BoÄŸazköy-HattuÅŸa’da yapılan kazılarda, Anadolu’nun kayıp dili olarak bilinen ‘KalaÅŸmaca’ya ait 174 tabletin deÅŸifre edilmesi, arkeoloji dünyasında büyük bir heyecan yarattı. Bu keÅŸif, HattuÅŸa’nın zengin tarihini ve Anadolu’nun dil çeÅŸitliliÄŸini bir kez daha gözler önüne serdi.
HattuÅŸa, yaklaşık 1600 ila 1200 yılları arasında Hitit Ä°mparatorluÄŸu’nun baÅŸkenti olarak biliniyor ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Yüz yıldan fazla süren kazılar sırasında, 30.000’e yakın çivi yazılı kil tablet bulundu. Bu tabletler, Hititlerin tarihi, toplumu, ekonomisi ve dini gelenekleri hakkında zengin bilgiler sunuyor.
Bu yılki kazılarda, daha önce bilinmeyen bir dilde yazılmış bir ritüel metni keÅŸfedildi. Metin, Hitit dilinde yazılmış bir ritüelin yanı sıra, KalaÅŸmaca olarak adlandırılan ve modern Bolu veya Gerede bölgesinde konuÅŸulduÄŸu düşünülen bir dilde pasajlar içeriyor. Alman Arkeoloji Enstitüsü Ä°stanbul Departmanı’ndan Prof. Andreas Schachner’in yönetimindeki kazılar, bu yeni dilin keÅŸfini mümkün kıldı.
KalaÅŸmaca’nın keÅŸfi, Anadolu’nun Geç Tunç Çağı’ndaki dil manzarasına yeni bir ışık tutuyor. Hititler, yabancı dillerde ritüeller kaydetme konusunda benzersiz bir ilgi gösteriyorlardı. Bu ritüeller, sadece Hititçe’nin deÄŸil, aynı zamanda Luwice ve Palaice gibi diÄŸer Anadolu- Hint-Avrupa dillerinin yanı sıra, Hint-Avrupa dilleri dışında olan Hattice’nin de konuÅŸulduÄŸu Anadolu’nun az bilinen dil manzaralarına deÄŸerli bakış açıları saÄŸlıyor.
KalaÅŸmaca’nın keÅŸfi, Anadolu’nun dil tarihine dair bilgimizi geniÅŸletiyor ve bölgenin kültürel ve dilsel zenginliÄŸini vurguluyor. Bu yeni dilin tam olarak anlaşılması ve çözülmesi, gelecekteki araÅŸtırmalar için heyecan verici bir alan sunuyor ve Anadolu’nun geçmiÅŸine dair daha derin bir anlayış kazandırıyor.
