Sapporo bildirisinde, “Mevcut küresel enerji krizinin ve ekonomik aksaklıkların farkında olarak, en geç 2050 yılına kadar net sıfır sera gazı (GHG) emisyonuna yönelik temiz enerji geçiÅŸini hızlandırma taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz” denildi.
G7 grubunun enerji ve çevre bakanları Japonya’nın Sapporo kentinde iki gün süren görüşmelerde daha temiz ve yenilenebilir enerjiye geçiÅŸi hızlandırmak için çalışma sözü verdiler, ancak kömürlü termik santrallerin aÅŸamalı olarak kapatılması için bir takvim belirleyemediler.
Toplantılar sonunda, bakanlar, Mayıs ayında HiroÅŸima’da yapılacak G-7 zirvesi öncesinde taahhütlerini ortaya koyan 36 sayfalık bir bildiri yayınladılar.
Japonya, enerji güvenliğini sağlamaya yardımcı olmak üzere temiz kömür, hidrojen ve nükleer enerjiyi vurgulayan kendi ulusal stratejisi için diğer G-7 ülkelerinden onay aldı.
Taahhütler tekrarlandı
Bildiride, “Mevcut küresel enerji krizinin ve ekonomik aksaklıkların farkında olarak, en geç 2050 yılına kadar net sıfır sera gazı (GHG) emisyonuna yönelik temiz enerji geçiÅŸini hızlandırma taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz” denildi.
Bakanlar, karbon emisyonlarının acilen azaltılması ve 2035 yılına kadar “ağırlıklı olarak karbondan arındırılmış bir enerji sektörüne” ulaşılması ihtiyacını yinelediler.
Bildiride, “Temiz enerji geçiÅŸini adil bir ÅŸekilde hızlandırmak için küresel çapta yeni kömür yakıtlı enerji üretim projelerini mümkün olan en kısa sürede sona erdirme çaÄŸrısında bulunuyoruz ve diÄŸer ülkelerle birlikte çalışacağız” denildi.
Ãœlkelerin 2035 yılına kadar “ağırlıklı olarak” temiz enerjiye dayanması ÅŸartı, fosil yakıtlı enerjinin devam etmesi için alan bırakıyor. Ancak bakanlar, emisyonları yakalayacak ve atmosfere kaçmalarını önleyecek mekanizmalar kullanmayan “azaltılmamış” kömürlü elektrik üretiminin aÅŸamalı olarak durdurulmasına yönelik adımlara öncelik verilmesi konusunda mutabık kaldılar.
Enerji piyasası aksaklıkları
Euronews’in haberine göre, Eylem çaÄŸrısı, Çin ve diÄŸer geliÅŸmekte olan ülkelerin fosil yakıtların aÅŸamalı olarak terk edilmesi ve Rusya’nın Ukrayna’daki savaşından kaynaklanan aksaklıkların ortasında enerji fiyatlarının ve arzının istikrara kavuÅŸturulması için daha fazla yardım taleplerini artırmasıyla geldi.
Kömürle çalışan elektrik santrallerinin aşamalı olarak kapatılması için bir zaman çizelgesi belirlenmesi konusu uzun süredir devam eden bir anlaşmazlık noktası. Japonya elektrik üretiminin yaklaşık üçte birini kömürden sağlıyor ve aynı zamanda karbon emisyonlarını yakalayan teknolojiyi kullanarak, yakıt olarak kullanıldığında sadece su üreten hidrojen üretmek için temiz kömür kullanımını teşvik ediyor.
G-7 ülkeleri dünyadaki ekonomik faaliyetlerin yüzde 40’ını ve küresel karbon emisyonlarının dörtte birini oluÅŸturuyor. Bu ülkelerin eylemleri kritik önem taşıyor. Ancak iklim deÄŸiÅŸikliÄŸinin en kötü etkilerine maruz kalan ve bu etkileri hafifletmek için en az kaynaÄŸa sahip olan daha az varlıklı ülkelere verdikleri destek de önemli.
Gelişmiş ekonomilerdeki emisyonlar, tarihsel olarak daha yüksek olmasına rağmen düşüyor. ABD tek başına tarihsel küresel karbon emisyonlarının yaklaşık dörtte birini salıyor. Yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomiler ise şu anda küresel karbon emisyonlarının üçte ikisinden fazlasını oluşturuyor.
Küresel Güney için mali destek
Sapporo’daki görüşmelere katılan bir sonraki BirleÅŸmiÅŸ Milletler iklim görüşmeleri olan COP28’in baÅŸkan adayı, G-7 ülkelerini geliÅŸmekte olan ülkelerin temiz enerjiye geçiÅŸleri için mali desteÄŸi arttırmaya çağıran bir bildiri yayınladı.
Sultan El Cabir, diÄŸer liderleri, iklim deÄŸiÅŸikliÄŸinin etkilerini hafifletme ve uyum saÄŸlama çabalarını arttırmak ve özellikle geliÅŸmekte olan ülkelerde biyoçeÅŸitliliÄŸin korunmasına yardımcı olmak için iklim finansmanı konusunda “yeni bir anlaÅŸma” yapılmasına yardımcı olmaya çağırdı.
El Cabir, “Küresel Güney için daha adil bir anlaÅŸma yapmalıyız. En çok ihtiyaç duyan insanlara ve yerlere yeterli kaynak ulaÅŸmıyor” dedi.
Ayrıca, geliÅŸmiÅŸ ülkelerin 2009 COP15 toplantısında verdikleri 100 milyar dolarlık taahhüdü yerine getirmeleri gerektiÄŸini söyledi. Bir sonraki görüşmeler Kasım ayı sonunda Dubai’de yapılacak.
Farklı enerji stratejileri
Ä°klim savunucuları, Sapporo’da hazırlanan belgenin G-7’nin enerji stratejileri arasındaki farklılıklara izin vermek için önemli miktarda nüans içerdiÄŸini söyledi.
Bir iklim deÄŸiÅŸikliÄŸi düşünce kuruluÅŸu olan E3G’de kıdemli bir ortak olan Alden Meyer, bildirinin yayınlanmasından hemen sonra Twitter’da yaptığı açıklamada, “Ä°klim krizini ele almanın aciliyeti konusunda cesur bir dil ortaya koydular, ancak asıl test, dünyanın geri kalanına hedeflerini büyütme taahhütleri hakkında ne söyledikleri” dedi.
Meyer, diÄŸer G-7 ülkelerinin Japonya’nın fosil yakıtların daha geniÅŸ kullanımına izin veren boÅŸlukları geniÅŸletmesini engellemesine raÄŸmen, taahhütlerin “ihtiyaç duyulan eylem çaÄŸrısının gerisinde kaldığını” söyledi.
G-7 enerji ve çevre bakanları Sapporo’daki toplantılarını tamamlarken, daha güneydeki daÄŸ kenti Karuizawa’da G-7 dışiÅŸleri bakanları bölgesel güvenlik ve Ukrayna’daki savaÅŸ gibi diÄŸer ortak kaygılarla boÄŸuÅŸuyordu.
Savaş, petrol ve gaz ticaretini sekteye uğratarak ve fiyatları hızla yükselterek yenilenebilir enerjiye geçiş çabalarını zorlaştırdı. Ve pek çok nedenden ötürü sona ermesi gerekiyor. (ab)
