Ekonomist İnan Mutlu’nun paylaştığı verilere göre, Türkiye’de 1986-2025 döneminde yapılan 73,5 milyar dolarlık özelleştirmenin yüzde 89’u AKP iktidarı sırasında gerçekleşti; uzmanlar süreci Cumhuriyet tarihinin en büyük servet transferi olarak nitelendiriyor.
Ekonomist İnan Mutlu’nun X (eski adıyla Twitter) hesabından paylaştığı grafik ve veriler, Türkiye’de özelleştirme politikalarının ölçeğini ve siyasal bağlamını yeniden gündeme taşıdı. Mutlu’ya göre, “toplu iğne dahi üretemiyordu” denilen kamu işletmelerinin yarattığı yaklaşık 65 milyar dolarlık kamu varlığı, son yirmi yılı aşkın sürede özel sektöre devredildi.
Özelleştirmede Ağırlık AKP Döneminde
Paylaşılan verilere göre Türkiye’de 1986’dan 2025’e kadar yapılan toplam özelleştirme tutarı 73,5 milyar doları buldu. Bu tutarın yaklaşık 65 milyar dolarlık bölümü, yani yüzde 89’u AKP iktidarları döneminde gerçekleştirildi. Grafik, özellikle 2005-2006 ve 2013 yıllarında milyar dolarlık satışlarla özelleştirme gelirlerinin zirveye çıktığını gösteriyor.
Uzmanlara göre bu tablo, özelleştirmenin yalnızca ekonomik bir araç değil, aynı zamanda kamu mülkiyetinin yapısal dönüşümünü hedefleyen uzun vadeli bir siyasi tercih olduğunu ortaya koyuyor.
“Tarihimizin En Büyük Servet Transferi”
İnan Mutlu, söz konusu süreci “tarihimizin en büyük servet transferi” olarak tanımlarken, kamuya ait sanayi tesisleri, enerji varlıkları, limanlar ve stratejik altyapıların el değiştirmesine dikkat çekiyor. Eleştiriler, bu satışların üretim kapasitesi, istihdam ve kamu gelirleri üzerindeki uzun vadeli etkilerinin yeterince tartışılmadığı yönünde yoğunlaşıyor.
Ekonomistler, özelleştirme gelirlerinin büyük ölçüde bütçe açıklarının kapatılmasında kullanıldığını, ancak kalıcı bir sanayi ve kalkınma stratejisine dönüştürülemediğini savunuyor.
Sırada Köprüler Ve Otoyollar Mı Var
Mutlu’nun paylaşımında öne çıkan bir diğer vurgu ise, özelleştirme dalgasının henüz tamamlanmadığı yönünde. “Sıra köprü ve otoyollara geldi” ifadesi, kamu-özel işbirliği projeleri ve işletme devri modellerinin yeni bir servet aktarımı alanı oluşturabileceği tartışmasını güçlendirdi.
Ulaştırma ve altyapı projeleri üzerinden verilen uzun vadeli garanti ve gelir paylaşımları, kamuoyunda şeffaflık ve kamu yararı açısından yeniden sorgulanıyor.
Kaynaklar:
– İnan Mutlu, X paylaşımı (@inanmutlu1)
– Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) verileri
– Açık kaynak bütçe ve özelleştirme istatistikleri
