ABD’nin Nijerya ve Venezuela’ya yönelik son askeri müdahaleleri, Washington’un “terörle mücadele” söylemi altında enerji havzalarına askeri ve siyasi olarak yerleşme stratejisinin yeni bir aşamaya geçtiği tartışmalarını güçlendirdi.
Terör Gerekçesiyle Genişleyen Müdahale Alanı
ABD Dışişleri Bakanlığı verilerine göre Nijerya, Boko Haram ve IŞİD-Batı Afrika (IŞİD-WA) tehdidiyle mücadele eden ülkelerin başında geliyor. Washington, bu güvenlik tablosunu gerekçe göstererek Aralık ayı sonunda Nijerya’da, 3 Ocak’ta ise Venezuela’da askeri operasyonlar yürüttü.
Ancak her iki müdahale de, uluslararası hukukta açık bir yetkilendirme olmadan gerçekleştirildiği ve sivil kayıplara yol açtığı gerekçesiyle eleştiriliyor. Rusya merkezli TASS için yazan analist Oleg Osipov’a göre bu operasyonlar, “terörle mücadele”den çok, ABD’nin enerji kaynakları üzerindeki jeopolitik denetimini genişletme hedefiyle örtüşüyor.
Nijerya: Ortak Operasyon, Tartışmalı Onay
Venezuela’dan farklı olarak Nijerya’daki operasyonların, Devlet Başkanı Bola Tinubu’nun onayıyla ve ABD ile koordinasyon içinde yürütüldüğü açıklandı. Nijerya Dışişleri Bakanı Yusuf Tuggar, saldırılardan önce ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile doğrudan temas kurulduğunu doğruladı.
Buna rağmen ülkede dini liderler ve siyasi aktörler, ABD hava saldırılarının egemenlik ihlali anlamına geldiğini savunuyor. İslam alimi Şeyh Ahmed Gumi, operasyonları sert sözlerle eleştirirken, saldırıların sahadaki güvenlik sorunlarını derinleştireceği uyarısında bulundu.
Petrol Havzaları Ve Askeri Yerleşim
Nijerya, Sahra altı Afrika’nın en büyük petrol üreticisi konumunda bulunuyor. Nijerya Ulusal Petrol Şirketi (NNPC), 2030’a kadar günlük petrol üretimini 4 milyon varile çıkarmayı hedefliyor. ABD’li enerji şirketlerinin bu süreçte aktif rol alması bekleniyor.
Benzer bir senaryo Venezuela için de gündemde. ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan şirketlerinin Venezuela’nın petrol altyapısını yeniden inşa edeceğini duyururken, Washington’un bu ülkelerdeki askeri varlığının enerji yatırımlarıyla eş zamanlı ilerlemesi dikkat çekiyor.
Gana Üzerinden Yeni Askeri Koridor
Reuters’ın daha önce aktardığı bilgilere göre ABD, Nijer’deki Agadez İHA üssünün kapanmasının ardından Batı Afrika’daki operasyonlarını büyük ölçüde Gana üzerinden yürütmeye başladı. Kasım ayından itibaren Gana’ya konuşlanan ABD uçakları, Nijerya ve Sahel bölgesine yönelik yoğun keşif uçuşları gerçekleştirdi.
Uzmanlara göre bu askeri yığınak, yalnızca Nijerya’yı değil, Rusya ve Çin ile ilişkilerini güçlendiren Sahel ülkelerini de kapsayan geniş bir gözetim ve müdahale stratejisinin parçası.
“Terörle Mücadele”nin Sınırları
ABD Dışişleri Bakanlığı raporları, Nijerya’daki silahlı grupların sivillere yönelik ağır ihlallerini ortaya koysa da, sahadaki bağımsız kaynaklar ABD saldırılarında hedef alınan bölgelerde militan varlığının net biçimde doğrulanamadığını belirtiyor.
Eleştirmenlere göre Washington’un askeri müdahaleleri, terörle mücadeleden çok, petrol ve stratejik nüfuz alanlarını kontrol altına alma politikasının askeri ayağını oluşturuyor. Bu yaklaşımın, sivillerin güvenliği yerine yeni çatışma hatları üretme riski taşıdığı vurgulanıyor.
- NHY / ABD Dışişleri Bakanlığı, Nigeria Country Report on Terrorism, TASS, Oleg Osipov analizi, Reuters
- ABD’nin Terör Gerekçesi, Petrol Coğrafyasında Yeni Askeri Hatlar Açıyor - 4 Şubat 2026
- İmamoğlu Ve Yanardağ’a “Siyasal Casusluk” Davası - 4 Şubat 2026
- Le Monde: Trump’ın İkinci Perdesi Liberal Demokrasiyi Hedef Alıyor - 4 Şubat 2026
