Ä°ngiliz gazetesi The Guardian, cumhurbaÅŸkanlığı seçimlerinin ilk turunun ardından ekonomiye dair olası senaryoları ekonomistlere sordu. Analistler, CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın ikinci tura kalması ve partisinin parlamento çoÄŸunluÄŸunu koruması durumunda Türkiye’nin ciddi bir ekonomik krizle karşı karşıya kalacağı görüşünde.
Türkiye’de 14 Mayıs’ta yapılan cumhurbaÅŸkanlığı seçimlerinin ilk turu sonuçlarına göre, ErdoÄŸan yüzde 49,5 oy alarak rakibi Kemal KılıçdaroÄŸlu’nun yüzde 44,9’unu geride bıraktı. Ancak hiçbir aday yüzde 50 barajını aÅŸamadığı için 28 Mayıs’ta ikinci tur oylama yapılacak.
ErdoÄŸan’ın Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ittifak ortaklarıyla meclis çoÄŸunluÄŸunu da elinde bulunduruyor. Bu sonuçlar, Türkiye’de son bir yılda yaÅŸanan ekonomik krize raÄŸmen ErdoÄŸan’ın hâlâ güçlü bir siyasi desteÄŸe sahip olduÄŸunu gösteriyor. Türk lirası, 2021 yılında dolar karşısında yüzde 85 deÄŸer kaybederek tarihi düşük seviyelere indi. Enflasyon ise yüzde 70’in üzerine çıkarak rekor kırdı.
ErdoÄŸan’ın ekonomi politikaları, özellikle de faiz oranlarını düşük tutma ve merkez bankasına müdahale etme eÄŸilimi, uluslararası piyasalarda ve ekonomistler arasında eleÅŸtirilere neden oluyor. ErdoÄŸan, faizleri düşürerek kurdaki artışın enflasyonu azaltacağı ve ihracatı artıracağı iddiasında bulunuyor.
Ancak bu politika işe yaramadığı gibi ters tepti. Düşük faizler, lirayı daha da zayıflattı ve döviz borcu olan şirketleri zora soktu. Ayrıca enflasyonu kontrol altına almak için gerekli olan para politikası sıkılaştırmasını engelledi.
The Guardian’a konuÅŸan Capital Economics’ten Liam Peach, “Muhalefetin zaferi ve ortodoks politika yapımına dönüş umutları buharlaÅŸtı. Bunun yerine, ErdoÄŸan’ın zaferinin Türkiye’de makroekonomik istikrarsızlığa yol açabileceÄŸi, bunun da ciddi bir döviz krizi tehdidi ile bankacılık ve kamu borcu pozisyonlarında ilerleyen dönemlerde gerginlik yaratabileceÄŸi yönünde çok gerçek bir risk var” dedi.
Peach, Türkiye’nin önümüzdeki aylarda daha fazla faiz indirimi yapması durumunda liranın daha da deÄŸer kaybedeceÄŸi ve enflasyonun daha da yükseleceÄŸi uyarısında bulundu. Ayrıca Türkiye’nin dış finansman ihtiyacının artacağı ve rezervlerinin azalacağı için kredi notunun daha da düşebileceÄŸini belirtti.
Peach’e göre, Türkiye’nin ekonomik istikrarını saÄŸlamak için yapması gereken ÅŸeyler belli: Merkez bankasının bağımsızlığını güvence altına almak, faiz oranlarını enflasyonun üzerine çıkarmak, mali disiplini saÄŸlamak ve yapısal reformları hayata geçirmek.
Ancak bunların hiçbiri ErdoÄŸan’ın ÅŸimdiye kadar izlediÄŸi politikalara uygun deÄŸil. ErdoÄŸan’ın ikinci turda da seçilmesi halinde bu politikalarda bir deÄŸiÅŸiklik olmayacağı beklentisi hakim.
Bu durumda Türkiye’nin ekonomik krizi derinleÅŸebilir ve sosyal maliyeti artabilir. Ä°ÅŸsizlik, yoksulluk ve gelir eÅŸitsizliÄŸi gibi sorunlar daha da büyüyebilir. Ayrıca Türkiye’nin uluslararası iliÅŸkileri de zorlaÅŸabilir. Özellikle de ABD ile yaÅŸanan gerilimler nedeniyle yaptırım riski devam ediyor.
Türkiye’nin ekonomik geleceÄŸi belirsizliÄŸini koruyor. Seçim sonuçları ne olursa olsun, Türkiye’nin önünde zorlu bir yol var.
