Türkiye’de üniversite mezunları arasındaki işsizlik, son yirmi yılda keskin bir artış göstererek 2024 itibarıyla toplam işsizlerin üçte birini aşarken, veriler yükseköğretimin istihdama geçişteki rolüne ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Veriler Ne Söylüyor
Ekonomist İnan Mutlu’nun Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayandırdığı ve sosyal medya hesabından paylaştığı grafiğe göre, üniversite mezunu işsizlerin toplam işsizler içindeki oranı 2001 yılında yüzde 8,34 seviyesindeyken, 2024’te yüzde 31’in üzerine çıktı. Bu artış, her üç işsizden birinin üniversite diplomasına sahip olduğu anlamına geliyor.
AKP Döneminde Hızlanan Artış
Grafik, 2000’li yılların başından itibaren diplomalı işsizliğin kademeli ancak istikrarlı bir yükseliş izlediğini ortaya koyuyor. Özellikle 2010 sonrası dönemde artış hızlanırken, oran 2017’de yüzde 26,9 seviyesine ulaştı, pandemi sonrası yıllarda kısa süreli dalgalanmaların ardından yeniden yükselişe geçti. 2024 verileri, diplomalı işsizliğin serideki en yüksek seviyesine çıktığını gösteriyor.
Eğitim-İstihdam Kopuşu
Uzmanlar, verilerin yükseköğretim ile işgücü piyasası arasındaki yapısal uyumsuzluğa işaret ettiğini belirtiyor. Üniversite mezunu sayısındaki hızlı artışa karşın nitelikli istihdam olanaklarının aynı ölçüde genişlememesi, diplomalı işsizliği kronik bir sorun haline getiriyor. Ekonomistler, bu eğilimin genç işsizliği, beyin göçü ve gelir dağılımı üzerindeki baskıları artırdığına dikkat çekiyor.
- NHY / Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri; Ekonomist İnan Mutlu’nun sosyal medya paylaşımı (@inanmutlu1)
