Kuzey Ä°rlanda’da bölge parlamentosu üyelerinin belirlendiÄŸi yerel seçimde, Ä°rlanda KurtuluÅŸ Ordusu’nun (IRA) siyasi kanadı olarak bilinen Sinn Fein’in zafer kazanması, birleÅŸik Ä°rlanda için referanduma gidilmesi çaÄŸrısılarını tetikleyince siyasi kriz yarattı.
BirleÅŸik Krallık’a baÄŸlı kalınmasını savunan Demokratik Birlik Partisi de, seçimlerin ardından iktidar paylaşımına dayalı bir hükümet kurulması giriÅŸimlerini engelleyeceÄŸini duyurdu.
Sinn Fein oyların % 29’unu alırken, Stormont Meclisi’nde en büyük parti olacak ve bu, yüz yıl önce birlikçilerin daima çoÄŸunluk olması üzerine kurulan sistemde çok büyük bir deÄŸiÅŸiklik demek.
Bir dönem Gerry Adams’ın liderliÄŸini yaptığı parti, gayrımeÅŸru bir varlık olarak gördüğü yapıyı reddediyor ve “Kuzey Ä°rlanda” tanımını kullanmıyor, bunun yerine bölgeye “Kuzey” diyorlar. Sinn Fein Londra’daki BirleÅŸik Krallık Parlamentosuna milletvekili göndermeyi de boykot ediyor.
Sinn Fein Genel BaÅŸkan Yardımcısı ve BaÅŸbakan adayı Michelle O’Neill, “Bugün, dini ve sosyal durumumuzdan bağımsız olarak, bu toplumdaki iliÅŸkilerimizi hakkaniyet, eÅŸitlik, sosyal adalet temelinde yeniden düşünmek adına bir fırsat sunan bir dönemin habercisi” dedi.
DUP, protokolün Kuzey Ä°rlanda’nın BirleÅŸik Krallık içindeki yerine bir tehdit oluÅŸturduÄŸunu savunuyor.
Protokol uyarınca, BirleÅŸik Krallık’ın geri kalanından gelen ürünlerin gümrük kontrolünden geçirilmesi gerekiyor. 2021 başında yürürlüğe giren protokol AB ve Ä°ngiltere arasında bir gerilim kaynağı.
Protokol, Kuzey Ä°rlanda’dan Ä°rlanda Cumhuriyetine geçen kamyonların, gümrükten geçirilmeden gidebilmesini saÄŸlıyor.
Brexit’ten önce, Kuzey Ä°rlanda ve Ä°rlanda Cumhuriyeti arasında bir açık sınır iÅŸletmek kolaydı. Kuzey Ä°rlanda ve Ä°rlanda Cumhuriyeti AB’nin bir parçasıyken, aynı AB ticaret kurallarını uyguluyordu ve bu da gümrük gerekmemesi anlamına geliyordu.
Ancak, Kuzey Ä°rlanda’nın BirleÅŸik Krallık’ın geri kalanıyla birlikte AB’en çıkmasıyla yeni bir düzenleme gerekti. AB’nın sıkı gıda kuralları var ve AB dışı ülkelerden gelen süt ve yumurta gibi belli yiyecekler sınırlarda kontrol ediliyor. Ä°laç lisansı vermek gibi alanlarda da benzer kurallar var.
Bu sorunun üstesinen egelebilmek için AB ve Ä°ngiltere Kuzey Ä°rlanda Protokolünü müzakere etti ve bu ÅŸimdi Brexit AnlaÅŸması’nın bir parçası.
Ä°rlanda’nın kuzeyi ve güneyinin yeni, paylaşılan bir adayı tartışmasının zamanının geldiÄŸin söyleyen O’Neill, “GeleceÄŸimizin neye benzeyeceÄŸine dair saÄŸlıklı bir tartışma yapalım” diye konuÅŸtu.
Sinn Fein Lieri Mary Lou McDonald da birlik yanlılarına “Korkmayın, gelecek hepimiz için parlak” mesajını verdi.
Sinn Féin 15 yıldır diğer partilerle koalisyon hükümetlerinde yer aldı ve yönetimin bu haliyle devam etmesi için çalışacağını vaat etti.
Kuzey Ä°rlanda’ya barış getiren Hayırlı Cuma AnlaÅŸması’na göre, çoÄŸunluk birleÅŸik bir Ä°rlanda istiyor gibi görünüyorsa, Kuzey Ä°rlanda’dan sorumlu devlet bakanının referanduma gitmesi gerekiyor.
Anketler, çoÄŸu kiÅŸinin BirleÅŸik Krallık’a baÄŸlı kalmaktan yana oluÄŸunu gösterirken, Sinn Fein bu eÄŸilimin beÅŸ ila 10 yıl içinde deÄŸiÅŸtirilebileceÄŸini umuyor.
Hükümet kurulması zor
Ancak Sinn Fein’in zaferine karşın, hükümet kurabilmesi zor. Çünkü yine Hayırlı Cuma AnlaÅŸması’na göre, iktidarın en büyük birlik yanlısı partiyle paylaşılması gerekiyor ve Demokratik Birlik Partisi (DUP) sınır protokolünde anlamlı bir düzeltme olmadan hükümete girmeyeceÄŸini ilan etti.
Bu arada Ä°ngiltere DışiÅŸleri Bakanı Liz Truss da, Brüksel’e Kuzey Ä°rlanda sınır protokülünü düzeltme uyarısı yaptı ve aksi takdirde barış sürecinin tehlikeye atılacağını belirti.
Truss, AB’nin pozisyonunu deÄŸiÅŸtirmemekteki ısrarının Kuzey Ä°rlanda’daki siyasi istikrarsızlığı uzatabileceÄŸinden “derinden kaygılı” olduÄŸunu vurguladı.
- Talihsiz Anjel Hala ve Edirne Kuşatması Günleri - 29 Ocak 2025
- Bilim İnsanları, Bazı Kişilerin Neden Covid Olmadığını Buldu - 21 Haziran 2024
- Tüketicinin İyimserliği Azalıyor - 21 Haziran 2024
Nokta Haber Yorum sitesinden daha fazla ÅŸey keÅŸfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
