Türkiye tarım sektörünü yakından ilgilendiren ve büyük tepkilere neden olan cumhurbaÅŸkanı kararı, Resmi Gazete’de yayımlandı. ‘2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Ãœretime Yönelik Desteklemeler ile DiÄŸer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ä°liÅŸkin CumhurbaÅŸkanı Kararı’, mevcut tarım politikalarında köklü deÄŸiÅŸiklikler getiriyor. Bu deÄŸiÅŸiklikler, çiftçilerin ve tarım sektörünün geleceÄŸi açısından ciddi endiÅŸelere yol açıyor.
Kararnameye göre, 2025 yılı itibarıyla mazot ve gübre desteÄŸi ile 17 üründe verilen fark ödemesi (prim) desteÄŸi tamamen kaldırılıyor. Bu desteklerin yerini “temel destek” adı verilen yeni bir model alıyor. Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım’ın belirttiÄŸi gibi, kararnamede mazot ve gübre desteÄŸinin ismi bile geçmiyor. Tarım ve Orman Bakanlığı ise tepkilere yanıt olarak, temel destek kapsamında mazot maliyetinin %50’nin ve gübre maliyetinin %25’inin karşılanacağını açıkladı. Ancak bu açıklama, desteklerin ciddi oranda azaltıldığı gerçeÄŸini deÄŸiÅŸtirmiyor.
Yeni Model Tartışmaları Alevlendiriyor
Yeni model, üretim planlamasını ön planda tutarak belirli ürünlere stratejik destek sağlama amacını güdüyor. Ancak destek tutarlarının düşük olması ve üreticilerin temel maliyetlerini karşılamakta zorlanacak olmaları, tarım sektöründe büyük bir daralmaya yol açabilir. Üreticilerin büyük bir kısmı, planlı üretim ve sınırlı desteklerin tarımı bitirme tehlikesi taşıdığını düşünüyor.
Tarım ve Orman Bakanı Ä°brahim Yumaklı, yeni destekleme modelinin tarımda yeni bir dönem baÅŸlattığını savunarak, üreticilerin planlı üretime yönlendirileceÄŸini belirtti. Ancak, planlı üretimin Türkiye’nin tarımsal çeÅŸitliliÄŸine ve küçük ölçekli çiftçilerin hayatta kalma mücadelesine ne kadar uyumlu olduÄŸu büyük bir soru iÅŸareti. Kararnamenin, özellikle su kıtlığı yaÅŸanan bölgelerdeki çiftçileri daha da zor durumda bırakacağı endiÅŸesi hakim.
Gelecekte Tarımın Sonu mu Geliyor?
Bu kararname ile birlikte tarım sektöründe geri dönüşü olmayan bir sürecin başlayabileceği yönünde güçlü eleştiriler var. Mazot ve gübre desteği gibi çiftçiler için hayati önem taşıyan desteklerin kaldırılması, üretim maliyetlerini artıracak ve birçok çiftçinin üretimden çekilmesine neden olabilecek. Türkiye gibi tarıma dayalı bir ekonomide, bu kararın uzun vadeli etkileri çok ağır olabilir.
Sonuç olarak, 2025-2027 dönemi için getirilen bu tarım destekleme modeli, çiftçilerin karşı karşıya olduğu ekonomik zorlukları daha da artıracak gibi görünüyor. Tarımda yeni bir dönemin başlangıcı olarak sunulan bu düzenleme, aslında Türkiye tarımı için tehlike çanlarının çaldığının bir işareti olabilir.
- NHY / Yıldırım, Ali Ekber “Tarım Dünyası, AA, Tarım ve Orman Bakanlığı, Resmi Gazete
