İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) verilerine göre Türkiye’de 2025 yılında en az 94 çocuk, tarım, sanayi, inşaat ve hizmet sektörlerinde çalışırken yaşamını yitirdi; çocuk işçi ölümleri son 13 yılda 836’ya ulaştı ve çocuk emeğinin kırlardan kentlere kaydığı çarpıcı biçimde ortaya çıktı.
Türkiye’de çocuk işçiliği, yapısal yoksullaşma, eğitimin piyasalaştırılması ve denetimsiz çalışma biçimleriyle derinleşirken, 2025 yılı çocuk emeğinin en ağır sonuçlarından birine sahne oldu. İSİG Meclisi’nin ulusal ve yerel basın ile ailelerden derlediği verilere göre, yıl boyunca en az 94 çocuk işçi çalışırken hayatını kaybetti. Bu sayı, resmi kayıtlarda yer alan çocuk işçi ölümlerinin çok üzerinde seyrederek, görünmez kılınan bir gerçekliği yeniden gündeme taşıdı.
Çocuk İşçiliği Ve Görünmeyen Ölümler
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerinde yıllık 13–14 çocuk işçi ölümü kayda geçerken, İSİG’in 13 yıllık izleme sonuçları her yıl ortalama 60’ın üzerinde çocuğun çalışırken hayatını kaybettiğini gösteriyor. 2024’te 71 olan çocuk işçi ölümü sayısının 2025’te 94’e yükselmesi, çocuk emeğinin giderek daha güvencesiz ve ölümcül koşullarda sürdüğünü ortaya koyuyor. İSİG, bu farkın temel nedenini kayıt dışılık, denetimsizlik ve çocuk işçiliğinin sistematik biçimde normalleştirilmesi olarak tanımlıyor.
Sektörlere Göre Dağılım: Tarımdan Kente Kayış
2025’te çocuk işçi ölümleri tarımda 31, sanayide 27, hizmette 20 ve inşaatta 16 olarak kaydedildi. Tarım hâlâ ilk sırada yer alsa da, kent merkezli sanayi ve hizmet sektörlerinde yaşanan ölümlerin oranı dikkat çekici biçimde arttı. 2014’te çocuk işçi ölümlerinin yüzde 61’i tarımda görülürken, 2025’te bu oran yüzde 33’e geriledi; buna karşılık kentlerde yaşanan ölümler yüzde 67’ye yükseldi. Bu tablo, çocuk işçiliğinin merkezinin kırlardan kentlere kaydığını gösteriyor.
MESEM Ve Eğitim Adı Altında İşçileştirme
İSİG raporuna göre çocuk işçiliğinin kentlerdeki en yaygın ve en kötü biçimlerinden biri Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulaması. Milli Eğitim Bakanlığı verileri, 2025 itibarıyla MESEM ve Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri kapsamında yaklaşık 765 bin öğrencinin fiilen işyerlerinde çalıştığını ortaya koyuyor. 2025 yılında MESEM kapsamında çalışırken hayatını kaybeden 6 çocuk işçi tespit edildi; 2023’ten bu yana bu sayı 18’e ulaştı. Eğitim adı altında haftanın büyük bölümünü işyerlerinde geçiren çocuklar, uzun çalışma saatleri ve yetersiz iş güvenliği nedeniyle ciddi risklerle karşı karşıya kalıyor.
Ölüm Nedenleri: Trafik, Düşme, Ezilme Ve Şiddet
Çocuk işçi ölümlerinde en yaygın nedenler trafik ve servis kazaları oldu. Mevsimlik tarım işçisi çocukların taşındığı minibüsler, traktör kasaları ve kamyonetler, ölümcül kazaların başlıca sahnesi. İnşaatta yüksekten düşme, sanayi ve atölyelerde ezilme, patlama ve yanma vakaları öne çıkarken; tarımda boğulma ve sıcak çarpması da sık görülen nedenler arasında yer aldı. Raporda ayrıca çocukların maruz kaldığı fiziksel ve psikolojik şiddetin, kimi vakalarda doğrudan ölümle sonuçlandığına dikkat çekildi.
Kimler Hayatını Kaybetti?
2025’te yaşamını yitiren 94 çocuğun 13’ü kız, 81’i erkekti. Çocukların 26’sı 14 yaş ve altında, 68’i ise 15–17 yaş aralığındaydı. Hayatını kaybedenler arasında 4 Suriyeli ve 1 Afganistanlı çocuk işçi de bulunuyor. Ölümlerin en sık yaşandığı iller Hatay, Şanlıurfa, Mersin, Gaziantep, Konya, Manisa, Eskişehir, İstanbul ve İzmir olarak kaydedildi.
Yapısal Nedenler Ve Politika Eleştirisi
İSİG Meclisi, çocuk işçiliğinin artışını yoksullaştırma politikaları, 4+4+4 eğitim modeli, eğitimin fiilen paralı hale gelmesi ve organize sanayi bölgelerinin yaygınlaşmasıyla ilişkilendiriyor. Raporda, uluslararası sözleşmelerin ve resmi programların çocuk işçiliğini önlemekten çok, sorunu görünmez kılan bir halkla ilişkiler aracı olarak kullanıldığı eleştirisi yer alıyor. “Çocuk işçilik ancak üretenlerin yönetmesi durumunda önlenebilir” vurgusuyla, sorunun sistem içi düzenlemelerle çözülemeyeceği ifade ediliyor.
Üç Temel Talep
İSİG Meclisi, çocuk işçiliğiyle mücadele için üç temel talep sıralıyor: çocuk işçiliğinin tüm biçimleriyle yasaklanması, eğitimin her kademede parasız ve bilimsel temelde yeniden yapılandırılması, çocukların yaşam alanlarının şiddet, uyuşturucu ve çeteleşmeden arındırılması. Raporda, bu taleplerin hayata geçmesi için örgütlü mücadelenin zorunlu olduğu ve çocukların korunmasının ancak toplumsal bir seferberlikle mümkün olacağı vurgulanıyor.
Kaynaklar:
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) 2025 Çocuk İşçi Ölümleri Raporu; Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) istatistikleri; ulusal ve yerel basın taraması.
Nokta Haber Yorum sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
