Plastik atıklar, doğada yüzlerce yıl çözünmeden kalabilen ve çevreye büyük zararlar veren bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Plastik atıkların geri dönüştürülmesi hem doğal kaynakların korunması hem de ekonomik fayda sağlanması açısından önemli bir çözüm yolu olarak görülüyor. Peki Türkiye, geri dönüşüm ve evsel atıklar konusunda Avrupa ile kıyaslandığında ne durumda?
Türkiye, son yıllarda plastik atık ithalatında dünyada birinci sırada yer alıyor. Avrupa Ä°statistik Kurumu (Eurostat) verilerine göre Türkiye 2019’da 580 bin ton, 2020’de 660 bin ton, 2021’de 580 bin ton Avrupa’dan atık ithal etti. Bu rakamlar Avrupa’nın atık ihracatının yaklaşık yüzde 30’larına denk geliyor. Türkiye’nin plastik atık ithalatındaki artış trendinin nedeni ise lisanslı atık iÅŸleme tesislerinin sayısındaki artış ve ucuz hammadde temin etme imkânının ortaya çıkması olarak gösteriliyor.
Türkiye, plastik hammaddesinde dışa bağımlı bir ülke. Çukurova Ãœniversitesi Öğretim Ãœyesi Doç. Dr. Sedat GündoÄŸdu’nun verdiÄŸi bilgilere göre, Türkiye her yıl 8 milyon ton plastik hammaddesi ithal ediyor. Bu oranın yüzde 9’u ise artık ithal edilen atıklarla karşılanıyor. Plastik atıkların geri dönüştürülmesiyle elde edilen hammadde, yeni plastik ürünlerin üretiminde kullanılıyor.
Ancak Türkiye’nin geri dönüşüm oranı Avrupa ile kıyaslandığında oldukça düşük. Ekonomik Kalkınma ve Ä°ÅŸbirliÄŸi Örgütü (OECD) rakamlarına göre Türkiye’nin geri dönüşüm oranı sadece yüzde 12. Avrupa BirliÄŸi’nde (AB) ise bu oran yüzde 41,5. Türkiye’nin geri dönüşümde geride kalmasının baÅŸlıca nedeni ise evsel atıkların kaynağından ayrıştırılmaması. Çevre ve Orman Bakanlığı’nın çevreden sorumlu eski müsteÅŸarı ve Çevre Mühendisi Prof. Dr. Mustafa Öztürk, görevde olduÄŸu 2004-2007 yılları arasında yaptıkları araÅŸtırmaya göre Türkiye’deki tüm çöplerin toplamının 34 milyon ton civarında olduÄŸuna dikkat çekiyor. Bu çöplerin sadece yüzde 10’u kaynağından ayrıştırılıp toplanabiliyor.
Türkiye’nin plastik atık ithalatı ve geri dönüşüm konusunda yaÅŸadığı sorunlar sadece ekonomik deÄŸil, aynı zamanda çevresel de. Greenpeace’in araÅŸtırmasına göre Ä°ngiltere’den Türkiye’ye gelen plastik atıkların bir kısmı Adana’da yakıldı veya çevreye atıldı. Bu durum hem hava hem de toprak kirliliÄŸine yol açıyor. Ayrıca plastik atıkların denizlere karışması da deniz canlıları ve insan saÄŸlığı için büyük bir tehdit oluÅŸturuyor.
Türkiye’nin geri dönüşüm ve evsel atıklar konusunda Avrupa ile kıyaslandığında ne durumda olduÄŸunu özetlemek gerekirse, ÅŸu noktaları belirtmek mümkün:
-Türkiye, plastik atık ithalatında dünyada birinci sırada yer alıyor.
-Türkiye, plastik hammaddesinde dışa bağımlı bir ülke.
-Türkiye’nin geri dönüşüm oranı Avrupa ile kıyaslandığında oldukça düşük.
-Türkiye’nin plastik atık ithalatı ve geri dönüşüm konusunda yaÅŸadığı sorunlar hem ekonomik hem de çevresel.
Bu sorunların çözümü için Türkiye’nin hem plastik atık ithalatını azaltması hem de evsel atıkların kaynağından ayrıştırılması ve geri dönüştürülmesi için daha etkin politikalar uygulaması gerekiyor. (NHY, Çevre)
- Kaynakça:
- https://www.dw.com/tr/t%C3%BCrkiyenin-yeni-%C3%A7evre-sorunu-geri-d%C3%B6n%C3%BC%C5%9F%C3%BCm/a-61498695
- https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-57142579
Nokta Haber Yorum sitesinden daha fazla ÅŸey keÅŸfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
