El Nino’ya baÄŸlı elveriÅŸsiz hava koÅŸullarının Asya’daki mahsullere zarar vermesinin ardından dünya genelinde ÅŸeker fiyatları yükselmeye baÅŸladı.
Dünyanın ikinci ve üçüncü en büyük ihracatçıları olan Hindistan ve Tayland’da alışılmadık derecede kuru havanın hasada zarar vermesinin ardından küresel arzın azalması nedeniyle dünya genelinde ÅŸeker 2011’den bu yana en yüksek fiyatlardan iÅŸlem görüyor.
Bu, halihazırda pirinç gibi temel gıda maddelerindeki kıtlık ve gıda enflasyonunu arttıran gıda ticareti yasaklarıyla baÅŸ etmeye çalışan geliÅŸmekte olan ülkeler için sadece son darbe. Tüm bunlar, doÄŸal olarak ortaya çıkan El Nino, Ukrayna’daki savaÅŸ ve zayıf para birimlerinin birleÅŸik etkileri nedeniyle gıda güvensizliÄŸine katkıda bulunuyor. Daha zengin Batılı uluslar daha yüksek maliyetleri karşılayabilirken, daha yoksul uluslar zorlanıyor.
Yüzde 2’lik bir düşüş
BirleÅŸmiÅŸ Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) küresel emtia piyasası araÅŸtırmacısı Fabio Palmeri, örgütün 2023-24 sezonunda küresel ÅŸeker üretiminde bir önceki yıla kıyasla yüzde 2’lik bir düşüş öngördüğünü ve bunun da yaklaşık 3,5 milyon tonluk bir kayba yol açacağını söylüyor.
Åžeker giderek artan bir ÅŸekilde etanol gibi biyoyakıtlar için kullanılıyor, bu nedenle küresel ÅŸeker rezervleri 2009’dan bu yana en düşük seviyede.
Brezilya en büyük ÅŸeker ihracatçısı, ancak hasadı sadece 2024’ten sonraki boÅŸlukları kapatmaya yardımcı olacak. O zamana kadar, Sahra altı Afrika’dakilerin çoÄŸu gibi ithalata bağımlı ülkeler savunmasız kalmaya devam edecek.
Hindistan’da üretim yüzde 8 düştü
Bu kısmen, küresel hava modellerini deÄŸiÅŸtiren ve kuraklıktan sellere kadar aşırı hava koÅŸullarına neden olabilen bir doÄŸa olayı olan El Nino’dan kaynaklanıyor. Bilim insanları iklim deÄŸiÅŸikliÄŸinin El Nino’yu daha da güçlendirdiÄŸine inanıyor.
Hindistan son yüzyılın en kurak AÄŸustos ayını yaÅŸadı ve ÅŸeker kamışı üretiminin üçte birinden fazlasını karşılayan batı eyaleti Maharashtra’daki mahsuller kritik büyüme aÅŸamasında bodur kaldı.
Hindistan Åžeker Fabrikaları BirliÄŸi’ne göre Hindistan’ın ÅŸeker üretiminin bu yıl yüzde 8 oranında düşmesi bekleniyor. Dünyanın en kalabalık ülkesi aynı zamanda en büyük ÅŸeker tüketicisi ve ÅŸu anda ÅŸeker ihracatını kısıtlıyor.
Tayland’da yüzde 15 düşecek
Tayland Åžeker Ekicileri BirliÄŸi BaÅŸkanı Naradhip Anantasuk, Tayland’da El Nino’nun büyüme sezonunun başındaki etkilerinin hasadın sadece miktarını deÄŸil kalitesini de deÄŸiÅŸtirdiÄŸini söyledi. Bu yıl 93 milyon metrik ton olan ÅŸeker kamışının 2024 hasat sezonunda sadece 76 milyon metrik ton öğütülmesini bekliyor.
ABD Tarım Bakanlığı tarafından hazırlanan bir rapor, Ekim ayında Tayland’da üretimin yüzde 15 oranında düşeceÄŸini öngörüyordu.
Tayland ÅŸeker fiyatlarındaki artışı birkaç gün içinde tersine çevirerek 2018’den bu yana ilk kez fiyat kontrolleri uygulamaya baÅŸladı. Anantasuk bunun çiftçileri gelirlerini sınırlayarak ÅŸeker yetiÅŸtirmekten caydıracağını belirterek, “Bu endüstrinin büyümesini engellemek, açık bir rekabeti önlemek gibi bir ÅŸey” dedi.
Brezilya’da artış var, ancak…
Tarımsal veri ve analiz firması Gro Intelligence’ın kıdemli araÅŸtırma analisti Kelly Goughary, Brezilya’da hasadın geçen yıla kıyasla yüzde 20 daha fazla olacağının tahmin edildiÄŸini söyledi. Ancak ülke Güney Yarımküre’de olduÄŸu için küresel arzdaki artış Mart ayına kadar gerçekleÅŸmeyecek.
USDA’ya göre bunun nedeni Brezilya’da bu yılın baÅŸlarında hava koÅŸullarının elveriÅŸli olması ve ÅŸeker kamışı ekilen alanlardaki artış.
FAO’dan Palmeri, önümüzdeki birkaç ayın en büyük endiÅŸe kaynağı olduÄŸunu söyledi. Nüfus artışı ve artan ÅŸeker tüketiminin ÅŸeker rezervlerini daha da zorlayacağını söyledi.
USDA’nın verilerine göre, 2020’de azalmaya baÅŸladığında 106 gün olan dünya ÅŸeker stoklarında ÅŸu anda 68 günden daha az bir süre var.
2010’den bu yana en düşük seviye
Uluslararası Gıda Politikaları AraÅŸtırma Enstitüsü’nde kıdemli araÅŸtırma görevlisi olan Joseph Glauber, “2010’dan bu yana en düşük seviyelerde” dedi.
Palmeri, USDA’ya göre geçen yıl en büyük ÅŸeker ithalatçısı olan Endonezya’nın ithalatını azalttığını ve iki numaralı ithalatçı olan Çin’in altı yıldır ilk kez yurtiçindeki yüksek fiyatları dengelemek için stoklarındaki ÅŸekeri serbest bırakmak zorunda kaldığını söyledi.
FAO ekonomisti El Mamoun Amrouk, bazı ülkeler için daha pahalı şeker ithal etmenin, petrol ve diğer önemli emtialar için ödenmesi gereken dolar ve avro gibi döviz rezervlerini tükettiğini söyledi.
