Avrupa’da İşçi Ölümleri: Türkiye’de Her Gün En Az Altı Emekçi Çalışırken YaÅŸamını Yitiriyor

Avrupa BirliÄŸi’nde 2024 yılında 3 bin 367 çalışan iÅŸ kazalarında yaÅŸamını yitirirken Türkiye’de aynı yıl SGK kayıtlarına göre 1.905 işçi hayatını kaybetti. Türkiye’de 2025 yılında en az 2 bin 105, 2026’nın ilk on ayında ise en az 1.930 işçinin öldüğü belirlendi. Avrupa ülkelerinde de işçi ölümleri sürerken Türkiye’nin ölüm oranları, kayıtlı çalışanlar üzerinden yapılan hesaplamalarda AB ortalamasının belirgin biçimde üzerinde bulunuyor. Sendikalar ve işçi saÄŸlığı örgütleri, denetim yetersizliÄŸi, güvencesiz çalışma ve iÅŸverenlerin sorumluluklarının yeterince yerine getirilmemesine dikkat çekiyor.

Avrupa’da En Fazla İşçi Ölümü Hangi Ãœlkelerde?

Avrupa BirliÄŸi Ä°statistik Ofisi Eurostat’ın Eylül 2026’da yayımladığı verilere göre 2024 yılında AB ülkelerinde 3 bin 367 kiÅŸi iÅŸ kazalarında yaÅŸamını yitirdi. En fazla ölüm 830 kiÅŸiyle Fransa’da kaydedildi. Fransa’yı 482 ölümle Ä°talya, 402 ölümle Ä°spanya, 361 ölümle Almanya ve 250 ölümle Polonya izledi.

Ancak ülkelerin çalışan nüfusları farklı olduÄŸundan yalnızca ölüm sayılarını karşılaÅŸtırmak yeterli deÄŸil. Eurostat’ın ekonomik faaliyetlerin dağılımını dikkate alan standartlaÅŸtırılmış hesaplamasında 2024 yılında AB ortalaması 100 bin çalışan başına 2,10 ölüm olarak belirlendi. En yüksek oranlar Fransa’da 4,48, Bulgaristan’da 3,92 ve Letonya’da 3,74 oldu. Hollanda, Lüksemburg ve Almanya’da ise bu oran 100 bin çalışan başına birin altında kaldı.

Eurostat, ülkeler arasındaki bildirim ve kayıt sistemlerinin farklılığına dikkat çekiyor. Özellikle Fransa’da iÅŸyerinde gerçekleÅŸen ölümlerin kayıt altına alınma biçimi diÄŸer ülkelerden ayrılıyor. Bu nedenle veriler, ülkelerdeki iÅŸ güvenliÄŸi koÅŸullarının deÄŸerlendirilmesinde önemli olmakla birlikte tek başına kesin bir baÅŸarı veya baÅŸarısızlık sıralaması oluÅŸturmuyor.

Türkiye’de Ölüm Oranı Avrupa Ortalamasının Ãœzerinde

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2025 Faaliyet Raporu’nda yer alan SGK verilerine göre Türkiye’de 2024 yılında 1.905 sigortalı çalışan iÅŸ kazalarında hayatını kaybetti. Bakanlık, aynı yıl için 100 bin çalışan başına ölüm oranını 8,7 olarak hesapladı.

Bu oran, Eurostat’ın AB için açıkladığı 100 binde 2,10’luk standartlaÅŸtırılmış oranın oldukça üzerinde. Ancak iki kurumun hesaplamaları farklı çalışan gruplarını ve sektörleri kapsadığından rakamlar doÄŸrudan aynı yöntemle elde edilmiÅŸ veriler olarak deÄŸerlendirilemiyor.

Türkiye’nin Avrupa’daki konumunu inceleyen, 2008-2024 dönemini kapsayan 46 ülkeli akademik bir araÅŸtırmada da Türkiye’nin ortalama ölümlü iÅŸ kazası oranı 100 binde 8,64, karşılaÅŸtırılan 25 AB ülkesinin ortalaması ise 2,36 olarak hesaplandı. AraÅŸtırmacılar, Türkiye’deki yüksek ölüm oranlarının yalnızca ekonomik geliÅŸmiÅŸlik ve tehlikeli sektörlerde çalışan sayısıyla açıklanamayacağını, kayıt dışı istihdam ve denetim koÅŸullarının da deÄŸerlendirilmesi gerektiÄŸini belirtti.

2026’nın Ä°lk On Ayında En Az 1.930 İşçi Öldü

İşçi SaÄŸlığı ve Ä°ÅŸ GüvenliÄŸi Meclisinin (Ä°SÄ°G) 10 Kasım 2026’da açıkladığı rapora göre ekim ayında en az 193, yılın ilk on ayında ise en az 1.930 işçi çalışırken hayatını kaybetti. Bu sayı, günde ortalama altıdan fazla işçinin yaÅŸamını yitirdiÄŸi anlamına geliyor.

