İstanbul Üniversitesi’nin Ekrem İmamoğlu’nun diplomasını iptal eden işlemine karşı açılan davayı reddeden mahkeme kararında atıf yapılan eserin yazarı Prof. Dr. Turgut Tan, 35 yıl sonra yapılan geri alma işleminin hukuki güvenlik, hakkaniyet ve eğitim hakkı ilkeleriyle bağdaşmadığını belirtti.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi’ne yatay geçişine dayalı lisans diplomasının iptal edilmesine ilişkin yargı süreci, idare hukukunun temel ilkeleri açısından yeni ve tartışmalı bir eşiği gündeme taşıdı. İstanbul 5. İdare Mahkemesi’nin iptal istemini reddeden kararında, Emeritus Prof. Dr. Turgut Tan’ın “İdari İşlemin Geri Alınması” adlı kitabına atıf yapılması üzerine Tan, T24’te yayımlanan kapsamlı değerlendirmesinde karara sert hukuki eleştiriler yöneltti.
Açık Hata Yorumu Hukuki Güvenliği Aşındırıyor
Mahkeme, İmamoğlu’nun yatay geçiş sürecinde “ağır ve açık hukuka aykırılık” bulunduğunu ve bu nedenle diplomanın süreye bağlı olmaksızın geri alınabileceğini savundu. Ancak Prof. Dr. Turgut Tan’a göre, söz konusu usulsüzlüklerin tamamı idarenin kendi iç işlemlerinden kaynaklanıyor ve “açık hata” kavramının yargı içtihatlarında tanımlanan kapsamına girmiyor.
Tan, Danıştay kararlarına atıfla, açık hatanın ancak “idare edilenlerin kolayca fark edebileceği” ve yoruma yer bırakmayan durumlarda söz konusu olabileceğini hatırlatarak, bir öğrenciden fakülte yönetimlerinin kontenjan, kayıt ve kütük işlemlerindeki sakatlıkları bilmesinin ya da düzeltmesini beklemenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu vurguladı.
35 Yıl Sonra Geri Alma Hakkaniyetle Bağdaşır Mı
Değerlendirmede en dikkat çekici noktalardan biri, işlemin üzerinden geçen sürenin hukuki sonuçları oldu. Tan’a göre, idare hukukunda geri alma yetkisi sınırsız değil; Danıştay ve Anayasa Mahkemesi içtihatları, bu yetkinin hak ve nesafet kurallarını zedelemeyecek şekilde kullanılmasını zorunlu kılıyor.
Tan, Danıştay’ın geçmiş kararlarında hukuka aykırı işlemlerin dahi belirli bir süreden sonra kazanılmış hak doğurabileceğini kabul ettiğini; Anayasa Mahkemesi’nin ise eğitim hakkı kapsamında, uzun süre sonra yapılan iptallerde bireysel yarar ile kamusal yarar arasında adil denge kurulması gerektiğini vurguladığını hatırlattı. Bu çerçevede, 35 yıl sonra diplomanın iptal edilmesinin ölçülülük ve hukuki güvenlik ilkeleriyle bağdaşmadığını ifade etti.
Eğitim Hakkı Ve İyi Yönetişim İlkesi
Makale, yalnızca idare hukuku teknikleriyle sınırlı kalmıyor; eğitim hakkı boyutuna da dikkat çekiyor. Tan, Anayasa Mahkemesi’nin benzer olaylarda, idarenin kendi kusurundan kaynaklanan hataların bedelinin bireylere yüklenemeyeceği yönündeki kararlarını anımsatarak, İmamoğlu kararının bu yerleşik yaklaşımın dışında kaldığını savundu.
Sonuç olarak Prof. Dr. Turgut Tan, İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu’nun yatay geçiş kararını geri alması ve buna dayalı diploma iptalinin, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarında kabul edilen ilkelerle örtüşmediği kanaatine varıyor. Tartışma, yalnızca bir diploma meselesi olmaktan çıkıp, Türkiye’de idarenin işlem güvenliği ve yargının bu güvenliği ne ölçüde koruduğu sorusunu yeniden gündeme taşıyor.
Kaynaklar:
– Turgut Tan, Diploma iptali davasının düşündürdükleri, T24
– Danıştay İçtihadı Birleştirme Kararları
– Anayasa Mahkemesi, Bireysel Başvuru No: 2017/38317
– İstanbul 5. İdare Mahkemesi Kararı
