Dünyanın “ana dolaşım sistemlerinden”: Durursa iklim felaketi olabilir

Nature dergisinde yayımlanan “Atlantik Meridyonel Devrilme Dolaşımının (AMOC) Çökmesi İçin Gözleme Dayalı Erken Uyarı Sinyalleri” başlıklı araştırmada, Körfez Akıntısı’nın durmasının, sadece ülkenin doğusunda yaşayan Kanadalılar için değil, dünya çapında yüz milyonlarca insan için “ciddi iklim felaketi” anlamına geleceği uyarısında bulunuldu.

Araştırmada, “Kuzey Yarım Küre ikliminin motoru olan Atlantik Okyanusu’nun mevcut sistemi, iklim değişikliği nedeniyle zayıflıyor olabilir. Bu durum, Avrupa’da ve Kuzey Amerika’nın bazı bölgelerinde aşırı soğuk ve bazı bölgelerde yükselen deniz seviyeleri olmak üzere dünyanın hava durumu üzerinde ciddi sonuçlar doğurabilir.” ifadeleri kullanıldı.

Atlantik Meridyonel Devrilme Dolaşımının (AMOC), sıcak suyu tropik bölgelerden Kuzey Atlantik’e taşıyan ve Körfez Akıntısı olarak bilinen büyük okyanus akıntıları sisteminin parçası olduğu hatırlatılan araştırmada, “AMOC’nin dinamik istikrarının kaybında kritik eşiğe yaklaşılacağı” vurgulandı.

Artan sera gazı emisyonları nedeniyle atmosfer ısındıkça altındaki okyanus yüzeylerinin daha fazla ısı tutacağı belirtilen araştırmada, sistemin olası çöküşünün ise dünyanın hava sistemleri için ciddi sonuçlar doğurabileceği kaydedildi.

AMOC’nin ortadan kalkması halinde Kuzey Yarım Küre’de soğumanın artacağı bildirilen araştırmada, bu durumun Atlantik’te deniz seviyelerinin yükselmesine, Avrupa ve Kuzey Amerika’da genel yağış düşüşüne, Güney Amerika ile Afrika’daki musonlarda kaymaya neden olacağı aktarıldı.

SON 1000 YILIN EN ZAYIF NOKTASINDA

Araştırmanın başyazarı Almanya’daki Potsdam İklim Etkisi Araştırma Enstitüsünden Dr. Niklas Boers, dünyanın “ana dolaşım sistemlerinden” biri olarak tanımladığı akıntının, şu anda son 1000 yılın en zayıf noktasında olduğuna dikkati çekti.

AKINTININ AZALAN GÜCÜ KORKUNÇ SONUÇLAR DOĞURABİLİR

Toronto Üniversitesinden Profesör Kent Moore da Global News’e yaptığı değerlendirmede, akıntının azalan gücünün, sadece Kanada’nın kıyı toplulukları için değil, dünya çapında potansiyel olarak yüz milyonlarca insan için korkunç sonuçlar doğurabileceğine işaret etti.

Moore, çalışmada saptananlara benzer gelişmelerin, yaklaşık 13 bin yıl önce yaşandığını hatırlatarak Kuzey Amerika’daki buz tabakalarından eriyen büyük buz parçalarının, önceden donmuş tatlı suyun ani akışla okyanusa boşalmasının, akıntıdaki daha ağır tuzlu suyun batmasına neden olarak Ekvator’a geri dönmesini engellediğini ve bunun da daha zayıf bir akıntıya neden olduğunu kaydetti.

Felaketi mühendislik teknikleri ile önlemenin imkansız olduğuna işaret eden Moore, tek çarenin küresel ısınmanın etkilerini azaltmak olduğunu ifade etti.

Moore, “Sıcaklıkları bugün olduğu gibi tutsak bile Grönland sadece sıcak olduğu için erimeye devam edecek. Bu nedenle Grönland’ın ısınmasını önlemek için karbondioksit kullanımımızı azaltmamız gerekiyor. Gerçekten feci iklim felaketi olacak.” değerlendirmesinde bulundu.