Ekim ayında en fazla ölüm 40 işçiyle tarım ve ormancılıkta, 38 işçiyle inşaatta, 23 işçiyle taşımacılıkta meydana geldi. Ezilme ve göçük nedeniyle 43, trafik ve servis kazalarında 35, yüksekten düşme nedeniyle 30 işçi yaşamını yitirdi.

YaÅŸamını yitirenlerin dokuzu çocuk, 15’i kadın, en az 25’i göçmen işçiydi. Ölen 193 işçiden 182’sinin sendikasız olduÄŸu belirlendi. Bu dağılım, özellikle örgütsüz ve güvencesiz çalışanların karşı karşıya kaldığı tehlikeleri görünür kılıyor.

Ä°SÄ°G Meclisinin 2025 yılı raporunda ise en az 2 bin 105 işçinin yaÅŸamını yitirdiÄŸi açıklanmıştı. Kurumun basın, sendika ve yerel kaynaklardan derlediÄŸi veriler, SGK’nın resmî istatistiklerinden farklı kapsam ve yöntemlerle hazırlanıyor.

HABAÅž’taki Ölümler Denetim Tartışmasını Yeniden Gündeme Taşıdı

Ä°zmir AliaÄŸa’daki HABAÅž Demir Çelik Fabrikası’nda 9 Kasım’da meydana gelen patlamada en az 17 işçinin yaÅŸamını yitirmesi, Türkiye’deki iÅŸ güvenliÄŸi koÅŸullarını yeniden gündeme getirdi. Fabrikada daha önce de ölümlü iÅŸ kazaları yaÅŸanmıştı.

HABAÅž’ın 2025 Sürdürülebilirlik Raporu’nda iÅŸ günü kaybına yol açan kazaların bir önceki yıla göre arttığı, iÅŸ saÄŸlığı ve güvenliÄŸi eÄŸitim sürelerinin ise azaldığı görülmüştü. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, fabrikada iÅŸ güvenliÄŸi uzmanları ve iÅŸyeri hekimlerinin görev yaptığını, önceki denetimlerde ciddi sorun tespit edilmediÄŸini açıklamıştı.

Ä°SÄ°G Meclisi, HABAÅž’taki ölümlerden iÅŸveren yönetimiyle birlikte ilgili kamu kurumlarının da sorumlu olduÄŸunu savundu. İşçi ve meslek örgütleri, kazaların ardından baÅŸlatılan soruÅŸturmaların yanı sıra üretim sürerken uygulanacak bağımsız ve etkili denetimlerin önemini vurguladı.

Sendikalar Kamusal Denetim ve Güvenceli Çalışma İstiyor

DÄ°SK, KESK, TMMOB ve işçi saÄŸlığı alanında çalışan örgütler, Türkiye’de iÅŸ cinayetlerinin önlenmesi için iÅŸyerlerinin bağımsız biçimde denetlenmesini, taÅŸeron ve güvencesiz çalışmanın sınırlandırılmasını, sendikal örgütlenme hakkının güvence altına alınmasını ve iÅŸ güvenliÄŸi uzmanlarının iÅŸverenlere ekonomik bağımlılığının azaltılmasını talep ediyor.

Emek örgütleri, işçi ölümlerinin yalnızca bireysel dikkatsizlik veya teknik arızalarla açıklanmasına karşı çıkıyor. Üretim baskısı, uzun çalışma saatleri, yetersiz bakım, eksik güvenlik önlemleri ve denetim sorunlarının birlikte araştırılmasını istiyor.

Avrupa BirliÄŸi ülkelerinde de her yıl binlerce çalışan yaÅŸamını yitirirken Türkiye’nin resmî kayıtları ve bağımsız araÅŸtırmalar, ülkedeki işçi ölümlerinin büyüklüğünü ortaya koyuyor. İşçilerin geride bıraktığı aileler ise hem geçim kaynaklarını kaybediyor hem de sorumluların belirlenmesi için uzun hukuki süreçlerle karşı karşıya kalıyor.

Avrupa’daki iÅŸ güvenliÄŸi verileriyle Türkiye’deki ölüm oranları arasındaki fark ortadayken yanıt bekleyen soru ÅŸu: Her yıl binlerce işçinin yaÅŸamını yitirdiÄŸi çalışma düzeninde, önlenebilir ölümlerin önüne geçilmesi için iÅŸverenlerin ve kamunun sorumlulukları neden yeterince yerine getirilemiyor?

• NHA / Eurostat, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, SGK, Ä°SÄ°G Meclisi, DÄ°SK, KESK, TMMOB, Evrensel, Bianet, Ekonomim, Our World in Data