Bilim insanları, denizaltındaki depremlerin yaydığı ses dalgalarını kullanarak okyanusların ısınmasını ölçecek yeni bir yöntem buldu.
Araştırmacılar yöntemin işe yaradığını çünkü ses dalgalarının sıcak sularda daha hızlı yayıldığını söyledi.
AraÅŸtırma ekibi, Hint Okyanusu’nda son 10 yılda kaydedilen titreÅŸimler aracılığıyla yayılan ses dalgalarını inceledi.
Küresel ısınmasıyla denizlerin de daha sıcak hale gelmesiyle bilim insanları ses dalgalarının da hızlandığını gördü.
“Science” adlı dergide yayımlanan yeni metot, Hint Okyanusu’nda son on yılda kaydedilen ısınmanın önceki tahminlerin çok üstünde olduÄŸunu gösterdi.
Okyanusların ısınmasına ilişkin doğru bilgiler elde edilmesi iklim bilimcileri için kritik önemde.
AraÅŸtırmacılara göre sera gazlarıyla atmosfere sıkışan enerjinin yüzde 90’ı denizler tarafından emiliyor.
Ama farklı konumlarda ve derinliklerde kesin ısı ölçümleri yapılması kolay olmuyor.
Argo yüzücüleri
Argo yüzücüleri adı verilen yaklaşık 4 bin cihazla suyun ısı derecesine dair veriler toplandı. Bu yöntem her ne kadar işe yarasa da hala bilinmeyen çok şey var.
Özellikle de suların yaklaşık 2.000 metre derinliğindeki durumun ne olduğuna ilişkin yeterli veri bulunmadığı belirtiliyor.
Araştırma ekibinin geliştirdiği yeni yöntem, deniz suyundaki ses hızının ısıyla bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Bilim insanlarının yarattığı ses dalgalarının kullanılması fikri ilk olarak 1970’lerin sonunda ortaya atılmış ve denenmiÅŸti.
Ama bu ses dalgalarının deniz memelilerinin üstündeki etkisine dair kaygılar ve artan maliyet nedeniyle bu fikirden vazgeçilmişti.
Yeni yöntem, sualtındaki depremlerle ve titreşimlerle doğal yöntemlerle oluşan ses dalgalarından faydalanıyor.
Bilim insanları, Hint Okyanusu’nda 2004 ila 2016 yılları arasında meydana gelen yaklaşık 4 bin titreÅŸimden elde edilen verileri araÅŸtırdı.
AraÅŸtırmacılar daha sonra “tekrar eden” hemen hemen aynı kaynak ve güce sahip depremleri inceledi.
YavaÅŸ ilerleyen bu iÅŸaretlerin deniz üstünden Endonezya’dan Diego Garcia adasındaki gözlem merkezine ne kadar sürede ilerlediklerini hesaplayarak son 10 yılda okyanustaki ısı deÄŸiÅŸimini de tespit edebildiler.
Hint Okyanusu’nda 10 yıllık inceleme
BBC’ye konuÅŸan araÅŸtırma ekibi üyesi Calfornia Teknoloji Enstitüsü’nden Dr. Wenbo Wu, “Ses dalgalarının Sumatra’dan Diego Garcia’ya seyahat etmesi yaklaşık yarım saat sürüyor” dedi ve araÅŸtırmaya iliÅŸkin ÅŸu açıklamayı yaptı:
“Sumatra ve Diego Garcia arasındaki derin okyanusta sıcaklık deÄŸiÅŸimi bu yarım saatlik seyahat süresinin saniyenin onda biri kadar deÄŸiÅŸmesine neden oluyor.
“Bu deÄŸiÅŸiklikleri çok doÄŸru bir ÅŸekilde hesaplayabildiÄŸimiz için okyanus derinliklerindeki ortalama sıcaklık deÄŸiÅŸimini anlayabiliriz, bu durumda bu bir derecenin yaklaşık onda biri kadar.”
Yeni yöntem, mevcut verileri kullandığı için düşük maliyetli görülüyor. Ayrıca mevcut 2 bin metrelik kısıtlamalardan daha derinlerdeki sıcaklığı da ölçebilecek hassasiyete sahip.
Bilim insanları bu araÅŸtırmayla, Hint Okyanusu’nda 10 yılda gerçekleÅŸen ısınmanın, önceki tahminlerin çok üstünde olduÄŸunu ortaya koydu.
Ama araştırmayla ilgili bazı uyarılar da yapılıyor.
Dr. Wu, “Bu sonuçların yalnızca bir bölge için ve belirlenen 10 yıl için geçerli olduÄŸunu vurgulamak önemli. Bu yöntemi baÅŸka bölgelere de uygulamalıyız ve okyanus derinliklerinde küresel tahminlerin sistematik olarak altında veya üstünde kalıp kalmadığını anlamak için farklı zamanları deÄŸerlendirmeliyiz” dedi ve ekledi:
“Bu yönde kesin sonuçlara varmak için çok erken” yorumunu yaptı.
Bu yöntemin küresel olarak işe yarayıp yaramayacağının anlaşılması için bilim insanlarının daha fazla su altı reseptörlerine erişmeye ihtiyacı olacak.
Araştırma ekibi şimdilik, BM Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması tarafından işletilen hidrofon ağının topladığı verilerle çalışıyor. Bu ağ, sualtındaki nükleer patlamaları dinliyor.
Dr. Wu’ya göre bu hidrofonlar her yıl küresel olarak meydana gelen 10 bine yakın sığ denizaltı depremlerinden elde edilen sinyalleri tespit ediyor. Dr. Wu, “Tüm bu veriler okyanus derinliklerindeki sıcaklık deÄŸiÅŸimine iliÅŸkin bilgiler içeriyor ve bu bilgiler de bizim onları keÅŸfetmemizi bekliyor” diyor.
