BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) sahil madenciliÄŸinin yasaklanması da dahil olmak üzere ‘kum krizini’ önlemek için acil eylem çaÄŸrısında bulundu.
Nüfus artışı ve kentleşme nedeniyle kum talebinin yılda 50 milyar tona yükseldiğini belirten örgüt, küresel ekolojik dengeye katkısı sebebiyle inşaat için kum çıkarma faaliyetlerinin gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
BM Çevre Programı’na baÄŸlı Cenevre Küresel Kaynak Bilgi Veritabanı (GRID-Geneva) tarafından hazırlanan “Kum ve Sürdürülebilirlik: Krizi önlemek için 10 stratejik tavsiye” isimli raporda, kumun çıkarılması ve yönetimine dair uzmanlardan tavsiyeler yer aldı.
Örgüt, dünyada sudan sonra en çok yararlanılan doÄŸal kaynak olan kumun “stratejik” kabul edilmesi gerektiÄŸini belirtti.
Nehir ve sahil kumlarının çıkarılması çevre için tehlikeli
Nehir ve sahillerdeki kumun kontrolsüz çıkarılmasının erozyon, akiferlerin tuzlanması, fırtınalara karşı korumanın ve biyoçeşitliliğin azalması gibi sonuçlar doğurabileceğinin altı çizilerek bu tür alanlardaki kum kaybının su tedariki, gıda üretimi, balıkçılık ve turizmi olumsuz etkileyebileceği tespiti yapıldı.
Sahildeki kumların deniz seviyesinin artması ve fırtına tehditleri karşısında koruma sağladığı için buradaki kumların yerinde kalmasının iklim değişikliğine uyum sağlama açısından kritik olduğu ifade edildi.
Temel inÅŸaat malzemesi olması ve çevre için öneminden ötürü kumun “stratejik kaynak” olarak kabul edilmesi gerektiÄŸi belirtilirken kumun, gerçek sosyal ve çevresel deÄŸeri dikkate alınarak fiyatlandırılması gerektiÄŸi vurgulandı.
Kumun yeniden kullanımı teşvik edilebilir
Raporda, kumun deniz ortamında nasıl çıkarılacağına dair uluslararası standart getirilmesi, denizin altını kazma faaliyetlerinin daha zararsız olması için bu işlemlerin ihaleyle uluslararası şirketlere açılması tavsiyesinde bulunuldu.
Bunun yanı sıra kumun döngüsel ekonomiye dahil edilip yeniden kullanılabileceği, bu kapsamda kırma taşlar, geri dönüşüme kazanılmış inşaat materyalleri ve maden atıkları arasında yer alan cevher kumlarının da inşaatlarda kullanımının teşvik edilebileceği kaydedildi.
“Ãœretim, inÅŸa ve tüketim tarzımızı deÄŸiÅŸtirmeliyiz”
Raporda görüşüne ver yerilen GRID-Geneva Direktörü Pascal Peduzzi, sürdürülebilir kalkınma için insanlığın üretim, inÅŸa ve tüketim tarzını sert bir ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirmesi gerektiÄŸine vurgu yaparak “Dünyadaki kum kaynakları sonsuz deÄŸil ve bu kaynakları akıllıca kullanmamız lazım.” ifadesini kullandı.
Peduzzi, şunları kaydetti:
“Dünyada en fazla çıkarılan bu katı maddeyi iyi kontrol edebilirsek ileride yaÅŸanacak krizlerin önüne geçer ve döngüsel ekonomiye doÄŸru adım atmış oluruz.”
Modern inşaatın en temel malzemesi olan kum, suyun ardından dünyada en çok faydalanılan doğal kaynak olma özelliğine sahip.
