Dolar/TL kuru salı gününe 7,04 seviyesinde baÅŸladı. Cuma günü 7’yi aÅŸan kur, dün tahminlerden yüksek gelen enflasyon verisi sonrası yükseliÅŸini sürdürerek 7,05 ile 13 AÄŸustos 2018’den beri en yüksek gün içi seviyeye çıkmıştı.
Kur bugün de günlük yüzde 0,25’in üzerinde deÄŸer kazanarak 7,07 seviyesinin üzerine yükseldi.
Kur, 13 AÄŸustos 2018’de 7,24 ile rekor kırmıştı.
Bloomberg HT’nin haberine göre küresel çapta dolar talebi son dönemde Türk Lirası ve birçok geliÅŸen ülke para birimine baskı yapmaya devam ediyor.
Bugün çoğu para birimi dolar karşısında yatay seyrederken Güney Afrika Randı ve Meksika Pesosu dolara karşı yükselişte.
Reuters ajansının haberine göre piyasada dün başlayan ve bugün iki ihale ile devam edecek Hazine borçlanmaları takip ediliyor.
Dün yaklaşık 9 milyar TL borçlanma gerçekleÅŸtiren Hazine, bugün 2 yıl vadeli yeni gösterge tahvilin ilk ve 5 yıl vadeli TÃœFE’ye endeksli tahvilin yeniden ihraçlarını gerçekleÅŸtirecek.
Bugün ayrıca TCMB aylık fiyat gelişmeleri ve reel efektif döviz kuruna dair açıklamalar da takip edilecek.
Bugün ABD’de ISM Ä°malat Dışı PMI Endeksi izlenirken cuma günü ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi doların hareketi açısından önemli.
TL yılbaşından beri yüzde 15 değer kaybetti
Koronavirüs salgınının piyasalarda yarattığı endişe ile ekonominin hem üretim hem tüketim bacağında yaşanan aksaklıklar, çoğu para biriminde baskı yaratıyor.
Bu yılın başından beri TL, dolara karşı yüzde 15 değer kaybetti.
DiÄŸer geliÅŸmekte olan kimi para birimlerinde %25’i aÅŸan kayıplar yaÅŸanıyor. Bazı para birimleri ise TL’den daha iyi bir performans gösteriyor.
Analistlere göre bu farkta kamunun artan döviz arzı ve petrol fiyatlarındaki düşüş belirleyici.
Türkiye’deki verilere baktığımız zaman dün gelen imalat sanayi satın alma yöneticisi endeksi (PMI) verisi, koronavirüs salgınını durdurmak için alınan önlemler nedeniyle nisanda tarihinin en sert düşüşünü kaydetti; 11 yılın en düşük seviyesi olan 33,4’e indi.
Endeks küresel finansal krizin en ağır etkilerinin hissedildiÄŸi Ocak 2009’da 32,9, Åžubat 2009’da 33,4 deÄŸerini almıştı.
Fabrikaların koronavirüs nedeniyle kapatılması sonucu imalat ve yeni sipariÅŸler endeksleri nisanda sırasıyla 16,9 ve 17,8’e gerileyerek endeks tarihinin en düşük deÄŸerini aldı.
İmalatçıların satın alma faaliyetlerindeki zayıflama, koronavirüs salgınının tedarik zincirlerinde yarattığı tahribatı gözler önüne serdi.
Siparişlerin teslim süresi anket tarihinin en uzun değerini alırken imalatçılar bazı tedarikçilerin kapanması nedeniyle hammadde ve lojistikte zorluk çektiklerini ifade ettiler.
Nisan ayı enflasyon verisi ise yıllık olarak %10,94 geldi.
Tahvil getirilerinde düşüş
BDDK’nın bankaları daha çok kredi vermeye, tahvil alımına gitmeye ya da TCMB ile swap yapmaya yönelten kararı sonrası TL cinsi tahvil getirilerinde sert düşüşler görülüyor, Hazine eurobondlarına da ilgi arttı.
Gösterge 2 yıllık tahvilde bileÅŸik getiri geçen hafta %8,71’e kadar geriledi. Bu tahvilde iki hafta önce getiri %12’nin üzerindeydi.
BDDK kararından beri bileşik getiri 360 puan düştü.
TCMB’nin rezervlerinde erime
Kimi uzmanlar ve analistler dolar/TL kurunun geçen hafta 7’nin üzerine çıkmasında, TCMB’nin rezervlerinde görülen erimenin yol açtığı endiÅŸenin rol oynadığını düşünüyor.
Uzun zamandır piyasalarda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) kurun 7 seviyesinin üzerine çıkmasını engellemek için rezervlerini erittiÄŸi yönünde haberler var.
Reuters haber ajansı, TCMB rezervlerinin endişe verici boyutlara indiğini aktardı.
