Ekonomist İnan Mutlu, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, Türkiye’nin kamu eğitim harcamalarının milli gelire oranla Avrupa ülkeleri arasında en düşük seviyelerden birinde olduğunu belirterek, “Eğitim harcamaları kısılarak gençlik geleceksizleştiriliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Eurostat Verileri: Türkiye Alt Sıralarda
Mutlu’nun paylaştığı ve kaynağı Eurostat ile SBB (Strateji ve Bütçe Başkanlığı) verilerine dayandırılan grafiğe göre, devletin eğitime ayırdığı kaynağın GSYH’ye oranı Türkiye’de yüzde 3,4 seviyesinde bulunuyor.
Aynı tabloda İsveç yüzde 7,3 ile listenin başında yer alırken, İzlanda (6,7), Belçika, Finlandiya ve Estonya (6,3) gibi ülkeler Türkiye’nin yaklaşık iki katı oranında kamu kaynağını eğitime ayırıyor. Türkiye, paylaşılan sıralamada Romanya ile benzer seviyede, yalnızca İrlanda’nın üzerinde konumlanıyor.
Veriler, Türkiye’nin milli gelir büyüklüğünden bağımsız olarak, bütçe önceliklerinde eğitimin görece sınırlı bir paya sahip olduğunu ortaya koyuyor.
“Gençlik Geleceksizleştiriliyor” Eleştirisi
Mutlu paylaşımında, “Türkiye, Avrupa’da milli gelirine oranla devletin eğitime en az kaynak ayırdığı ülkeler arasında. Eğitim harcamaları kısılarak gençlik geleceksizleştiriliyor” ifadelerini kullandı.
Ekonomik analizlerde, eğitime ayrılan kamu kaynaklarının uzun vadeli büyüme, gelir dağılımı ve toplumsal hareketlilik üzerinde belirleyici olduğu vurgulanıyor. OECD ve AB ülkelerinde eğitim yatırımlarının, insan sermayesini güçlendirme ve teknolojiye dayalı dönüşüm stratejilerinin temel bileşeni olduğu biliniyor.
Türkiye’de ise son yıllarda bütçe kompozisyonu içinde eğitimin payı tartışma konusu olmaya devam ediyor. Uzmanlar, yalnızca toplam harcama oranının değil, harcamanın niteliği ve dağılımının da önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Kamusal Sorumluluk Ve Eğitim Hakkı
Mutlu, paylaşımında çocukların temel ihtiyacının “bilimsel, nitelikli ve ücretsiz eğitime erişim” olduğunu vurguladı. Bu vurgu, eğitimin anayasal bir hak olduğu ve kamusal finansmanla güvence altına alınması gerektiği yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Eğitim harcamalarının GSYH’ye oranı tek başına sistemin kalitesini ölçmese de, kamunun önceliklerini göstermesi bakımından temel bir gösterge kabul ediliyor. Türkiye’nin Avrupa ortalamasının belirgin biçimde altında kalması, bütçe tercihlerinin uzun vadeli kalkınma hedefleriyle ne ölçüde uyumlu olduğu sorusunu gündeme getiriyor.
Kaynaklar:
- Eurostat (Devletin Eğitim Harcamaları / GSYH, 2024 veya son veri)
- T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı (SBB) verileri
- İnan Mutlu’nun X hesabı (@inanmutlu1) paylaşımı
- Türkiye Eğitim Harcamalarında Avrupa’nın Son Sıralarında - 19 Şubat 2026
- Muhittin Böcek 10’uncu Kez Hastanede: Tutukluluk Ve Sağlık Hakkı Tartışması Büyüyor - 14 Şubat 2026
- Transfer Siyaseti, Güç Toplamak Değil, Güç Üretememektir - 9 Şubat 2026
