Dünyanın en büyük sodalı gölü olan, 3 bin 712 kilometrekarelik yüzey alanıyla da Türkiye’nin en büyük gölü olma özelliÄŸi taşıyan Van Gölü’nde, yağışların azalmasıyla son yılların en geniÅŸ alanlı çekilmesi meydana geldi. Van Yüzüncü Yıl Ãœniversitesi Su Ãœrünleri Fakültesi Öğretim Ãœyesi Dr. Mustafa AkkuÅŸ, çekilmenin 1 kilometreyi aÅŸtığını, su yüzeyine çıkan mikrobiyalitlerin de bunun göstergesi olduÄŸunu söyledi.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü, temmuz ayı sıcaklık ve yağış değerlendirmesi raporlarına göre Van ve çevresi son yılların en kurak dönemini yaşıyor.
Bölgedeki birçok dere ve gölet gibi Van Gölü’nde de kuraklığın etkisi görülüyor. Gölün bazı sahillerinde kurak alanlar oluÅŸtu. Gölün çekilmesiyle daha önce su altındaki bazı bölgeler ve mikrobiyalitler yeniden yüzeye çıkmaya baÅŸladı. Van Gölü’nün diÄŸer sahillerine göre, su derinliÄŸi daha az olan ErciÅŸ ilçesinin ÇelebibaÄŸ bölgesinde incelemeler yapan Van Yüzüncü Yıl Ãœniversitesi Su Ãœrünleri Fakültesi Öğretim Ãœyesi Dr. Mustafa AkkuÅŸ, bölgedeki çekilmenin 1 kilometreyi aÅŸtığını söyledi.
‘BUHARLAÅžMA YAÄžIÅžIN NEREDEYSE 3 KATI’
Su derinliğinin daha az olduğu Çelibibağ bölgesinde yaklaşık 3 metrelik bir düşüşün yaşandığını belirten Akkuş, şunları söyledi:
“Ãœlkemizde birçok gölün tamamen kuruduÄŸu yönünde haberler alıyoruz, AkÅŸehir Gölü gibi. Fakat Van Gölü diÄŸer göllere göre daha hassas. Yazın buharlaÅŸmayla gölden su uzaklaşıyor, kışın ve sonbaharda da kar ve yaÄŸmurların baÅŸlamasıyla su girdisi oluyor. BuharlaÅŸmanın fazla olduÄŸu yıllarda gölün su seviyesi düşerken, yağışın fazla olduÄŸu yıllarda su seviyesi yükseliyor. Åžu anda Van Gölü’ndeki buharlaÅŸma, yağışın nerdeyse üç katı. Böyle olunca Van Gölü’ne giren su, üç katı uzaklaşıyor. Van Gölü her yıl bir 1,5 metre alçalıp yükselme gösterir. Fakat ÅŸu andaki alçalma gördüklerimizin çok çok daha üstünde. Yaklaşık 3 metre suyun alçaldığını görüyoruz. Ä°nceleme yaptığımız Çelebibağı Mahallesi’nde Van Gölü’ndeki çekilmenin 1 kilometreyi aÅŸtığını görüyoruz. Bu durum böyle davam ederse üzülerek ifade etmek isterim ki; daha da çekileceÄŸine ÅŸahitlik etmiÅŸ olacağız. Van Gölü kapalı bir göl olduÄŸundan dolayı 800 bin yıl boyunca sürekli alçalmış ve yükselmiÅŸ. Kimi zaman öyle yükselmiÅŸ ki ÅŸimdiki su seviyesinin 150 metre üzerine çıkmış. Van il merkezi, ErciÅŸ ilçe merkezi sular altında kalmış. Son 6 bin yıldır su seviyesi bu ÅŸekilde iklime baÄŸlı olarak alçalıp yükseliyor. Buradaki yaÅŸlılar ile konuÅŸtuÄŸumuz zaman son 80 yıldır böylesi bir çekilmeye ÅŸahitlik etmediklerini söylüyor. Diliyoruz ki bu alçalma daha da devam etmesin.”
Mahalle sakinlerinden 11 çocuk, 40 torunu olan Seyithan Söylemez (75) de Çelebibağı Mahallesi’nde yaÅŸadığını belirterek “20 yıl önce mahallenin merkezinde yaÅŸarken, evimi sahile yakın yere taşıdım. Ä°lk geldiÄŸimde evimiz gölün kenarındaydı. Aradan geçen zaman içinde Van Gölü bir kilometreden fazla çekilerek evimizin çok uzağına gitti. Hayatımda suyun bu kadar çekildiÄŸini hiç görmedim” dedi. (DHA)
