Yeni bir bilimsel modelleme, plastik üretimi ve kullanımının yol açtığı sağlık yükünün önlem alınmazsa 2040’a kadar iki katına çıkabileceğini, etkinin geçmişte asbest maruziyetiyle karşılaştırılabilecek düzeye ulaşabileceğini ortaya koyuyor.
Plastik Yaşam Döngüsü Ve Sağlık Bedeli
Plastiğin ham madde çıkarımından üretimine, taşınmasından atık hâline gelmesine kadar uzanan tüm yaşam döngüsü boyunca salınan zararlı maddeler, küresel ölçekte ciddi bir halk sağlığı riski oluşturuyor. The Lancet Planetary Health dergisinde yayımlanan ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’ndan Megan Deeney’in öncülük ettiği araştırmaya göre, mevcut politikalar değişmezse plastik kaynaklı sağlık kayıpları 2040 yılında belirgin biçimde artacak.
Araştırma, sağlık etkilerini “engellilik ayarlı yaşam yılı” (DALY) göstergesiyle hesaplıyor. Buna göre, 2016’da plastikle ilişkili hastalık yükü yaklaşık 2,1 milyon sağlıklı yaşam yılı kaybına karşılık gelirken, “mevcut gidişatın sürmesi” senaryosunda bu rakamın 2040’ta 4,5 milyon DALY’ye ulaşabileceği öngörülüyor.
Asbestle Kıyaslanan Risk
Çalışmaya dahil olmayan uzmanlar da bulguların ciddiyetine dikkat çekiyor. Çevre ve halk sağlığı araştırmacılarına göre bu büyüklükte bir hastalık yükü, geçmişte işyerlerinde asbeste maruz kalmanın yol açtığı sağlık kayıplarıyla aynı ölçekte değerlendirilebilir. Her ne kadar hava kirliliği gibi faktörlerin gerisinde kalsa da, plastik kaynaklı riskin hepatit B gibi küresel sağlık sorunlarıyla benzer düzeyde olduğu vurgulanıyor.
Araştırmacılar ayrıca mevcut hesaplamaların eksik kalabileceğini belirtiyor. Mikro ve nanoplastiklerin uzun vadeli etkileri ile plastik ürünlerin günlük kullanımında maruz kalınan kimyasallar, veri yetersizliği nedeniyle modele tam olarak yansıtılabilmiş değil.
Tüketim Artışı Ve Politika Açığı
Çalışmaya göre, mevcut önlemlerle devam edilmesi hâlinde küresel plastik tüketimi 2060’a kadar neredeyse üç katına çıkabilir. Bu artış, yalnızca çevresel tahribatı değil, iklim ve insan sağlığı üzerindeki baskıyı da büyütecek. Araştırmacılar, daha iyi atık yönetimi, geri dönüşüm ve plastik kullanımının azaltıldığı iyimser senaryolarda bile sağlık kayıplarının bugünkü seviyelerin altına düşmediğine dikkat çekiyor.
Uzmanlar, çalışmanın plastik kullanımının faydalarını —özellikle sağlık sektöründeki vazgeçilmez rolünü— kapsam dışı bıraktığını da hatırlatıyor. Ancak buna rağmen bulgular, plastikle ilgili politikaların yalnızca çevre değil, halk sağlığı perspektifiyle de yeniden ele alınması gerektiğine işaret ediyor.
Kaynaklar:
– The Lancet Planetary Health (Megan Deeney ve ekibi)
– London School of Hygiene & Tropical Medicine
– Global Burden of Disease çalışmaları
– Umweltbundesamt (Almanya Çevre Ajansı)
- İklim Krizi Küresel Eşiği Aştı: Güney Afrika’daki Sel, Yeni Normalin Habercisi - 29 Ocak 2026
- Yenişehir’de Atık Barajı Alarmı: ÇED Sistemi Bir Kez Daha Çöktü - 29 Ocak 2026
- Türkiye Gıda Krizine Bir Adım Daha Yaklaşıyor - 28 Ocak 2026
Nokta Haber Yorum sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