Türkiye’nin koronavirüs salgınına yanıt olarak mart ayının ortasından bu yana 5 milyar dolar ile rekor düzeyde devlet tahvili satın aldığını belirten Reuters, aynı zamanda Merkez Bankası’nın kurun 7 seviyesinin üzerine çıkmaması için nisan ayının ortasından beri swap yöntemiyle ve kamu bankaları aracılığıyla yabancı para rezervlerini erittiÄŸini öne sürdü.
Reuters, iÅŸlemcilerin hesaplarına göre kamu bankalarının bu yıl 32 milyar dolar döviz sattığını ve bunun 2020’nin henüz ilk dört ayı geçmiÅŸ olmasına raÄŸmen geçen yıl piyasaya yapılan müdahalelerin toplamına eÅŸit olduÄŸunu belirtti.
“Rezervler eksiye düştü” iddiaları
Kimi iÅŸlemcilerin hesaplamaları ise TCMB’nin net rezervlerinin eksiye düştüğünü öne sürüyor.
Reuters’in görüştüğü ve isminin kullanılmasını istemeyen iÅŸlemciler, kurun 7 seviyesinin üzerine çıkmasının bugüne kadar kamu bankalarının döviz satışları ile saÄŸlandığını söyledi.
Ancak işlemciler, bu satışların sürdürülemeyecek olmasının TL üzerinde satış baskısı yarattığını dile getirdi.
Bir iÅŸlemci kendi hesaplamalarına göre TCMB’nin net rezervlerinin eksi 2 milyar dolara düştüğünü öne sürerek, “hiçbir ülkenin böylesine bir rezerv kaybını kaldıramayacağını” dile getirdi.
Bu durumun en çok Türkiye’nin bu yıl ödemek durumunda olduÄŸu 170 milyar dolar döviz borcuna olumsuz yansıyacağı düşünülüyor.
Kanada merkezli yatırım bankası TD Securities, geçen hafta yayımladığı raporunda bu hızla giderse TCMB’nin temmuz ayı itibarıyla rezervlerini eritebileceÄŸini kaleme belirtti.
Bloomberg HT televizyonu genel yayın yönetmeni ekonomist Gökhan Şen, konuyla ilgili Habertürk gazetesine yazdığı makalede rezervler ve kur arasındaki ilişkiyi şu şekilde açıklıyor:
“Kimileri belirsiz ortamda farklı sebeplerle kurunun eridiÄŸini görüyor. Ãœlkemiz burada örneÄŸin. Belirsizlik içinde rezervler satılıyor ve bu sefer de rezervler düşük olduÄŸu için kur deÄŸer kaybediyor. Bir nevi negatif beslemeli döngü.”
TCMB Başkanı: Endişe edilecek bir şey yok
TCMB Başkanı Murat Uysal ise geçen hafta gazetecilere yaptığı açıklamada rezervlerle ilgili endişe edecek bir durum olmadığını söyledi.
Bir gazetecinin Merkez Bankası’nın rezervlerinin eksiye geçtiÄŸi yönündeki haberleri hatırlatması üzerine Uysal ÅŸu yanıtı verdi:
“OlaÄŸanüstü bir dönemden geçiyoruz. Risk iÅŸtahı azaldı. GeliÅŸmekte olan ülkelerden sermaye çıkışı oldu. Bizim de diÄŸer merkez bankalarında olduÄŸu gibi dalgalanmalar ve rezerv seviyelerinde dalgalanma olabiliyor.
“Ä°letiÅŸimimizde sıklıkla söylediÄŸimiz gibi toplam rezervler üzerinden rezervleri deÄŸerlendirmek gerekir. Genel rezerv seviyemizde kısa vadeli yükümlülükler açısından bir sıkıntı olacağını deÄŸerlendirmiyoruz.”
“Kur hedefi olmadığını son iki aydaki geliÅŸmelere bakarak izleyebiliriz. Kur seviyesi ile ilgili bir savunma mekanizmamız yok” diyen Uysal, ayrıca ÅŸu açıklamada bulundu:
“Merkez bankalarıyla olan swap görüşmelerimizin devam ettiÄŸini belirtmiÅŸtim. Bu dönemde daha da güçlendirme yönünde çalışmalarımız devam ediyor. Daha fazla sayıda merkez bankasıyla swap hattı kurulmasıyla ilgili süreç devam ediyor. Rezervlerdeki dalgalanmanın geçici olduÄŸunu söyleyebilirim. Kurlar üzerindeki baskı giderek azalacaktır” dedi.
Brüt rezervler 1,3 milyar dolar düştü
PerÅŸembe günü TCMB’nin açıkladığı Haftalık Para ve Banka Ä°statistikleri’ne göre Merkez Bankası’nın brüt döviz rezervleri önceki hafta 1,3 milyar dolar düşerek 52,7 milyar dolara indi.
Toplam rezervleri ise 1 milyar 464 milyon dolar azalarak 86 milyar 447 milyon dolara geriledi.
