Eğitim-İş’in araştırmasına göre bir öğrencinin aylık beslenme çantası maliyeti 2 bin 147 liraya yükseldi. Bu tutar asgari ücretin yüzde 7,65’ine, emekli gelirinin yüzde 9,12’sine karşılık geliyor. Sendika, yalnızca eylül ayında Türkiye Maarif Vakfı’na aktarılan 2 milyar lirayla 931 bin öğrencinin bir aylık beslenme ihtiyacının karşılanabileceğini açıkladı. Çocukların yeterli beslenmesinin ailelerin gelirine bırakılması, eğitimdeki eşitsizliği okul sıralarına kadar taşıyor.
Türkiye’de giderek ağırlaşan geçim koşulları, çocukların okulda ne yiyebileceğini de belirliyor. Eğitim ve Bilim İşgörenleri Sendikası’nın (Eğitim-İş) 27 Ekim’de yayımladığı açıklamaya göre, bir öğrencinin aylık beslenme çantası maliyeti 2 bin 147 liraya ulaştı. Sendika, okulların açılmasının ardından geçen bir ayda maliyetin yüzde 6,20 arttığını bildirdi. Açıklanan tutar, asgari ücretle geçinen bir ailenin gelirinin yüzde 7,65’ini, emekli aylığının ise yüzde 9,12’sini oluşturuyor. Üstelik bu hesap yalnızca bir çocuğun okulda bir öğün beslenmesine ilişkin.
Eğitim-İş’in önceki araştırması da sorunun giderek ağırlaştığını gösteriyor. Sendika, Eylül 2025’te bir öğrencinin aylık beslenme maliyetini 1.661,75 lira, Eylül 2026’da ise 2.121,52 lira olarak hesaplamıştı. Bir yıllık artış yüzde 27,67’ye ulaşırken, son açıklamada maliyetin 2 bin 147 liraya çıktığı belirtildi. Bununla birlikte sendikanın son açıkladığı yüzde 6,20’lik aylık artış oranının hesaplama ayrıntıları paylaşılmadı.
Bir Aylık Vakıf Kaynağı, 931 Bin Çocuğun Beslenmesine Denk
Araştırmanın dikkat çekici yanı, beslenme maliyetini kamu bütçesindeki tercihlerle birlikte değerlendirmesi. Eğitim-İş, 15 Ekim’de açıklanan merkezi yönetim bütçe gerçekleşmelerine dayanarak Türkiye Maarif Vakfı’na yalnızca eylül ayında 2 milyar lira, yılın ilk dokuz ayında ise toplam 4 milyar 58 milyon lira aktarıldığını bildirdi.
Sendikanın hesabına göre eylül ayında vakfa aktarılan 2 milyar lira, 931 bin 150 öğrencinin bir aylık beslenme giderine karşılık geliyor. Bu karşılaştırma, söz konusu kaynağın doğrudan okul yemeklerine ayrılabileceği yönünde alınmış bir bütçe kararı değil; kamusal kaynakların farklı önceliklerle kullanılmasının toplumsal karşılığını gösteren bir hesaplama.
Türkiye Maarif Vakfı, yurt dışında eğitim kurumları işleten ve kamu kaynaklarından destek alan bir kuruluş. Eğitim-İş’in itirazı ise bu faaliyetlerin varlığından çok, Türkiye’de çocukların temel beslenme ihtiyacı karşılanamazken bütçede hangi alanlara öncelik verildiği üzerinde yoğunlaşıyor.
Eğitimde Eşitsizlik Beslenme Çantasında Başlıyor
Çocukların aynı okulda, aynı sınıfta ve aynı öğretmenin karşısında bulunması, eşit koşullarda eğitim gördükleri anlamına gelmiyor. Bir öğrencinin beslenme çantası yeterli ve dengeli gıdalarla hazırlanırken, bir başkasının ailesi aynı ihtiyacı karşılamakta güçlük çekebiliyor. Böylece aileler arasındaki gelir eşitsizliği, çocukların sağlığını, öğrenme koşullarını ve okul yaşamını da etkiliyor.
Eğitim-İş, çocukların beslenme sorununun yalnızca ailelerin ekonomik olanaklarına bırakılamayacağını belirterek bütün öğrencilere okulda en az bir öğün ücretsiz yemek verilmesini istedi. Sendika, ücretsiz okul yemeğinin sosyal yardım değil, devletin yerine getirmesi gereken kamusal bir yükümlülük olduğunu vurguladı.
Türkiye’de çocukların beslenmesi için gerekli kaynakların bulunup bulunmadığı kadar, mevcut kaynakların nasıl dağıtıldığı da tartışmanın merkezinde yer alıyor. Çünkü beslenme çantasının maliyeti yükselirken ücretlerin aynı hızda artmaması, eğitim giderlerini karşılamaya çalışan ailelerin üzerindeki yükü ağırlaştırıyor. Bu yükün sonucu ise doğrudan çocukların günlük yaşamına yansıyor.
Eğitim-İş’in araştırması, çocukların beslenme sorununu yalnızca mutfak harcamalarının artışıyla değil, kamu bütçesinin öncelikleriyle birlikte değerlendirmek gerektiğini gösteriyor. Bir ülkede çocukların okulda bir öğün yemek yiyebilmesi ailelerin gelirine bağlı kalıyorsa, eğitimde fırsat eşitliği de daha okulun kapısından girilmeden zedeleniyor.
NHA / Eğitim-İş’in 27 Ekim ve 30 Eylül 2026 tarihli açıklamaları, ANKA Haber Ajansı, bianet
