DÄ°SK-AR’ın, TÜİK verileri üzerinden hazırladığı son rapor, Türkiye’de iÅŸsizliÄŸin resmi rakamların çok ötesinde bir boyuta ulaÅŸtığını ortaya koydu. Dar tanımlı iÅŸsizlik yüzde 8,2 olarak açıklanırken, çalışmak istediÄŸi halde iÅŸ bulamayanlar, eksik istihdam edilenler ve umudunu kaybedenler dahil edildiÄŸinde geniÅŸ tanımlı iÅŸsiz sayısı 12 milyon 627 bine, iÅŸsizlik oranı ise yüzde 31’e yükseldi. Rapor, iÅŸgücü piyasasındaki gerçek tablonun resmi göstergelerle tam olarak yansıtılamadığı tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Dar Ve Geniş İşsizlik Arasındaki Makas Açılıyor
Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu AraÅŸtırma Merkezi’nin (DÄ°SK-AR), TÜİK’in Mayıs 2026 Hanehalkı Ä°ÅŸgücü AraÅŸtırması verileri üzerinden hazırladığı “Ä°ÅŸsizliÄŸin Görünümü Raporu”, Türkiye’de iÅŸsizliÄŸin ölçüm yöntemine iliÅŸkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Rapora göre TÜİK’in açıkladığı mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı iÅŸsizlik oranı yüzde 8,2 seviyesinde bulunurken, DÄ°SK-AR’ın uluslararası kabul gören geniÅŸ tanımlı iÅŸsizlik hesaplamasına göre oran yüzde 31’e ulaÅŸtı. Bu hesaplamada yalnızca aktif olarak iÅŸ arayanlar deÄŸil, çalışmaya hazır olduÄŸu halde iÅŸ aramayanlar, eksik istihdam edilenler ve umutsuz iÅŸsizler de dikkate alınıyor.
DİSK-AR verileri, dar tanımlı işsiz sayısının son iki yılda sınırlı biçimde gerilemesine karşın, geniş tanımlı işsiz sayısının aynı dönemde yaklaşık 2 milyon 700 bin kişi artarak 12 milyon 627 bine yükseldiğini ortaya koyuyor. Böylece resmi işsizlik göstergesi ile işgücü piyasasının fiili görünümü arasındaki fark daha da belirginleşmiş durumda.
İşgücü Piyasasında Gizlenen Sorunlar Büyüyor
Rapor, yalnızca işsizliği değil, çalışma yaşamındaki kırılganlığı da gözler önüne seriyor. Haftalık çalışma süresi yetersiz olduğu halde daha fazla çalışmak isteyenlerin oluşturduğu zamana bağlı eksik istihdam son iki yılda 3 milyondan 4,3 milyona yükseldi.
Benzer ÅŸekilde “potansiyel iÅŸgücü” olarak tanımlanan, çalışmaya hazır olmasına raÄŸmen çeÅŸitli nedenlerle aktif iÅŸ aramayanların sayısı da 5,5 milyona ulaÅŸtı. DÄ°SK-AR’a göre bu tablo, iÅŸsizliÄŸin yalnızca resmi oranlarla okunmasının Türkiye’deki emek piyasasını açıklamakta yetersiz kaldığını gösteriyor.
Kadınlar Ve Gençler Daha Ağır Etkileniyor
Rapor, işsizliğin toplumsal etkisinin eşit dağılmadığını da ortaya koyuyor. Kadınlarda işsizliğin tüm kategorilerde erkeklerden daha yüksek seyrettiği belirtilirken, gençlerde dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 14,8, genç kadınlarda ise yüzde 21,8 olarak hesaplandı.
Öte yandan Mayıs 2026 itibarıyla yaklaşık 2,4 milyon işsizin işsizlik ödeneğinden yararlanamadığı belirtilerek, sosyal koruma mekanizmalarının da işsiz nüfusun önemli bölümünü kapsayamadığına dikkat çekildi.
Analiz: Tartışma Rakamlardan Çok Ölçüm Yönteminde Düğümleniyor
Türkiye’de iÅŸsizlik tartışmasının merkezinde artık yalnızca oranların yüksekliÄŸi deÄŸil, hangi yöntemin gerçek tabloyu yansıttığı sorusu bulunuyor. TÜİK’in dar tanımlı iÅŸsizlik verileri uluslararası istatistik standartları içinde resmi gösterge niteliÄŸi taşırken, DÄ°SK-AR ise aynı veri setinden hareketle geniÅŸ tanımlı iÅŸsizlik hesabının çalışma yaÅŸamındaki görünmeyen iÅŸsizliÄŸi ortaya çıkardığını savunuyor.
Bu nedenle ortaya çıkan farklılık, iki ayrı veri setinden deÄŸil, iÅŸsizliÄŸin nasıl tanımlandığından kaynaklanıyor. Resmi göstergeler iÅŸ arama kriterini esas alırken, geniÅŸ tanımlı yaklaşım umudunu kaybedenleri, eksik çalışanları ve çalışmaya hazır olduÄŸu halde iÅŸ bulamayan kesimleri de tabloya dahil ediyor. Ekonomide büyüme, istihdam ve gelir dağılımı tartışmalarının yoÄŸunlaÅŸtığı bir dönemde bu yöntem farkı, Türkiye’de iÅŸgücü piyasasının gerçek durumuna iliÅŸkin tartışmaların önümüzdeki süreçte de süreceÄŸine iÅŸaret ediyor.
