Ömer Hayyam, 11. yüzyılda yaşamış ünlü bir İranlı şair, matematikçi ve astronomdur. Hayatı boyunca birçok bilimsel eser vermiş, özellikle cebir ve geometri alanlarında önemli katkılarda bulunmuştur. Ancak onu tüm dünyaya tanıtan ve ölümsüzleştiren eseri, Rubailer adı verilen dört mısralık şiirleridir.
Rubailer, Ömer Hayyam’ın felsefi, mistik ve aÅŸk dolu düşüncelerini yansıtan, kimi zaman ironik, kimi zaman hüzünlü, kimi zaman da neÅŸeli bir üslupla kaleme alınmıştır. Rubailerde Hayyam, hayatın anlamını, ölümün gerçekliÄŸini, Tanrı’nın varlığını ve insanın kaderini sorgular. Aynı zamanda yaÅŸamın güzelliklerinden, ÅŸarabın tadından, aÅŸkın coÅŸkusundan ve dostluÄŸun deÄŸerinden bahseder.
Rubailerin sayısı tam olarak bilinmemektedir. Bazı kaynaklara göre bin civarında, bazılarına göre ise daha azdır. Rubailerin bir kısmı Hayyam’ın ölümünden sonra kaybolmuÅŸ veya baÅŸka ÅŸairlere atfedilmiÅŸtir. Rubailerin en ünlü çevirisi ise 19. yüzyılda Ä°ngiliz ÅŸair Edward FitzGerald tarafından yapılmıştır. FitzGerald, Hayyam’ın rubailerini serbest bir ÅŸekilde yorumlayarak Ä°ngilizceye aktarmış ve büyük bir ilgi görmüştür. FitzGerald’ın çevirisinden bir örnek şöyledir:
“Bir kadeh ÅŸarap ile bir kitap
Bir ekmek dilimi yanında da bir kuzu budu
Ve sen… sen yanımda otururken
VahÅŸi çöl bana cennet olurdu.”
Ömer Hayyam’ın Åžiir Dünyası: Rubailer ve Anlamları, tarihin en muhteÅŸem kitaplarından biridir. Bu kitapta Hayyam’ın ÅŸiirlerini hem orijinal Farsça metinleriyle hem de Türkçe çevirileriyle bulabilirsiniz. Ayrıca Hayyam’ın hayatı ve eserleri hakkında detaylı bir giriÅŸ yazısı da kitabın başında yer almaktadır. Ömer Hayyam’ın Åžiir Dünyası: Rubailer ve Anlamları’nı okuyarak hem bu büyük ÅŸairin dünyasına girebilir hem de hayata dair derin ve anlamlı mesajlar alabilirsiniz.
