Aleviler, cemevleriyle ilgili yasal düzenlemelere karşı CHP, Ä°YÄ° Parti ve HDP’nin Anayasa Mahkemesi’ne birlikte baÅŸvuru yapmasını talep ediyor. Bu talebe Ä°YÄ° Parti’nin yanıtı bekleniyor.
Cemevlerinin elektrik giderlerinin devlet tarafından karşılanmasını öngören torba yasa düzenlemesi ile Cemevi BaÅŸkanlığı kurulmasını öngören CumhurbaÅŸkanlığı Kararnamesi’ne Alevi örgütlerinin tepkileri sürüyor.
Alevi toplumunun büyük bir kesimini temsil eden sekiz alevi çatı örgütü, hem kararnamenin hem de torba yasa düzenlemesinin Anayasa Mahkemesi’ne götürülmesi talebiyle siyasi partilere ziyaretler gerçekleÅŸtirdi.
Alevi temsilcileri, Salı günü HDP Genel BaÅŸkanı Mithat Sancar’la ÇarÅŸamba günü de önce Ä°YÄ° Parti Genel BaÅŸkanı Meral AkÅŸener, ardından da CHP Genel BaÅŸkanı Kemal KılıçdaroÄŸlu ile bir araya geldi.
“EÅŸitlik ve laiklik ilkesine aykırı”
DW Türkçe’nin edindiÄŸi bilgiye göre, Alevi örgüt temsilcileri, kararname ve torba yasa düzenlemesinin anayasanın eÅŸitlik ve laiklik ilkelerine aykırı olduÄŸu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) götürülmesini talep etti. Aleviler, itirazlarının toplumsal bir mutabakata dönüştüğünü bu nedenle de AYM baÅŸvuru sürecinin yalnızca ana muhalefet partisi olan CHP tarafından deÄŸil, Meclis’te “hayır” oyu kullanan HDP ve Ä°YÄ° Parti’nin de katılımıyla yapılmasını istedi.
120 milletvekili imzası ile AYM’ye gidilebiliyor
Mevcut anayasaya göre kanun ve anayasa deÄŸiÅŸiklikleri ile ilgili AYM’ye iptal davası açma yetkisi cumhurbaÅŸkanı ile iktidar partisi ve ana muhalefet partisinin meclis grubunda bulunuyor. Bunun haricinde TBMM üye tam sayısının en az beÅŸte biri tutarındaki üyeler de AYM’ye kanun ve anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi için dava açabiliyor.
Aleviler de, kendileriyle ilgili torba yasaya karşı itiraz davasının 120 milletvekilinin imzası toplanarak açılmasını istiyor.
İYİ Parti henüz net bir yanıt vermedi
Taleplerini ilk olarak HDP’ye ileten Aleviler olumlu yanıt alınca aynı talebi Meral AkÅŸener’e götürdü. Edinilen bilgiye göre AkÅŸener, görüşmede Alevilerin itirazlarının haklı olduÄŸunu belirterek, “Yanınızdayım” mesajını verdi. Ancak, AYM’ye baÅŸvuru sürecinde imza verip vermeyecekleri ile ilgili net bir yanıt vermedi.
DW Türkçe, Ä°YÄ° Parti’nin HDP ile birlikte imza verip vermeyeceÄŸini üst düzey bir Ä°YÄ° Partili yetkiliye sordu. Yetkili, Alevilerin itirazlarını hassasiyetle takip ettiklerini ve haklı gördüklerini belirtti. Ancak, imza verip vermeyeceklerine yönelik soru üzerine “Henüz yetkili organlarda görüşülmüş bir konu deÄŸil” deÄŸerlendirmesini yaptı.
HDP Hak ve Ä°nançlar Komisyonu EÅŸ Sözcüsü Turgut Öker de EÅŸ Genel BaÅŸkan Mithat Sancar’ın Alevilerin bu talebine prensipte “evet” dediÄŸini belirtti. Öker, Ä°YÄ° Parti ile birlikte imza konusu ile ilgili de “Bu sürecin öncülüğünü Alevi kurumları yaptığı müddetçe diÄŸer partilerle ilgili bir çekincemiz olmaz” diye konuÅŸtu.
