Venezuela’da Maduro sonrası geçişin kilit ismi haline gelen Delcy Rodríguez’in, Donald Trump’la kurduğu pragmatik ilişki, ülkenin petrol zenginliğini yeniden küresel sermayeye açma vaadiyle şekillenirken, seçimlerin ve demokratik geçişin bir kez daha arka plana itilmesi tartışma yaratıyor.
Venezuela’nın geçici devlet başkanı konumuna yükselen Delcy Rodríguez, ideolojik sertliği ile pragmatik pazarlıkları birleştiren çizgisiyle hem Washington’un hem de ülke içindeki güç odaklarının merkezine yerleşti. Associated Press’in (AP) çok sayıda eski ABD’li ve Venezuelalı yetkiliyle yaptığı görüşmelere dayanan kapsamlı dosyası, Rodríguez’in Trump’la kurduğu erken temaslardan bugünkü iktidar konumuna uzanan yolculuğunu gözler önüne seriyor.
Trump’a Açılan Kapı: Başarısız Hamle, Kişisel Kazanç
2017’de Venezuela Dışişleri Bakanı olan Rodríguez, Donald Trump’ın Washington’a gelişiyle bir fırsat gördü. Devlet petrol şirketi PDVSA’nın ABD’deki iştiraki Citgo üzerinden Trump’ın yemin törenine 500 bin dolarlık bağış yapılması talimatını verdi; Cumhuriyetçilerle temaslar kuruldu, Exxon’la görüşme arayışına girildi. Amaç, yaptırımlar altındaki Venezuela petrol sektörünü Amerikan sermayesine yeniden açmaktı.
Bu “cazibe atağı” siyasi olarak sonuç vermedi. Trump yönetimi kısa süre içinde, Marco Rubio’nun da etkisiyle, Maduro’ya karşı sert bir demokrasi söylemi benimsedi. Ancak süreç, Rodríguez’i ABD iş ve siyaset çevrelerinde tanınan bir figür haline getirdi ve onun kişisel yükselişinin zeminini hazırladı.
Travmadan Radikalliğe: Aile Hikâyesi Ve Siyasi Kimlik
Rodríguez kardeşlerin politik çizgisini şekillendiren en önemli dönüm noktası, 1976’da babalarının gözaltında hayatını kaybetmesi oldu. Soğuk Savaş yıllarında yaşanan bu olay, Delcy Rodríguez’in ABD karşıtı, sert sol duruşunu besledi. AP’ye konuşan eski ABD’li diplomatlar, Rodríguez’in görüşmelerde bu travmayı sık sık gündeme getirdiğini aktarıyor.
Siyasete ağabeyi Jorge Rodríguez’in gölgesinde giren Delcy Rodríguez, Hugo Chávez döneminde inişli çıkışlı bir kariyer yaşadı; hatta bir dönem Chávez tarafından görevden alındı. Asıl yükselişi ise Chávez’in ölümünden sonra, Nicolás Maduro döneminde başladı.
Maduro Dönemi: Güç, Petrol Ve Tasfiye
2018’de Maduro tarafından devlet başkan yardımcılığına getirilen Rodríguez, kısa sürede Venezuela’nın fiili “operasyon şefi” haline geldi. Petrol ekonomisinin büyük bölümünü kontrolü altına aldı; uluslararası finans ve enerji piyasalarını bilen danışmanlarla çalıştı. Bu süreçte, yolsuzlukla suçlanan eski Petrol Bakanı Tareck El Aissami’nin 2024’te tutuklanması da dahil olmak üzere, iç rakiplerini tasfiye etti.
AP’ye konuşan kaynaklar, Rodríguez’i “Venezuela’nın Deng Xiaoping’i” olarak tanımlıyor: Otoriter ama piyasa gerçeklerini bilen, ideolojiyi ekonomik zorunluluklara göre esnetebilen bir figür.
Trump’la Yeni Dönem: Petrol Var, Seçim Yok
Maduro’nun yakalanmasının ardından Trump, Rodríguez’i bir yandan “zarif bir ortak” olarak överken, diğer yandan ülkenin petrol rezervlerine “tam erişim” talep ediyor. Ancak ABD yönetiminden ya da Caracas’tan, anayasanın öngördüğü 30 günlük seçim takvimine dair net bir mesaj gelmiş değil.
Eski ABD Venezuela Özel Temsilcisi Elliott Abrams, AP’ye yaptığı değerlendirmede, “Kimse Delcy sonrası hızlı bir demokratik geçişten söz etmiyor” diyerek uyarıyor. Ona göre, Chavismo içindeki güç dengeleri korunurken, demokrasi bir kez daha erteleniyor.
Demokrasi Bir Kez Daha Beklemede
Rodríguez’in pragmatik yönetim tarzı, ekonomiyi canlandırma ve yaptırımları gevşetme potansiyeli taşısa da, ülkenin demokratik geleceği belirsizliğini koruyor. Trump’ın, muhalefetin seçim zaferini görmezden gelmesi ve María Corina Machado’nun meşruiyetini sorgulaması, Venezuela’da “istikrar adına demokrasi”nin yeniden askıya alındığı yorumlarını güçlendiriyor.
Rodríguez’in yükselişi, yalnızca kişisel bir iktidar hikâyesi değil; aynı zamanda uluslararası güç dengeleri, enerji siyaseti ve demokrasi arasındaki gerilimin Venezuela’daki güncel yansıması olarak öne çıkıyor.
- NHY / Associated Press (AP)
Nokta Haber Yorum sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
