TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen torba yasa teklifindeki Akkuyu Nükleer Güç Santrali’ne ilişkin düzenlemeler yeni bir siyasi tartışmayı beraberinde getirdi. CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, teklifin Rusya’ya yeni vergi ve finansman avantajları sağladığını öne sürerken, bugüne kadar verilen teşviklerin yaklaşık 9,8 milyar dolara ulaştığını, yeni düzenlemelerin ise Türkiye’ye ilave 5 milyar dolarlık mali yük getireceğini iddia etti. İktidar cephesi ise düzenlemeyi yatırım ve finansman sürecinin gereği olarak savunuyor.
Meclis’te Akkuyu Düzenlemesine Sert Eleştiri
TBMM Genel Kurulu’nda, en düşük emekli aylığının artırılmasını da içeren “Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” görüşmeleri sürerken, teklifin Akkuyu Nükleer Güç Santrali’ne ilişkin hükümleri muhalefetin sert eleştirilerine konu oldu.
Kanun teklifinin birinci maddesi üzerinde söz alan CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, düzenlemenin Rusya’nın Akkuyu Nükleer Güç Santrali yatırımı için yeni mali avantajlar içerdiğini savundu.
Yavuzyılmaz, bugüne kadar Akkuyu projesi kapsamında Rusya’ya sağlanan vergi indirimleri ve teşviklerin toplam büyüklüğünün 9 milyar 819 milyon dolar olduğunu öne sürerek, bunu resmi teşvik belgelerine dayandırdığını ifade etti.
“Yeni Düzenleme Yaklaşık 5 Milyar Dolarlık Ek Yük Getirecek” İddiası
CHP’li Yavuzyılmaz, Genel Kurul’daki konuşmasında teklif kapsamında damga vergisinin kaldırılması, inşaat, malzeme ve teçhizat alımlarında KDV istisnası getirilmesi ile finansman yapısına ilişkin yeni kolaylıklar sağlanacağını söyledi.
Bu düzenlemelerin Rus yatırımcıya ilave mali avantaj sağlayacağını savunan Yavuzyılmaz, CHP’nin hesaplamalarına göre bunun Türkiye açısından yaklaşık 5 milyar dolarlık yeni bir vergi yükü oluşturacağını iddia etti.
Muhalefet milletvekili, söz konusu teşviklerin yatırımcıya verilmesi yerine Türkiye’nin santralde ortaklık payı edinmesinin ya da uzun vadeli elektrik alım garantilerinin yeniden müzakere edilmesinin daha doğru bir tercih olacağını ileri sürdü.
“Yüz Yıllık Bağımlılık” Eleştirisi
Konuşmasında Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin ortaklık yapısını da gündeme taşıyan Yavuzyılmaz, santralin işletme süresi, olası uzatma dönemi ve söküm süreci birlikte değerlendirildiğinde Türkiye’nin yaklaşık yüz yıl boyunca projeye bağlı kalacağını savundu.
Elindeki belgelerin Akkuyu Nükleer AŞ’ye ait yeminli mali müşavir raporlarından oluştuğunu öne süren Yavuzyılmaz, Rus tarafının santralin işletme ömrü boyunca 478 milyar dolar gelir elde etmeyi planladığını iddia etti.
Yavuzyılmaz ayrıca, Akkuyu Nükleer AŞ’nin yönetim yapısında Türk temsilcilerin bulunmadığını ve şirket hisselerinin tamamının Rus tarafına ait olduğunu belirterek, projenin yerli ve milli bir yatırım olarak tanımlanamayacağını savundu.
Teşvik Politikası Yeniden Gündemde
Muhalefetin eleştirilerinin odağında, 2010 yılında imzalanan hükümetler arası anlaşmada yer almayan bazı teşviklerin sonraki yıllarda devreye alınması da yer aldı.
Deniz Yavuzyılmaz, sözleşme imzalandıktan sonra yatırımcı lehine yeni vergi avantajları sağlanmasını eleştirerek, bu uygulamanın kamu yararı açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Akkuyu Nükleer Güç Santrali, Türkiye’nin ilk nükleer enerji yatırımı olmasının yanı sıra finansman modeli, elektrik alım garantileri, mülkiyet yapısı, vergi teşvikleri ve enerji arz güvenliği bakımından uzun süredir kamuoyunda tartışılan projeler arasında yer alıyor.
Yavuzyılmaz’ın dile getirdiği maliyet hesaplamaları ve iddialara ilişkin hükümet cephesinden veya Akkuyu Nükleer AŞ’den haberin hazırlandığı saate kadar herhangi bir değerlendirme yapılmadı.