Aleviler, daha sonra CHP Genel BaÅŸkanı Kemal KılıçdaroÄŸlu’na da aynı taleple gitti. KılıçdaroÄŸlu’nun bu isteÄŸe olumlu yaklaÅŸtığı ve diÄŸer partilerin vekillerinin imzalarının alınacağı ÅŸekilde çalışma yapılması için Meclis grubuna talimat verdiÄŸi öğrenildi.
CHP İstanbul Milletvekili ve Anayasa Hukuku Profesörü İbrahim Kaboğlu, itiraz edilecek maddelere yönelik kapsamlı bir çalışma başlattı.
Ağbaba: İktidar Alevileri dizayn etmeye çalışıyor
Alevilerin ziyaretlerde hangi talepleri dile getirdiğini anlatan CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba yasal düzenleme yapılırken Alevilerin fikrinin alınmadığını belirtti.
Alevilerin cemevlerinin bir kültür evi gibi görülmesinden rahatsız olduklarını kaydeden AÄŸbaba, “Anayasa Mahkemesi’ne de bu sebeple gidilmesini istiyorlar. Maalesef iktidar, tek tip bir toplum, tek tip bir birey yaratma peÅŸinde” diye konuÅŸtu.
AKP’nin bütün alanlarda olduÄŸu gibi “kendine yakın, yandaÅŸ dernekler, örgütler yaratmaya” çalıştığını iddia eden AÄŸbaba, Türk Tabipler BirliÄŸi (TTB) tartışmasını hatırlattı.
AÄŸbaba, “AKP, kendine yakın Alevi dernekleri kurmaya çalışıyor. Kültür Bakanlığına baÄŸlayarak da Kültür Bakanlığı aracılığıyla cemevlerine, cemevi derneklerine yardım yapmayı hedefliyor. Buradaki temel amaç kendine yakın Alevi dernekleriyle Alevileri dizayn etmeye çalışmak” dedi.
Erçe: Yasa, Alevileri kültürel topluluk gibi görüyor
Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Genel Başkanı Cuma Erçe de, hem Cemevi Başkanlığı kurulması öngören kararnamenin hem de yasal düzenlemenin Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savundu.
CumhurbaÅŸkanlığı Kararnamesi’nde Cemevi BaÅŸkanlığı ifadesinde Alevilerin bir inanç yerine bir kültürel topluluk gibi görüldüğünü kaydeden Erçe, “Alevilerin bir kültürel topluluk gibi Kültür ve Turizm Bakanlığına baÄŸlanması anayasanın bir kere en baÅŸta eÅŸitlik ilkesine aykırı. 136’ncı maddesine aykırı yani din ve vicdan hürriyeti kapsamındaki maddelerine aykırı. Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlığını düzenleyen maddelerine aykırı. Dolayısıyla aslında tümüyle bakıldığında laiklik ilkesine de aykırı” diye konuÅŸtu.
AleviliÄŸin tek başına bir kültür gibi ifade edilmesine karşı olduklarını kaydeden Erçe, CHP’nin AYM’ye gidilmesi yönünde grup kararı bulunduÄŸunu hatırlattı.
Ancak toplumsal mutabakat nedeniyle Meclis’te “hayır” oyu kullanan tüm partilerin itiraz dilekçesine imza vermesini istediklerini kaydeden Erçe, “Bu hem Meral Hanım tarafından, hem Mithat Bey tarafından, hem Kemal Bey tarafından itiraz edilmedi. Uygun görüldü. Ama önümüzdeki günlerde nasıl bir mutabakat saÄŸlarlar bilemiyoruz” ifadesini kullandı.
Ne olmuÅŸtu?
Cemevlerinin elektrik ve su faturalarının devlet tarafından karşılanmasını öngören torba kanun teklifinin TBMM Genel Kurulu’na gelmesi üzerine Aleviler, 8 Kasım’da TBMM önünde eylem yapmıştı. Ä°tirazlara raÄŸmen teklif, TBMM Genel Kurulu’nda AKP ve MHP’li milletvekillerinin oylarıyla kabul edilmiÅŸti. Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde “Alevi-BektaÅŸi Kültür ve Cemevi BaÅŸkanlığı” kurulmasına iliÅŸkin CumhurbaÅŸkanlığı Kararnamesi de 9 Kasım’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiÅŸti. (DW)
