK grafiği.)

Soru: TCMB rezervlerini harcayarak kuru tutmaya çalışıyorsa ve buna ek olarak bankalardaki döviz mevduatında azalma oluyorsa USD TL kuru niçin hala yükseliyor?

İpucu: Türkiye’nin CDS primi 600’ün üzerinde bulunuyor.

‘Gün ışığını elle kapatamazsın.’ Çin Atasözü


Ek 1: TCMB Brüt Döviz Rezervleri

(kaynak: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/173b7dec-d6c6-4727-9f51-82e0f4138560/Para_Banka.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-173b7dec-d6c6-4727-9f51-82e0f4138560-n7aSsL7)


Ek 2: TCMB Analitik Bilançosu (30.04.2020)

(kaynak: https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/portlet/IScH%2BA8YwOo%3D/tr

Ek 3: Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi

(kaynak: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/264ced94-946c-4bbf-a394-7333fa1ffe16/RT202003T.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-264ced94-946c-4bbf-a394-7333fa1ffe16-n6.BtFV

Ek 4. Döviz Tevdiatında Değişim (kaynak: https://www.bddk.org.tr/BultenGunluk)

Kaynak: Kendime Yazılar

Mahfi EĞİLMEZ
Yazarın sayfamızdaki diğer yazıları