Türkiye’de 30,9 milyonu tehlikeli olmak üzere 104,8 milyon ton atık oluÅŸtu

Türkiye’de 2020 yılında imalat sanayi iÅŸ yerleri, maden iÅŸletmeleri, termik santraller, organize sanayi bölgeleri (OSB), saÄŸlık kuruluÅŸları ve hane halklarında 30,9 milyon tonu tehlikeli olmak üzere, toplam 104,8 milyon ton atık meydana geldi.

Türkiye Ä°statistik Kurumu, 2020 yılına iliÅŸkin atık istatistiklerini açıkladı. Buna göre, imalat sanayi iÅŸ yerleri, maden iÅŸletmeleri, termik santraller, OSB’ler, saÄŸlık kuruluÅŸları ve hane halklarında 2020 yılında 30,9 milyon tonu tehlikeli olmak üzere toplam 104,8 milyon ton atık oluÅŸtu. Toplam atık miktarı 2018’e göre yüzde 10,5 arttı.

Ä°malat sanayi iÅŸ yerlerinde 4,6 milyon tonu tehlikeli olmak üzere toplam 23,9 milyon ton atık oluÅŸtu. Toplam atığın yüzde 56,3’ü satıldı veya lisanslı atık iÅŸleme tesislerine gönderildi, yüzde 24,2’si düzenli depolama tesislerine yollandı, yüzde 7,1’i iÅŸ yeri sahasında depolandı, yüzde 7’si tesis bünyesinde geri kazanıldı, yüzde 3,2’si belediye veya OSB yönetimleri tarafından toplandı, yüzde 1,7’si beraber yakma veya yakma tesislerine gönderildi, yüzde 0,4’ü dolgu malzemesi olarak kullanıldı/doÄŸaya yeniden kazandırıldı, yüzde 0,1’i ise diÄŸer yöntemlerle bertaraf edildi.

Maden iÅŸletmelerinde dekapaj malzemesi/pasa hariç 27,6 milyon ton atık oluÅŸtu. Dekapaj malzemesi/pasa dahil oluÅŸan toplam 896,4 milyon ton atığın yüzde 99,995’i mineral atıklardan meydana geldi. Toplam atığın yüzde 71,3’ü pasa sahalarında, atık barajlarında veya düzenli depolama tesislerinde bertaraf edildi, yüzde 26,4’ü ocak içine geri dolduruldu, yüzde 2,3’ü ise diÄŸer yöntemlerle geri kazanıldı ya da bertaraf edildi.

Termik santrallerde 10 bin tonu tehlikeli olmak üzere toplam 24,4 milyon ton atık oluÅŸtu. Toplam tehlikesiz atığın yüzde 79,5’ini kül ve cüruf atıkları, yüzde 20,5’ini metal, kağıt, plastik atıklar, atık su arıtım çamurları ile evsel ve benzeri atıklar oluÅŸturdu. Toplam atığın yüzde 85,9’u kül dağı, kül barajı veya düzenli depolama tesislerinde bertaraf edilirken, yüzde 13,2’si lisanslı tesislere gönderildi ve maden/taÅŸ ocaklarının geri doldurulmasında kullanıldı, yüzde 0,9’unun ise diÄŸer yöntemlerle bertarafı saÄŸlandı.

OSB müdürlüklerinin altyapı hizmetleri, atık su arıtımı ve benzeri idari faaliyetleri sonucu 117 bin tonu tehlikeli olmak üzere 279 bin ton atık ortaya çıktı. Bu atığın 6 bin tonu OSB bünyesinde geri kazanıldı veya geçici olarak depolandı, 208 bin tonu OSB dışında geri kazanıldı, 66 bin tonu ise OSB bünyesinde veya dışında bertaraf edildi. Bertarafı yapılan atıkların yüzde 59,4’ü düzenli depolama tesislerinde, yüzde 40,6’sı ise belediye/OSB çöplüklerinde elde edildi.

Sağlık kuruluşlarından 110 bin ton tıbbi atık toplandı

SaÄŸlık kuruluÅŸlarından toplanan tıbbi atık miktarı 110 bin tonu buldu. Toplam tıbbi atığın yüzde 23,7’si Ä°stanbul, yüzde 7,8’i Ankara ve yüzde 5,8’i Ä°zmir olmak üzere yüzde 37,3’ü bu üç büyükÅŸehirde bulunan saÄŸlık kuruluÅŸlarından alındı. Tıbbi atıkların yüzde 90,6’sı sterilize edilerek depolama alanlarına, yüzde 9,4’ü ise yakma tesislerine gönderilerek bertaraf edildi.

Toplam 1389 belediyenin 1387’sinde atık hizmeti verildiÄŸi görüldü. Bu hizmetin verildiÄŸi belediyelerde toplanan 32,3 milyon ton atığın yüzde 69,4’ü düzenli depolama tesislerine, yüzde 17’si belediye çöplüklerine ve yüzde 13,2’si geri kazanım tesislerine gönderilirken yüzde 0,4’ü açıkta yakılarak, gömülerek, dereye veya araziye dökülerek kaldırıldı. Belediyelerde toplanan kiÅŸi başı günlük ortalama atık miktarı 1,13 kilogram olarak hesaplandı.

Belediyeler tarafından işletilen atık su arıtma tesislerinde 314 bin ton (kuru madde bazında) atık su arıtma çamuru oluştuğu tespit edildi.

Atık işleme tesislerinde 127,4 milyon ton atık işlendi

Atık bertaraf ve geri kazanım tesislerinde iÅŸlenen 127,4 milyon ton atığın 78,3 milyon tonu bertaraf edildi, 49,1 milyon tonu geri kazanıldı. Toplam iÅŸlenen atık miktarı 2018’e göre yüzde 22 arttı.

Düzenli depolama tesislerinin toplam kapasitesi 1,2 milyar metreküp olarak belirlendi. Toplam 174 düzenli depolama tesisinde 31,9 milyon tonu tehlikeli olmak üzere 77,8 milyon ton atığın bertarafı sağlandı.

Atık geri kazanım lisansı olan beraber yakma tesislerinde 1,3 milyon ton atık yakılarak enerji geri kazanımı sağlandı. Kompost ve beraber yakma tesisleri hariç lisansı olan diğer atık geri kazanım tesislerinde ise toplam 47,6 milyon ton metal, plastik, kağıt, mineral gibi atık geri kazanıldı.