Gıda fiyatlarında Temmuz ayında baÅŸlayan yüksek oranlı artış trendi, AÄŸustos ve Eylül aylarında da devam etti. Eylül ayında gıda fiyatları bir önceki aya göre yüzde 5,9 oranında artarak, yılın ilk dokuz ayında ise yüzde 70’i aÅŸtı. Bu süreçte gıdadaki yıllık enflasyon yüzde 107,1 olarak gerçekleÅŸti.
BirleÅŸik Kamu-Ä°ÅŸ Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR, Ankara’daki marketlerden düzenli olarak derlediÄŸi ve halkın en fazla tükettiÄŸi 64 temel gıda maddesinden oluÅŸan bir sepeti esas alarak gıda fiyatları endeksini hazırladı. Bu endeks, yoksulların harcamalarının yüzde 35,8’inin gıdaya ayrıldığını gösteriyor.
TÜİK verilerine göre en zengin yüzde 20’lik kesim tüketiminin yüzde 16,6’sını gıda için ayırırken, en yoksul yüzde 20’lik kesimde bu oran yüzde 35,8’e çıkıyor. Bu durum, Türkiye’de son 39 aydır devam eden kesintisiz gıda fiyatı artışının özellikle sabit gelire sahip yoksul kesimleri olumsuz etkilediÄŸini gösteriyor.
Araştırma, dar gelirli, sabit gelirli, ve yoksul kesimlerin yaşadığı gerçek enflasyonun boyutunu anlamayı amaçlıyor. Yanlış ekonomik politikaların tetiklediği gıda fiyatlarındaki artış, açlık ve yoksulluk riskini artırıyor.
Türkiye, son iki yılda gıda fiyatlarında ciddi bir artış yaÅŸadı. Eylül 2021’den bu yana gıda fiyatları yüzde 447 oranında arttı. 2022’de ise gıda fiyatları yüzde 179,3’e kadar yükseldi. Bu yılın haziran ayına kadar baz etkisi nedeniyle düşüş yaÅŸansa da temmuz ayından itibaren artan aylık fiyat artışları, yıllık enflasyonun yüzde 107,1’e ulaÅŸmasına neden oldu.
Ekmek, pirinç, un, bulgur gibi temel gıda maddelerindeki fiyatlar Eylül’de bir önceki aya göre yüzde 2 artarken, et ve balık fiyatları yüzde 10,3 oranında arttı. Bu gruplardaki yıllık fiyat artışları yüzde 110’a yaklaÅŸtı. Süt, süt ürünleri ve yumurta fiyatları yüzde 4,9 artarken, yaÄŸ fiyatları yüzde 10,6 artış gösterdi. Meyve fiyatları yüzde 0,5 oranında arttı, sebze fiyatları ise yüzde 6,6 oranında yükseldi. Bakliyat fiyatları yüzde 7,2 artarken, diÄŸer iÅŸlenmiÅŸ gıda maddeleri yüzde 3,6 artış gösterdi.
Son üç ayda gıda fiyatları toplamda yüzde 30 oranında arttı. Yılın ilk dokuz ayında ise gıda fiyatlarında yüzde 70 oranında bir artış kaydedildi.
Ekim 2022’den Eylül 2023’e kadar olan son bir yıllık dönemde gıda fiyatları, önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 115,4 oranında arttı.
Döviz kuru ve tarım ürünü üretici fiyatlarındaki artışlar, gıda fiyatlarının önümüzdeki aylarda da yüksek seviyelerde artmaya devam edeceÄŸine iÅŸaret ediyor. Bu geliÅŸmeler, Türkiye’de gıda fiyatlarındaki artışın devam edeceÄŸini gösteriyor.
NHY/ Kamu-Ä°ÅŸ
