14 Mart’ta Cenevre’de baÅŸlayan BiyoçeÅŸitlilik Konferansı bugün sona eriyor. Müzakerelerin son gününde, doÄŸal yaÅŸamın kaybını tersine çevirmek ve türlerin yok oluÅŸunu durdurmak için küresel bir anlaÅŸmaya yavaÅŸ da olsa yaklaşılıyor.
Farklı ülkelerden müzakereciler, bu yıl Çin’in ev sahipliÄŸinde düzenlenecek olan BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) BiyoçeÅŸitlilik Konferansı’nın (COP 15) ikinci bölümü öncesinde bir çerçeve metni üzerinde çalışıyor.
Ancak hedeflerin finansmanı dahil olmak üzere belirli konularda fikir ayrılıkları baki.
DoÄŸal Hayatı Koruma Vakfı (WWF) Ä°ngiltere’nin Uluslararası Savunuculuktan Sorumlu BaÅŸkanı Bernadette Fischler Hooper BBC News‘e verdiÄŸi demeçte, “Bilimsel veriler çok net, kaybedecek daha fazla zamanımız yok, ÅŸimdi harekete geçmemiz gerekiyor” ve ekliyor:
“Yalnızca biyoçeÅŸitlilik kaybı deÄŸil, aynı zamanda bununla çok baÄŸlantılı bir konu olan iklim deÄŸiÅŸikliÄŸiyle ilgili de. Yani burada söz konusu olan aslında gezegenin ve insanlarının geleceÄŸi.”
BM Biyolojik ÇeÅŸitlilik SözleÅŸmesi (CBD) taslağının son hali, AÄŸustos sonunda Çin’in Kunming kentinde düzenlenmesi beklenen COP15 zirvesinde müzakere edilecek.
Bu görüşmeler sonucunda, önümüzdeki birkaç onyıl içinde bir milyondan fazla türü yok oluÅŸ tehdidinden kurtarma, kara ve denizlerin yüzde 30’unu koruma alanlarına dönüştürme, çevreye zarar veren milyarlarca dolarlık kamu sübvansiyonunu engelleme ve bozulmuÅŸ ekosistemleri restore etme zorluklarının nasıl ele alacağına karar verilecek.
Taslak metnin detayları
Taslak halindeki anlaÅŸmayı ilerletme amaçlı müzakereler son iki haftadır Cenevre’de devam ediyor.
Görüşmelerin ilk haftasından sonra gözlemciler, müzakerelerin “salyangoz hızında” ilerlemesini eleÅŸtirdi ancak tüm bu planların nasıl finanse edileceÄŸi gibi “zor sorunlara” raÄŸmen son günlerde görüşmeler ivmelendi.
Taslak metin, gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere aktarılan parayı yılda en az 10 milyar dolar artırarak 2030 yılına kadar biyoçeşitlilik finansmanını yılda en az 200 milyar dolara çıkarma hedefini içeriyor.
BiyoçeÅŸitliliÄŸi korumaya yönelik uluslararası çabalarda önemli bir rol oynayan Ganalı Akademisyen Alfred Oteng-Yeboah, AFP haber ajansına verdiÄŸi demeçte, “Bu toplantıda kaynakları mobilize etmek zorlu bir konu haline geldi” dedi.
Sübvansiyonlar konusunda, her yıl biyoçeşitlilik için zararlı olan en az 500 milyar dolarlık teşviğin yeniden yönlendirilmesi, yeniden tahsisi, reformu veya ortadan kaldırılması amaçlanıyor.
Yeni Küresel BiyoçeÅŸitlilik Çerçevesi (GBD), Paris AnlaÅŸması’nın biyolojik çeÅŸitlilik alanındaki eÅŸdeÄŸeri olarak görülüyor. BiyoçeÅŸitlilik, dünyadaki tüm farklı canlıları ve onların su, hava ve gıda saÄŸlayarak yaÅŸamı idam ettiren bir aÄŸda nasıl bir araya geldiklerini ifade ediyor.
En önemli hedeflerden biri, 2030 yılına kadar Dünya’nın kara ve denizlerinin yüzde 30’unu korunan alanlara dönüştürmek. Yakın tarihli bir BM iklim raporu, biyolojik çeÅŸitlilik ve iklim hedeflerine ulaÅŸmak için Gezegen’in en az yüzde 30’unun korunmasının öneminin altını çiziyordu.
DiÄŸer bir hedef ise 2050 yılına kadar “doÄŸayla uyum içinde yaÅŸama konusunda ortak bir vizyonun gerçekleÅŸtirilmesi”.
Bir milyona yakın tür ‘tehlike altında’
Bilim insanları, ormansızlaşma ve doğal arazileri tarım için kullanmak da dahil olmak üzere insan eylemlerinin yol açtığı doğaya yönelik tehditler hakkında tekrar tekrar uyarılar yayımladılar.
Bir dönüm noktası olarak görülen 2019 yılına ait bir değerlendirme, doğanın insanlık tarihinde görülmemiş hasara uğradığı ve bir milyona yakın türün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıyordu.
Kunming’deki COP15 Konferansı’nın, Covid-19 pandemisinin neden olduÄŸu gecikmeler nedeniyle baÅŸlangıçta planlanandan neredeyse iki yıl sonra gerçekleÅŸmesi bekleniyor.
Bu sürede türlerin yok oluşunu durdurmak ve dünya çapında doğa kaybını tersine çevirmek için herhangi bir hedef belirlenemedi.
Kaynak: BBC Türkçe
