Malezya hükümeti, ülkede yaşayan 10 bin Rohingya mültecinin mesleki eğitim ve istihdam programı kapsamında Türkiye’ye yerleştirilmesini öngören planı onayladı. Başbakan Yardımcısı Ahmad Zahid Hamidi, Türkiye’nin mültecileri kabul etmeyi kararlaştırdığını açıklarken Ankara’dan henüz resmî doğrulama gelmedi. Malezya basınında geniş yer bulan girişimin çalışma koşulları, finansmanı ve mültecilerin hukuki statüsü belirsizliğini koruyor.
Malezya Başbakan Yardımcısı Ahmad Zahid Hamidi, 20 Kasım’da yaptığı açıklamada, ülkelerinde bulunan 10 bin Rohingya mültecinin Türkiye’ye yerleştirilmesine yönelik önerinin Bakanlar Kurulu tarafından kabul edildiğini duyurdu. Türkiye’ye gerçekleştirdiği çalışma ziyaretinin ardından hazırlanan planın iki ülke arasında uzlaşıya bağlandığını ileri süren Hamidi, girişimi Malezya’nın uzun yıllardır karşı karşıya bulunduğu göç ve mülteci sorununa yönelik kalıcı çözüm arayışının bir parçası olarak değerlendirdi.
Malezya hükümetinin açıklamasına göre program, yalnızca mültecilerin bir ülkeden diğerine gönderilmesini değil, Türkiye’deki sanayi kuruluşlarının iş gücü ihtiyaçlarına göre mesleki eğitim almalarını da kapsıyor. Üç ila altı ay sürmesi öngörülen teknik ve mesleki eğitimlerin ardından katılımcıların Türkiye’deki iş gücü piyasasına katılması hedefleniyor. Mültecilerin seçimi, belgelerinin hazırlanması ve yerleştirme işlemlerinin Türk makamları, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) ve ilgili kuruluşlarla birlikte yürütüleceği belirtiliyor.
Ankara’nın Onayı Henüz Doğrulanmadı
Malezya yönetiminin anlaşmaya varıldığı yönündeki açıklamasına rağmen Türkiye tarafından planı doğrulayan resmî bir duyuru yapılmadı. Türk Dışişleri Bakanlığından konuya ilişkin açıklama isteyen uluslararası basın kuruluşları da haberlerin yayımlandığı sırada kesin bir yanıt alamadı. Hamidi’nin sosyal medya hesabından yapılan duyurunun daha sonra kaldırılması ise girişimin hangi aşamada bulunduğuna ilişkin belirsizliği artırdı. Açıklamanın kaldırılma gerekçesi bildirilmedi.
Bu nedenle 10 bin mültecinin hangi tarihlerde Türkiye’ye geleceği, hangi illerde yaşayacağı, eğitimlerinin nerede gerçekleştirileceği ve hangi sektörlerde çalışabileceği henüz bilinmiyor. Programın maliyetini hangi ülkenin karşılayacağı, mültecilere sağlanacak sosyal güvenceler ve Türkiye’deki hukuki statüleri konusunda da ayrıntılı bir düzenleme açıklanmış değil.
Mülteci Politikası ile İş Gücü İhtiyacı Birleşiyor
Malezya, Myanmar’daki baskı ve şiddetten kaçarak ülkeye sığınan Rohingyaların başlıca yerleşim alanlarından biri. UNHCR verilerine göre ülkede Şubat 2026 sonunda Myanmar’dan gelen yaklaşık 193 bin kayıtlı mülteci bulunuyordu. Bunların yaklaşık 126 binini Rohingyalar oluşturuyordu.
Myanmar’ın Arakan eyaletinde 2017 yılında yaşanan askerî operasyonlar, yüz binlerce Rohingyanın yaşadığı toprakları terk etmesine yol açmıştı. Vatandaşlık haklarından büyük ölçüde yoksun bırakılan Rohingyalar, aradan geçen yıllara rağmen güvenli geri dönüş koşullarına kavuşamadı. Malezya’da ise mültecilerin çalışma ve yerleşme koşullarına ilişkin sınırlamalar, hem geçim sorunlarını hem de göç yönetimi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Malezya hükümeti, Türkiye ile geliştirildiğini açıkladığı modeli insani koruma ile mesleki istihdamı birleştiren bir uygulama olarak sunuyor. Ancak programın Türkiye’deki iş gücü talebine göre hazırlanması, mültecilerin korunması ile emek piyasasının ihtiyaçları arasındaki ilişkinin nasıl düzenleneceği sorusunu da gündeme getiriyor. Hamidi, katılımın mültecilerin rızasına dayanacağını belirtirken, bu rızanın nasıl alınacağı ve katılımcıların çalışma koşullarının hangi güvencelerle korunacağı henüz açıklanmadı.
Planın uygulanması, Malezya’nın mülteci nüfusunu azaltırken Türkiye’nin belirli sektörlerdeki iş gücü ihtiyacına yeni bir kaynak oluşturabilir. Bununla birlikte mültecilerin yaşamlarını yeniden kurabilmeleri, yalnızca meslek edinmelerine değil, güvenli barınma, sağlık hizmetleri, eğitim, adil ücret ve hukuki korunma olanaklarına da bağlı olacak.
Malezya’nın duyurduğu girişim, Türkiye’nin resmî tutumu açıklanana kadar bir yerleştirme planı olarak değerlendiriliyor. Asıl yanıt bekleyen soru ise şu: Ülkeler arasında iş gücü ve göç yönetimi anlaşmaları yapılırken, yurtlarından koparılmış insanların kendi gelecekleri üzerinde söz sahibi olmaları ve eşit çalışma koşullarına kavuşmaları nasıl güvence altına alınacak?
- NHA / Bernama, Radio Televisyen Malaysia (RTM), The Star, Malay Mail, Malaysiakini, Free Malaysia Today, The Edge Malaysia, Reuters, UNHCR












