İran’dan sınırlı iletişim kanallarıyla dış dünyaya ulaşan tanıklıklar, güvenlik güçlerinin silahsız göstericilere karşı ölümcül güç kullandığını, yüzlerce kişinin öldürüldüğünü ve rejimin artan baskıyla toplumsal krizi yönetmekte zorlandığını ortaya koyuyor.
Kısıtlı İletişim Altında Gelen Tanıklıklar
Günler süren iletişim kesintisinin ardından İran’da bazı kişilerin yurt dışıyla telefon bağlantısı kurabildiği bildirildi. Associated Press’in (AP) aktardığına göre, kısa mesaj servisleri hâlâ çalışmazken internet erişimi yalnızca devletin izin verdiği sitelerle sınırlı. Bu kısıtlı koşullarda ulaşılan tanıklıklar, özellikle Tahran’da güvenlik güçlerinin protestolara sert biçimde müdahale ettiğini gösteriyor. BBC’ye konuşan ve güvenlik gerekçesiyle “Omid” adıyla anılan bir tanık, “Gözlerimle gördüm, doğrudan kalabalığın üzerine ateş ettiler” diyerek güvenlik güçlerinin silahsız insanlara otomatik silahlarla ateş açtığını söyledi.
Sokaklarda Şiddet, Kentlerde Sessizlik
Tanıklıklar, protestoların bastırıldığı günlerin ardından kentlerde ağır bir güvenlik atmosferinin hâkim olduğunu ortaya koyuyor. Tahran’ın merkezi noktalarında çevik kuvvet, sivil giyimli güvenlik görevlileri ve Besic milislerinin konuşlandırıldığı, bankaların ve kamu binalarının ateşe verildiği bildiriliyor. AP’ye konuşan görgü tanıkları, birçok sokağın boşaldığını, dükkânların ise fiilen açık tutulmaya zorlandığını aktarıyor. Bazı protestocuların ise güvenlik güçlerinin baskısı nedeniyle sloganlarını sokak aralarından ya da ev girişlerinden attığı ifade ediliyor.
Ölü Sayıları Ve Morglardan Gelen Görüntüler
İnternet kısıtlamaları nedeniyle can kaybına ilişkin net veriler bulunmuyor. ABD merkezli Human Rights Activists News Agency, en az 646 kişinin öldürüldüğünü, 10 binden fazla kişinin gözaltına alındığını bildiriyor. BBC’nin doğruladığı görüntülerde, Tahran yakınlarındaki Kahrizak Adli Tıp Merkezi’nde çok sayıda ceset torbasının bulunduğu, ailelerin yakınlarını teşhis etmeye çalıştığı görülüyor. Mashhad’da çalışan bir mezarlık görevlisinin aktardığına göre, ağır kafa travması bulunan yüzlerce kişi gece saatlerinde gizlice defnedildi.
Uluslararası Tepkiler Ve Artan Baskı
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, İran güvenlik güçlerinin “aşırı güç kullanımı” iddiaları karşısında “derin endişe” duyduğunu açıkladı. BM Özel Raportörü Mai Sato da, ölü sayısından bağımsız olarak ölümcül şiddetin kabul edilemez olduğunu vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’la ticaret yapan ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağını duyurarak ekonomik baskıyı artırmayı hedeflediğini belirtti; olası müzakerelere açık kapı bırakırken askeri seçenekleri de dışlamadı.
Rejimin Dayanma Eşiği Tartışılıyor
İran’dan gelen haberler doğrulanması güç olsa da, farklı kaynaklardan gelen benzer anlatımlar rejimin ciddi bir meşruiyet ve yönetim kriziyle karşı karşıya olduğuna işaret ediyor. Güvenlikçi politikaların artması, kısa vadede sokakları bastırsa da, toplumsal öfkenin ve uluslararası baskının rejimin bu krizi atlatmasını giderek zorlaştırdığı yorumları yapılıyor.
- NHY / Associated Press (AP), BBC, Human Rights Activists News Agency, Birleşmiş Milletler açıklamaları.
Nokta Haber Yorum sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
