Türkiye’de sosyal yardım alan hane sayısının son dört yılda yüzde 52 oranında arttığı gözlemlenmiÅŸtir. Bu artış, 2017 yılında 3.2 milyon olan hane sayısının 2023 yılı itibarıyla 4.99 milyona ulaÅŸmasıyla somut bir ÅŸekilde ortaya çıkmaktadır. Bu durum, her beÅŸ haneden birinin sosyal yardım aldığı anlamına gelmektedir ve Türkiye’nin karşı karşıya olduÄŸu ekonomik ve sosyal zorlukları gözler önüne sermektedir.
Türkiye Ekonomi Politikaları AraÅŸtırma Vakfı’nın (TEPAV) Åžubat 2024 tarihli raporuna göre, Türkiye’de gelir eÅŸitsizliÄŸi artmakta ve orta gelir seviyesindeki bireyler yoksullaÅŸmaktadır. Bu durum, yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altındaki bireylerin sayısının artmasına neden olmaktadır. Ayrıca, gelir dağılımı eÅŸitsizliÄŸinin artışı, yoksul hanelerin ekonomik büyümeden yeterince faydalanamaması ve sosyal yardım ihtiyacının artmasına yol açmaktadır.
Euronews’un Mart 2024 tarihli haberine göre, Türkiye gelir dağılımı eÅŸitsizliÄŸinde Avrupa’da ilk sırada yer almaktadır. Yoksul kesim daha da fakirleÅŸirken, zenginlerin servetleri hızla artmaktadır. İşçilerin milli gelirden aldığı pay azalırken, ÅŸirketlerin payı artmaktadır. Bu durum, sosyal yardım alan hane sayısındaki artışın sadece geçici ekonomik dalgalanmalardan deÄŸil, yapısal bir eÅŸitsizlikten kaynaklandığını göstermektedir.
Öte yandan Türkiye Ä°statistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, 2023 yılında Türkiye nüfusu 85.4 milyon, ortalama hane büyüklüğü ise 3.14 olarak kaydedilmiÅŸtir. Bu verilere dayanarak, Türkiye nüfusunun neredeyse beÅŸte birinin (yüzde 18.4) sosyal yardımlardan yararlandığı hesaplanmaktadır. 2017 yılında bu oran yüzde 13.7 iken, pandemi döneminde yüzde 26.2’ye kadar yükselmiÅŸtir.
Dünya EÅŸitsizlik Raporu’na göre, Türkiye’de en yoksul yüzde 50’nin ortalama geliri yıllık 20.260 TL iken, en zengin yüzde 10’un geliri bunun 23 katı kadar, yani 463.020 TL’dir. En zengin yüzde 10, tüm gelirin yüzde 54,5’ini alırken, en yoksul yüzde 50’nin payı sadece yüzde 12’dir. Bu dramatik fark, gelir dağılımındaki eÅŸitsizliÄŸin boyutunu ve yoksulluÄŸun artışındaki etkisini açıkça ortaya koymaktadır.
