GÜNDEMAR’ın Türkiye genelinde yaptığı kapsamlı araştırma, toplumun büyük çoğunluğunun 2025’i “kötü” bir yıl olarak gördüğünü, ekonomiye ve adalet sistemine güvenin dibe vurduğunu, 2026’ya ilişkin beklentilerde ise yaygın bir umutsuzluk ve güvensizliğin hâkim olduğunu ortaya koydu.
Toplumun Büyük Çoğunluğu İçin 2025 “Kayıp Yıl”
GÜNDEMAR Araştırma’nın 20–26 Aralık 2025 tarihleri arasında 60 ilde, 2 bin 365 kişiyle yaptığı çalışmaya göre toplumun yaklaşık dörtte üçü 2025 yılını genel olarak “kötü” olarak değerlendirdi. Ekonominin kötü gittiğini düşünenlerin oranı yüzde 82’ye ulaştı. Araştırma, olumsuz değerlendirmelerin yalnızca muhalif seçmenle sınırlı olmadığını, iktidar blokunda da ciddi bir memnuniyetsizlik biriktiğini gösterdi.
2025’in kötü geçtiğini düşünenlerin oranı CHP ve İYİ Parti seçmeninde yüzde 90’ların üzerine çıkarken, AKP seçmeninde dahi “kötüydü” diyenlerin oranı yüzde 49 olarak ölçüldü. Ekonomi söz konusu olduğunda ise AKP seçmeninin yüzde 52’si 2025’te ekonomik gidişatı “kötü” olarak tanımladı.
Ekonomik Kriz Günlük Hayatı Belirliyor
Araştırmaya göre yurttaşları 2025 boyunca en çok zorlayan başlık açık ara temel gıda ve market fiyatları oldu. Bu kalemde tüm siyasi tercihlerde oranlar yüzde 64 ile yüzde 83 arasında değişti. Kira ve konut giderleri ile enerji faturaları da haneler üzerindeki baskıyı artıran başlıca unsurlar arasında yer aldı.
Gelir yetersizliği özellikle muhalefet seçmeninde öne çıktı. CHP ve İYİ Parti seçmenlerinin yaklaşık yarısı maaşlarının geçinmeye yetmediğini belirtirken, bu sorun iktidar seçmeninde de kayda değer bir düzeye ulaştı.
Adalet Ve Hukuka Güven Derin Şekilde Sarsılmış Durumda
Araştırma, ekonomik krizin yanı sıra adalet ve hukuk alanında da ciddi bir güven erozyonu yaşandığını ortaya koydu. Toplumun yüzde 77’si 2025 yılında adalet ve hukuk sisteminin kötü işlediğini düşünüyor. “Adaletin herkese eşit uygulanmadığı” algısı, hemen her siyasi eğilimde en rahatsız edici sorun olarak öne çıktı.
CHP ve İYİ Parti seçmeninde adalet sistemini “kötü” bulanların oranı yüzde 94’e ulaşırken, AKP seçmeninin yüzde 41’i de aynı görüşü paylaştı. İfade özgürlüğü konusunda da benzer bir tablo ortaya çıktı; muhalefet seçmeninin çok büyük bölümü ifade özgürlüğünün kötüye gittiğini düşünüyor.
Toplumun Ruh Hali: Endişe, Öfke Ve Mutsuzluk
Araştırma, ekonomik ve hukuki sorunların toplumsal ruh haline doğrudan yansıdığını gösteriyor. 2025’i düşününce kendisini “endişeli” olarak tanımlayanların oranı birçok seçmen grubunda ilk sırada yer aldı. Öfke oranı görece daha düşük görünse de yaygın bir huzursuzluk ve mutsuzluk hali dikkat çekti.
GÜNDEMAR Araştırma Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Tamer Bolat’a göre bu tablo, yaşanan sorunların geçici değil, kalıcı bir yaşam koşulu olarak algılandığını gösteriyor. Bolat, toplumun büyük vaatlerden çok öngörülebilirlik, adalet ve ekonomik güvenlik talep ettiğini vurguluyor.
2026 Beklentileri: Umut Yerine Güvensizlik
Araştırma sonuçlarına göre 2026’ya dair beklentiler de karamsar. Türkiye ekonomisinin 2026’da iyi olacağını düşünenlerin oranı yalnızca yüzde 12’de kaldı. Toplumun yarıdan fazlası, ekonominin daha da kötüleşeceğini düşünüyor. Kişisel ekonomik durumuna ilişkin beklentilerde de benzer bir kötümserlik öne çıkıyor.
Siyasal iklim açısından da tablo olumsuz: Yurttaşların önemli bir bölümü 2026’da siyasetin daha gergin ve istikrarsız olacağını öngörüyor. 2026 için en önemli öncelik ise açık ara farkla ekonomi olurken, adalet ve hukukun üstünlüğü ikinci sırada yer aldı.
Araştırmanın Ortak Sonucu: Yapısal Bir Güven Krizi
GÜNDEMAR’ın verileri, Türkiye’de ekonomik krizle sınırlı olmayan, adalet, siyaset ve gelecek beklentilerini kapsayan çok boyutlu bir güven krizine işaret ediyor. Toplumun büyük bir kesimi 2026’ya umutla değil, temkinli bir kabulleniş ve yaygın bir umutsuzluk duygusuyla giriyor.
Uzmanlara göre bu beklentilerin karşılanmaması, toplumsal bağların daha da zayıflaması ve siyasal gerilimin derinleşmesi riskini beraberinde getiriyor.
- NHY / GÜNDEMAR Araştırma, 2025 Yılı Değerlendirmesi ve 2026 Beklentileri Anketi (Aralık 2025)
Nokta Haber Yorum sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
