CHP’nin 5 Ağustos’ta kazandığı Üsküdar Belediye Başkan Vekilliği seçimi, AKP’nin itirazının ardından yargı kararıyla yeniden yapılacak; Bölge İdare Mahkemesi’nin ret kararı sonrası 5 Eylül’de kurulacak sandık, yalnızca bir başkan vekili seçimini değil, iktidarın muhalefetin kazandığı belediyelerde sonuçları yeniden şekillendirme kapasitesine ilişkin tartışmayı da büyütecek.
CHP’nin Kazandığı Seçim Yeniden Yapılacak
Üsküdar Belediyesi’nde Başkan Sinem Dedetaş’ın tutuklanarak görevden alınmasının ardından 5 Ağustos’ta yapılan başkan vekilliği seçiminin sonucu, AKP’nin itirazı üzerine yeniden tartışmaya açıldı. Üsküdar Belediyesi’nin seçimin yenilenmesi kararına yaptığı itiraz İstanbul Bölge İdare Mahkemesi tarafından reddedildi.
Böylece ilk seçimde CHP adayı Sibel Tan Çetinkaya’nın kazandığı başkan vekilliği seçimi yeniden yapılacak. İstanbul Valiliği, Üsküdar Belediye Meclisi’nin yeni başkan vekilini belirlemek üzere 5 Eylül Cumartesi günü saat 10.00’da toplanacağını açıkladı.
İlk seçimde Çetinkaya ile Cumhur İttifakı adayı Dündar Ziya Gültekin yarışmıştı. İlk iki turda Çetinkaya 26, Gültekin 16 oy almış, salt çoğunluğa ulaşılamamıştı. Üçüncü turda Çetinkaya 21, Gültekin 18 oy alırken 5 oy geçersiz sayılmış; dördüncü turda ise Çetinkaya 22, Gültekin 18 oyla başkan vekili seçilmişti.
İktidarın “Sandığı Yenileme” Israrı
Yargı kararının ardından ortaya çıkan tablo, Üsküdar’daki tartışmayı basit bir belediye meclisi seçiminin ötesine taşıyor. Çünkü 5 Ağustos’ta yapılan oylamada meclis çoğunluğu üzerinden yapılan demokratik tercih sonucunu alan CHP’nin adayı başkan vekili seçilmişken, seçim sonucu itiraz mekanizması üzerinden yeniden gündeme getirildi.
Buradaki temel demokratik soru, bir seçimin hukuken hangi koşullarda yenilenebileceğinden önce, seçim sonucunun meşruiyetinin hangi ölçütlerle yeniden tartışmaya açıldığı. Seçim hukukunun temel işlevi, sandıkta veya meclis iradesinde ortaya çıkan sonucu korumak ve yalnızca hukuken somutlaştırılmış gerekçeler bulunduğunda müdahaleye izin vermektir.
Üsküdar örneğinde ise CHP’nin kazandığı bir seçimin ardından yeniden sandık kurulacak olması, İstanbul’da muhalefetin elindeki belediyeler çevresinde devam eden siyasi ve hukuki baskı tartışmalarının yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.
5 Eylül’de Kritik Oylama
Şimdi gözler yeniden Üsküdar Belediye Meclisi’ne çevrilecek. 5 Eylül’de yapılacak seçimde CHP’nin ilk seçimde elde ettiği sonuçları koruyup koruyamayacağı kadar, Cumhur İttifakı’nın meclis aritmetiğini değiştirerek başkan vekilliğini kazanıp kazanamayacağı da görülecek.
Ancak seçim sonucundan bağımsız olarak Üsküdar’daki süreç, Türkiye’de yerel demokrasinin karşı karşıya olduğu daha geniş soruyu yeniden gündeme getiriyor: Sandıkta kazanılan bir siyasi mevzi, seçim sonrasında hukuki ve idari mekanizmalar yoluyla ne ölçüde yeniden tartışmaya açılabilir?
AKP açısından Üsküdar’ın önemi yalnızca bir belediye başkan vekilliği koltuğuyla sınırlı değil. İstanbul’un sembolik ve siyasi açıdan önemli ilçelerinden biri olan Üsküdar’da muhalefetin elde ettiği sonucu tersine çevirmek, iktidar açısından İstanbul’daki siyasi dengeler bakımından da anlam taşıyor.
Bu nedenle 5 Eylül’deki oylama, bir başkan vekilinin seçilmesinden daha fazlası olacak. Üsküdar’da sandık yeniden kurulurken asıl sınanacak olan yalnızca adaylar değil, sandıkta ortaya çıkan iradenin seçim sonrasında ne ölçüde korunabildiği olacak.
