Ãœcretli kesimin büyümeden aldığı pay azalırken, bireysel borçlar 2,5 trilyon TL’ye ulaÅŸtı Türkiye’de ekonominin büyümesine en büyük katkı hane halkı tüketiminden geliyor.
Türkiye ekonomisi, 2023 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 5,9 büyüme kaydetti. Bu büyüme oranı, AB, OECD ve G-20 ülkeleri arasında birinci oldu. Ancak, bu büyümenin ücretli çalışan milyonlarca kişinin gündelik hayatına yansımadığı görülüyor.
Çalışan ücretlerinin büyümeden aldığı pay azaldı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, üçüncü çeyrekte hane halkı tüketimi büyümeye 7,7 puanla en yüksek katkıyı verdi. Hane halkı tüketimini 3,4 puanla yatırımlar izledi. Kamu harcamalarının büyümeye katkısı ise 0,7 puanda kaldı. Öte yandan mal ve hizmet ithalatı 2023 yılı üçüncü çeyreğinde yüzde 14,5 artarken, ihracatın büyümesi ise yüzde 1,1 seviyesinde kaldı.
DW’den Aram Ekin Duran‘ın haberine göre, Üçüncü çeyrekte çalışanların büyümeden aldığı pay da, bir önceki çeyreÄŸe göre kan kaybetti. TÜİK verilerine göre, ikinci çeyrekte yüzde 34,3 olan iÅŸgücü ödemelerinin katma deÄŸer içerisindeki payı üçüncü çeyrekte yüzde 32,2’ye geriledi. Geçen yılın aynı döneminde ise iÅŸ gücünün büyümeden aldığı pay yüzde 26,1 olmuÅŸtu. Çalışanların büyümeden aldığı pay 2022’de yüzde 26,5’e gerilemiÅŸ ve böylelikle verinin baÅŸlangıç yılı olan 1998 yılından bu yana en düşük seviye kaydedilmiÅŸti.
Vatandaşların borçları arttı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, Türkiye’de vatandaÅŸların kredi kartları ile yaptığı borçlanma 2023’ün 10 ayında yüzde 119,2 artışla 991,9 milyar liraya ulaÅŸmıştı. Aynı dönemde tüketici kredilerindeki artış ise yüzde 34,4 oldu. Böylelikle bireysel kredi kartı borçları ile birlikte Türkiye’deki toplam bireysel borçların büyüklüğü yüzde 59 artışla 2,5 trilyon TL’ye çıktı.
2024’te ekonomik büyüme yavaÅŸlayacak
Ä°stanbul Bilgi Ãœniversitesi Öğretim Ãœyesi Prof. Dr. Ege Yazgan, Merkez Bankası’nın faizi 6 ay içinde yüzde 8,5’ten yüzde 40’a çıkarması ile birlikte iç talepte yavaÅŸlamanın da baÅŸladığını söylüyor.
Yılın son 3 ayında da tüketimdeki azalmanın devam edeceÄŸini ifade eden Prof. Yazgan, “Son verilerden Türkiye ekonomisinin yavaÅŸlamaya baÅŸladığını görebiliyoruz” diyor.
2023 yılının ilk 10 ayında yüksek enflasyon nedeniyle vatandaÅŸların satın alma gücünün eridiÄŸine iÅŸaret eden Prof. Yazgan, “Yılın geri kalanında ise baÅŸta kiralar olmak üzere fiyat artışlarında bir miktar azalma göreceÄŸiz. Yani enflasyonda kısmi bir iyileÅŸme görecek olsak da, gelecek aylar açısından enflasyonun yeniden yükselip yükselmeyeceÄŸini öngörmek zor” deÄŸerlendirmesinde bulunuyor.
OECD’den büyüme ve enflasyon tahmini
Bu arada Paris merkezli Ekonomik Kalkınma ve Ä°ÅŸ BirliÄŸi Örgütü (OECD) tarafından yayınlanan ‘Ekonomik Görünüm’ raporunda Türkiye büyüme beklentisi yükseltildi. OECD, 2023’ün tamamı için Türkiye’ye iliÅŸkin büyüme beklentisini yüzde 4,3’ten yüzde 4,5’e yükseltti.
OECD’nin Türkiye ekonomisinin büyümesi konusunda 2024 beklentisi yüzde 2,9, 2025 beklentisi ise yüzde 3,2 oldu. Öte yandan Türkiye’ye iliÅŸkin enflasyon tahminleri de artırıldı. 2023 enflasyon beklentisi yüzde 52,1’den yüzde 52,8’e, 2024 tahmini de yüzde 39,2’den yüzde 47,4’e yükseltildi.
Türkiye ekonomisi, üçüncü çeyrekte yüzde 5,9 büyüme kaydetti. Ancak, bu büyümenin ücretli çalışan milyonlarca kiÅŸinin gündelik hayatına yansımadığı görülüyor. Çalışanların büyümeden aldığı pay azalırken, vatandaÅŸların borçları arttı. 2024’te ise ekonomik büyümenin yavaÅŸlaması bekleniyor.
