ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak genel seçimlere dokuz gün kala Başbakan Binyamin Netanyahu’ya açık destek verdi. İran ve Gazze politikalarında yaşanan anlaşmazlıkların ardından gelen açıklama, Washington’ın İsrail siyasetindeki ağırlığını bir kez daha gündeme taşıdı. Trump, Netanyahu’nun kaybetmesi durumunda İran politikasının da değişebileceğini söyleyerek seçim tercihiyle bölgesel güvenlik politikalarını ilişkilendirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak genel seçimler öncesinde Başbakan Binyamin Netanyahu’ya desteğini açıkladı. Uzun süredir Netanyahu’ya yönelik doğrudan destek açıklamalarından kaçınan Trump, sosyal medya paylaşımında İsrail Başbakanı’nı İran’a karşı mücadelede güçlü bir lider, barış arayışında ise önemli bir ortak olarak tanımladı. Açıklama, iki ülkenin İran ve Gazze politikalarında son aylarda yaşadığı görüş ayrılıklarına rağmen Washington yönetiminin Netanyahu ile çalışmayı sürdürmek istediğini ortaya koydu.
Netanyahu, Trump’ın açıklamasını seçim kampanyasında kullanmakta gecikmedi. ABD Başkanı’na teşekkür ederek birlikte başladıkları işi tamamlayacaklarını söyledi. İktidardaki Likud Partisi de iki liderin görüntülerinden ve Trump’ın övgülerinden oluşan bir kampanya videosu yayımladı. Böylece Amerikan başkanının desteği, İsrail’deki seçim mücadelesinin doğrudan bir parçasına dönüştü.
Netanyahu’ya Destek, İran Üzerinden Seçim Mesajı
Trump’ın açıklamasındaki en dikkat çekici bölüm, Netanyahu’nun seçim sonucuyla ABD’nin İran politikasını ilişkilendirmesiydi. Trump, Netanyahu dışında bir liderin göreve gelmesi durumunda Amerika’nın İran konusunda tek başına hareket etmek zorunda kalabileceğini belirterek böyle bir seçeneğe sıcak bakmadığını söyledi. Bu sözler, İsrailli seçmenlere yalnızca bir lider tercihi sunulmadığını, Washington’la kurulacak ilişkinin de sandıktaki karara bağlandığını gösterdi.
Oysa Trump ile Netanyahu arasındaki ilişkiler son aylarda sorunsuz ilerlemedi. İran’a karşı yürütülen savaşın hedeflerine ulaşılamaması, İsrail’in bazı askerî operasyonları ve Gazze’de ateşkes konusunda yaşanan anlaşmazlıklar iki lider arasında gerilim yarattı. Trump, İsrail’in İran’daki doğal gaz tesislerine yönelik saldırısını eleştirmiş, Lübnan’daki operasyonların diplomatik girişimleri güçleştirdiğini savunmuştu. Netanyahu ise Washington’ın Gazze’de ateşkesi ilerletmeye yönelik önerilerine karşı çıkmıştı.
Bütün bu anlaşmazlıklara rağmen seçim öncesinde Netanyahu’nun desteklenmesi, ABD’nin İsrail’le ilişkilerinde yalnızca iki lider arasındaki kişisel yakınlığın değil, bölgesel çıkarların da belirleyici olduğunu gösteriyor. İran’a karşı izlenecek siyaset, Gazze’nin geleceği ve Ortadoğu’daki askerî dengeler, İsrail seçimlerini ülke sınırlarının ötesine taşıyan başlıca konular arasında bulunuyor.
İsrail Seçimlerinde Amerikan Başkanının Gölgesi
Trump’ın başka ülkelerdeki seçimlerde belirli liderlere destek vermesi yeni değil. Macaristan’dan Polonya’ya, Japonya’dan Latin Amerika’ya kadar farklı ülkelerde siyasetçilere açık destek açıklayan ABD Başkanı, bu kez İsrail’de Netanyahu’nun yeniden seçilmesini istediğini duyurdu. Ancak İsrail örneğinde destek, iki ülke arasındaki askerî ve diplomatik ilişkiler nedeniyle daha doğrudan bir anlam taşıyor.
Netanyahu’nun seçim kampanyasında Trump’la yakınlığını öne çıkarması da bu ilişkinin İsrail iç siyasetindeki önemini gösteriyor. ABD Başkanı’nın İsrail kamuoyundaki etkisi, Netanyahu açısından kullanılabilecek bir siyasi dayanak olarak görülüyor. Bunun seçim sonucunu ne ölçüde değiştireceği ise belirsizliğini koruyor.
Trump’ın açıklaması aynı zamanda önemli bir temsil sorununu gündeme getiriyor. İsrail seçmenleri kendi hükümetlerini belirlemek üzere sandığa giderken, dünyanın en güçlü devletlerinden birinin başkanı hangi liderle çalışmak istediğini ilan ediyor ve bu tercihi İran’a yönelik askerî politikalarla ilişkilendiriyor. Böylece demokratik seçim süreci, yalnızca ülke içindeki siyasal seçeneklerin değil, dış güçlerin beklentilerinin de etkili olduğu bir mücadele alanına dönüşüyor.
Netanyahu’nun yeniden seçilip seçilmeyeceğine İsrailli seçmenler karar verecek. Ancak Trump’ın desteği, Ortadoğu’da hükümetlerin değişmesinin yalnızca iç politika meselesi olarak görülmediğini, bölgesel güç ilişkilerinin de sandığın üzerinde ağırlık oluşturduğunu bir kez daha gösteriyor.
- NHA / Euronews Türkçe, Donald Trump’ın sosyal medya açıklaması, Binyamin Netanyahu’nun X paylaşımı, Likud Partisi’nin seçim kampanyası açıklamaları.
