Türkiye Ä°statistik Kurumu (TÜİK), son yıllarda ekonomik verileriyle tartışma konusu oluyor. Enflasyon, iÅŸsizlik, büyüme gibi kritik göstergelerde gerçekleri yansıtmadığı iddia edilen TÜİK, hükümetin istediÄŸi yönde rakamları manipüle etmekle suçlanıyor. Peki, bu kurum nasıl finanse ediliyor? TÜİK’in bütçesi ne kadar ve nereden geliyor?
TÜİK’in 2022 yılı bütçesi 1 milyar 76 milyon lira olarak belirlendi. Bu bütçenin 1 milyar 5 milyon lirası personel giderleri, 71 milyon lirası ise mal ve hizmet alımları için ayrıldı. Ancak TÜİK’in bütçesi, sadece devletten aldığı payla sınırlı deÄŸil. Kurum, aynı zamanda bağış ve yardım gelirleri de elde ediyor.
TÜİK’in 2022 yılında aldığı bağış ve yardım miktarı ise tam 1 milyar 200 milyon lira. Yani kurumun bütçesinin yüzde 111’i bağış ve yardımlardan oluÅŸuyor. Bu da TÜİK’in neredeyse tamamen bağış ve yardım bağımlısı olduÄŸu anlamına geliyor. Peki, bu bağış ve yardımları kimler yapıyor? TÜİK’in resmi internet sitesinde yer alan bilgilere göre, kuruma bağış ve yardım yapan kuruluÅŸlar ÅŸunlar:
– Dünya Bankası
– Avrupa BirliÄŸi
– BirleÅŸmiÅŸ Milletler Kalkınma Programı (UNDP)
– Türkiye Ä°ÅŸ Bankası
– Türkiye Odalar ve Borsalar BirliÄŸi (TOBB)
– Türkiye Ä°hracatçılar Meclisi (TÄ°M)
– Türk Sanayicileri ve Ä°ÅŸ Ä°nsanları DerneÄŸi (TÃœSÄ°AD)
– Türkiye Ekonomi Politikaları AraÅŸtırma Vakfı (TEPAV)
– Sabancı Ãœniversitesi
– Koç Ãœniversitesi
Bu kuruluÅŸların TÜİK’e neden bağış ve yardım yaptıkları ise merak konusu. Bazıları, bu kuruluÅŸların TÜİK’in verilerini etkilemek için para aktardıklarını iddia ediyor. Bazıları ise, bu kuruluÅŸların TÜİK’in kapasitesini artırmak ve uluslararası standartlara uyum saÄŸlamak için destek verdiklerini savunuyor.
TÜİK’in bağış ve yardım gelirleriyle ilgili olarak Sözcü’ye konuÅŸan ekonomist UÄŸur Gürses, ÅŸunları söyledi:
“TÜİK’in bağış ve yardım gelirleri, kurumun bağımsızlığına gölge düşürüyor. Bu gelirlerin kaynağı, miktarı ve kullanım amacı ÅŸeffaf olmalı. Aksi takdirde, TÜİK’in verilerine güven sarsılır. TÜİK, sadece devlet bütçesinden finanse edilmeli ve bağış ve yardım kabul etmemeli. Bu ÅŸekilde, kurumun tarafsızlığı ve saygınlığı korunabilir.”
NHY/ Sözcü
