Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Gezi davası kapsamında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilen Osman Kavala dosyasını Büyük Daire’ye devrederek, Türkiye’nin bağlayıcı AİHM kararlarını uygulamamasına ilişkin hukuki ve siyasi tartışmayı yeni bir aşamaya taşıdı.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Osman Kavala’nın Gezi Parkı davası kapsamında mahkûm edilmesine ilişkin başvuruyu Büyük Daire’ye sevk etti. Karar, AİHM’in daha önce Kavala hakkında verdiği ihlal kararlarının Ankara tarafından uygulanmaması sonrasında geldi ve sürecin uluslararası hukuk bakımından kritik bir eşiğe ulaştığına işaret ediyor.
AİHM’in önceki ihlal tespitleri
AİHM, Kavala’ya ilişkin daha önceki kararlarında, tutuklama ve yargılama sürecinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni ihlal ettiğine hükmetmiş, Kavala’nın “haksız yere mahkûm edildiğini” tespit etmişti. Mahkeme, bu dosyada özellikle kişi özgürlüğü ve güvenliği ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varmıştı.
Ankara’nın tutumu ve bağlayıcılık tartışması
Türkiye, AİHM kararlarının bağlayıcı olmadığı yönündeki yorumları gerekçe göstererek Kavala’nın tahliyesini gerçekleştirmedi. Bu tutum, Avrupa Konseyi organları ve uluslararası insan hakları çevrelerinde, Türkiye’nin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği yönünde sert eleştirilere yol açtı. Dosyanın Büyük Daire’ye taşınması, bu hukuki gerilimin kurumsal düzeyde yeniden ele alınacağı anlamına geliyor.
Gezi davası ve iç hukuk süreci
İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Nisan 2022’de Gezi Parkı davası kapsamında Osman Kavala’ya “hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası vermişti. Bu karar, Eylül 2023’te Yargıtay tarafından onanarak kesinleşmişti. İç hukukta tüketilen yolların ardından dosya, AİHM gündeminde Türkiye’nin hukuk devleti sicilinin sembol davalarından biri hâline geldi.
Büyük Daire kararı neden önemli
Halk TV’nin aktardığı bilgilere göre, Büyük Daire’nin vereceği kararın yalnızca Osman Kavala’nın hukuki durumu açısından değil, Türkiye’nin AİHM kararlarını uygulama yükümlülüğü bakımından da belirleyici olması bekleniyor. Olası bir ihlal kararının teyidi, Ankara üzerindeki uluslararası siyasi ve hukuki baskıyı daha da artırabilir.
- NHY / Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları ve duyuruları, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi ve Yargıtay kararları, Halk TV’nin haber aktarımları
Nokta Haber Yorum sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
