Türk Eczacıları Birliği Başkanı İrfan Demirci, Türkiye’de giderek artan ilaç yokluklarının mevcut fiyatlandırma modelinin ekonomik gerçeklerle uyumsuz hale gelmesinden kaynaklandığını belirterek, ilaca erişimin sürdürülebilirliği için yapısal düzenlemelerin acilen hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Türkiye’de son yıllarda artan ilaç yoklukları sağlık sisteminin önemli gündem başlıklarından biri haline gelirken, Türk Eczacıları Birliği Başkanı M. İrfan Demirci konuya ilişkin kapsamlı bir açıklama yaptı. Demirci, ilaç temininde yaşanan sorunların artık yalnızca eczacıları değil, hastaları ve hekimleri de doğrudan etkileyen ciddi bir halk sağlığı problemine dönüştüğünü söyledi.
Demirci, ilacına ulaşamayan hastaların tedavilerinin aksadığını, eczacıların ise hastalar için gerekli ilaçları temin etmekte zorlandığını belirterek, “Son yıllarda giderek daha sık karşılaştığımız ilaç yoklukları artık ciddi bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir” dedi.
Fiyatlandırma Politikası Tedariki Zorlaştırıyor
Demirci’ye göre Türkiye’de yaşanan ilaç yokluklarının temel nedenlerinden biri, mevcut ilaç fiyatlandırma sisteminin ekonomik gelişmelerle uyumlu olmaması.
Türkiye’de ilaç fiyatları büyük ölçüde devlet tarafından belirlenen referans kur sistemine göre hesaplanıyor. Ancak yüksek enflasyon, artan üretim maliyetleri ve küresel ilaç piyasasındaki fiyat hareketleri karşısında bu sistemin sürdürülebilirliğinin giderek zorlaştığı ifade ediliyor.
Demirci, ekonomik gerçeklerle uyumsuz hale gelen fiyatlandırma politikalarının bazı ilaçların Türkiye pazarına yeterli ve düzenli biçimde sunulmasını zorlaştırdığını belirtti.
Dijital Sistemler Sahadaki Durumu Her Zaman Yansıtmayabiliyor
Son dönemde vatandaşların ilaç bulunurluğunu takip edebilmesi amacıyla geliştirilen “İlacım Nerede?” uygulamasına da değinen Demirci, bu tür dijital araçların bilgiye erişimi kolaylaştırabileceğini ancak sahadaki gerçek durumu her zaman tam olarak yansıtmayabileceğini söyledi.
Türkiye’de ilaçların üretimden hastaya ulaşmasına kadar tüm süreçlerin takip edildiği İlaç Takip Sistemi önemli bir denetim mekanizması olarak görülüyor. Bununla birlikte Demirci, teknik nedenlerle sistem verileri ile eczanelerdeki fiili stok durumu arasında zaman zaman farklılıklar oluşabildiğini belirtti.
Bu farklılıkların eczacı ile hasta arasında yanlış anlaşılmalara yol açabileceğine dikkat çeken Demirci, bazı durumlarda sistemde mevcut görünen bir ilacın eczanede fiilen bulunmayabileceğini ifade etti.
Eczacılar Hastalar İçin Alternatif Arıyor
Demirci, eczacıların sahada hastaların ilaca erişimini sağlamak için yoğun çaba harcadığını vurguladı. Eczacıların yalnızca ilaç temin eden bir meslek grubu olmadığını, aynı zamanda hastaların tedavisinin aksamaması için alternatif ilaç seçeneklerini araştıran sağlık profesyonelleri olduğunu söyledi.
“Eczacının temel görevi zaten ilacı hastasına ulaştırmaktır” diyen Demirci, sahada eczacıların hastalarının mağdur olmaması için sürekli çözüm aradığını ifade etti.
Kalıcı Çözüm İçin Yapısal Reform Çağrısı
Türk Eczacıları Birliği, ilaç yokluklarının kalıcı biçimde çözülmesi için ilaç politikalarında kapsamlı düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtiyor.
Demirci, özellikle İlaç Fiyat Kararnamesi’nin netleştirilmesi ve ilaç sektöründeki iskonto baremlerinin güncellenmesinin sorunun çözümünde önemli adımlar olacağını söyledi.
Uzmanlar ise ilaç tedarik zincirinde yaşanan sorunların yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını, birçok ülkede artan üretim maliyetleri ve küresel piyasa dalgalanmalarının ilaç bulunurluğunu etkileyebildiğini belirtiyor. Ancak sağlık politikası araştırmaları, fiyatlandırma sistemlerinin piyasa gerçekleriyle uyumsuz hale gelmesinin ilaç yokluklarını daha da artırabileceğine dikkat çekiyor.
- NHY / Türk Eczacıları Birliği açıklaması
