İran’da ‘ahlak polisinin’ darp ettiği 16 yaşındaki Armita Geravand öldü

İran’da kadınların başörtüsü zorunluluğuna karşı verdiği mücadele, son bir yılda iki trajik olayla gündeme geldi. 16 yaşındaki Armita Geravand, 1 Ekim’de başörtüsü nedeniyle ‘ahlak polisi’ tarafından darp edildikten sonra komaya girdi ve bugün hayatını kaybetti. Geravand’ın ölümü, geçen yıl 22 yaşındaki Jîna Mahsa Amini’nin ‘ahlak polisi’ gözaltısında ölmesinin ardından başlayan ve ülke çapında yönetim karşıtı protestolara dönüşen gösterilerin birinci yıl dönümünde gerçekleşti.

Bu iki olay, İran’da kadınların zorunlu kıyafet kuralına karşı verdiği uzun ve cesur mücadeleyi gözler önüne seriyor. İran’da 1979’daki İslam Devrimi’nden sonra kadınların kamusal alanda başlarını örtmeleri zorunlu hale geldi. Bu kural, ‘ahlak polisi’ olarak bilinen İrşat devriyeleri tarafından sıkı bir şekilde uygulanıyor. Kadınlar, başörtülerini gevşek takmak, saçlarını göstermek veya renkli giyinmek gibi nedenlerle devriyeler tarafından taciz ediliyor, cezalandırılıyor veya gözaltına alınıyor.

Ancak kadınlar, bu baskıcı rejime boyun eğmiyor. Son yıllarda, sosyal medya üzerinden örgütlenen kadın aktivistler, kampanyalar düzenleyerek başörtülerini çıkarmak, beyaz giymek veya sokakta dans etmek gibi eylemlerle zorunlu kıyafet kuralına karşı çıkıyor. Bu eylemler, rejim tarafından sert bir şekilde bastırılıyor ve pek çok kadın tutuklanıyor, işkence görüyor veya hapis cezasına çarptırılıyor.

İran’da kadınların başörtüsü zorunluluğuna karşı verdiği mücadele, sadece bir kıyafet meselesi değil, aynı zamanda bir insan hakları ve demokrasi meselesidir. Kadınlar, rejimin kendilerine dayattığı kimliği reddederek, özgürce yaşama ve ifade etme hakkını savunuyorlar. Bu mücadele, İran halkının rejime karşı duyduğu hoşnutsuzluğun da bir yansımasıdır. İran’da ekonomik kriz, yolsuzluk, baskı ve sansür gibi sorunlar nedeniyle pek çok insan rejimden umudunu kesmiştir. Kadınların başörtüsü protestoları, rejimin meşruiyetini sarsan ve değişim talep eden geniş bir muhalefet hareketinin parçasıdır.

NHY/ Artı Gerçek