Reuters haber ajansı, bankacılık sektöründen dört kaynağına ve BDDK verilerine dayandırdığı haberinde kamu bankalarının Türk Lirası’nı korumak için son altı haftada 8,3 milyar dolar deÄŸerinde döviz satışı gerçekleÅŸtirdiÄŸini aktardı.
BDDK verileri ve bankacılık sektöründe çalışanların tahminlerine göre Merkez Bankası ve kamu bankalarının piyasaya geçen yıldan beri toplamda 100 milyar dolar sürdüğü belirtildi.
Reuters’a göre bankacılık sektörü 2001 yılındaki krizden bu yana, kısa dönemler haricinde döviz açık ya da fazlası pozisyon taşımayı tercih etmiyordu. Ancak bu tercih, bu yıl itibarıyla kamu bankalarında deÄŸiÅŸti.
BDDK verilerine göre kamu bankalarının net döviz açık pozisyonu 22 Mayıs’taki 4,3 milyar dolar seviyesinden 3 Temmuz itibarıyla 8,3 milyar dolara yükseldi.
Reuters’a bilgi veren bir bankacılık kaynağı, “TCMB rezervlerinden geçen yıl 30-32, bu yıl 60 milyar dolar satış gerçekleÅŸtirdi. Haziran ayında belirginleÅŸmek üzere kamular da bu trende katılmış görünüyor. Bankaların alabileceÄŸi açık pozisyon özkaynaklarının %20’si ile sınırlandırılıyor. Ancak baktığımızda ÅŸu anda kamu (mevduat) bankaları %25’i aÅŸmış durumda. TCMB’nin rezervlerindeki kaybın kuvvetli olması nedeniyle kamunun TCMB’ye bankacılık kanalından destek olduÄŸunu düşünüyoruz. 2001’den beri ilk kez yaÅŸanan bu sürecin devam edip etmeyeceÄŸi de çok önemli” dedi.
BDDK bankaların yabancı para net genel döviz pozisyonunun yasal öz kaynağın %20’si üzerine çıkmasını istemiyor.
Düzenlemeler kısa sürelerle bu sınırın üzerine çıkmasına izin verse de bunun yılda altı defayı aşmaması gerekiyor.
Kalkınma ve mevduat bankalarını içeren kamu bankalarının net döviz pozisyonunun öz sermayeye oranı ise 3 Temmuz haftasında %20,7’ye yükselerek ilk defa bu eÅŸiÄŸi aÅŸtı. Bu oran bir önceki hafta %16,8 seviyesindeydi.
Kur son dönemde sabit bir seyir izliyor
Kamu bankalarının döviz arzını belirginleştirdiği haziran ortasından bu yana ise dolar/TL 6,85 civarında bir seyir izliyor.
Reurters’ın haberini dayandırdığı bankacılara göre TL’nin sabit seyrindeki en önemli etken kamunun döviz arzı.
Bankacıların TCMB verilerinden yaptığı hesaplamaya göre, mayıs sonu itibarıyla kamunun TCMB rezervlerinden yaptığı döviz arzı yaklaşık 55 milyar dolar seviyesinde.
TCMB’nin yerel bankalarla gerçekleÅŸtirdiÄŸi swap anlaÅŸmaları dahil edilince hesaplanabilir hale gelen bu tutar Goldman Sachs’ın tahminine göre haziran ayı da dahil edildiÄŸinde 60 milyar dolara ulaşıyor.
Geçen yıl da 30-32 milyar doları bulan bu arz, kamu bankalarının da katılımıyla 2019’dan beri bakıldığında 100 milyar doların hemen üzerine çıkmış durumda.
Mayıs ayında rezervlerin eksiye düştüğü iddia edilmişti
Dolar/TL kuru koronavirüs salgını nedeniyle küresel piyasalarda yaÅŸanan satış baskısına paralel olarak mayıs ayında 7,26’yı aÅŸarak rekor kırmıştı.
Kimi uzmanlar ve analistler dolar/TL kurundaki hızlı yükseliÅŸte TCMB’nin rezervlerinde görülen hızlı erimeden kaynaklanan endiÅŸenin rol oynadığını belirtti.
O dönemde piyasalarda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) kurun 7 seviyesinin üzerine çıkmasını engellemek için rezervlerini erittiÄŸi yönünde haberler vardı.
Kimi iÅŸlemcilerin hesaplamaları TCMB’nin net rezervlerinin eksiye düştüğünü gösteriyordu.
Reuters’in o dönemde görüştüğü ve isminin kullanılmasını istemeyen iÅŸlemciler, kurun 7 seviyesinin üzerine çıkmamasının kamu bankalarının döviz satışları ile saÄŸlandığını söylemiÅŸti.
