back to top
Ana Sayfa Forum Bilim ve Teknoloji Mars’ta sanıldığından fazla su var ama görünmüyor

Mars’ta sanıldığından fazla su var ama görünmüyor

Kızıl Gezegen’in görünürdeki kuraklığının nedeni suyunun uzaya kaçması deÄŸil kabuÄŸundaki minerallerde hapsolması.

Bir zamanlar ırmaklar, göller ve denizlerle dolu sulak bir gezegen olan Mars’taki onca suyun nereye gittiÄŸini araÅŸtıran bilim insanları ÅŸaşırtıcı bir yanıtla karşılaÅŸtı: Hiçbir yere.

Caltech kısaltmasıyla bilinen California Teknoloji Kurumu ile ABD Ulusal Havacılık ve Uzay İdaresi (NASA) bünyesindeki Jet İtki Laboratuvarı’ndan (JPL) bilim insanlarından oluÅŸan ekibin ortak araÅŸtırması, bugün kurak bir çöl görünümündeki “Kızıl Gezegen”in sularının çoÄŸunun sanıldığı gibi uzay boÅŸluÄŸuna kaçmadığını gösteriyor. Kızıl Gezegen’in sularının bir bölümü uzaya kaçmış olsa bile büyük bölümü hala yerli yerinde duruyor ama su olduÄŸu fark edilmeyecek biçimde.  Caltech/JPL ekibinin gezegenin yörüngesindeki uydulardan ve yüzeyindeki keÅŸif araçlarından gelen verileri iÅŸleyerek ulaÅŸtığı sonuca göre, Mars’ta buz, buhar ve sıvı halinde varlığı saptanan suyun yanı sıra, gezegen kabuÄŸundaki minerallerin yapısı içinde hapsolmuÅŸ muazzam miktarda su bulunuyor.

AraÅŸtırma sonuçlarını Ay ve Gezegen Bilimi Konferansı’nda sunan ekip üyesi Eva Scheller,  suyun kayalarla temasıyla kil ve benzeri bileÅŸiminde su bulunan minerallerin meydana geldiÄŸini ve Mars’ın yerkabuÄŸunun büyük ölçüde bu minerallerden oluÅŸtuÄŸunu söyledi. Aynı süreçlerin dünyanın yer kabuÄŸunda da iÅŸlediÄŸini belirten araÅŸtırmacı, dünyanın tektonik hareketliliÄŸinin suların Mars’taki gibi yer kabuÄŸundaki mineraller içinde baÄŸlı kalmasını önlediÄŸini belirtti. Dünyamızda tektonik hareketlilik sayesinde  eski kabuk sürekli olarak manto tabakasına gömülürken tektonik plakaların kenarlarında yeni kabuk oluÅŸuyor ve mantoya gömülen kabuktaki minerallerde hapsolmuÅŸ su molekülleri volkanizma yoluyla yeniden atmosfere kazanılıyor. Mars tektonik olarak durgun bir gezegen olduÄŸundan orada bu çevrim gerçekleÅŸmiyor ve muazzam miktarda su mineraller içinde hapis kalıyor.

Bilimsel araÅŸtırmalar 4 milyar yıl önce Mars’ta göl ve ırmakların yanı sıra hacmi Atlas Okyanusu’nun yarı hacmine yaklaÅŸan ve 100 ile 1500 metre derinliÄŸi olan bir okyanus bulunduÄŸunu ancak bunca suyun 1 milyar yıl içinde görünmez olduÄŸunu gösteriyor. Bu araÅŸtırmaya kadar bilim dünyasında hakim görüş, gezegenin yer çekiminin zayıflığı yüzünden Mars’ın sularının çoÄŸunun buharlaÅŸarak atmosferinin büyük bölümüyle birlikte uzaya kaçmış olduÄŸu yönündeydi. Caltech/JPL araÅŸtırması ise gezegende bu yolla bir ölçüde su kaybı yaÅŸanmış olmakla birlikte görünürdeki su kıtlığının asıl nedeninin suyun minerallere karışmasından kaynaklandığını gösteriyor.