Ekonomist Mafhi EÄŸilmez, Türkiye’nin ekonomik sorunlarına iliÅŸkin önemli konuları ele aldığı son yazısında, paradan sıfır atmanın para deÄŸerine etkisi, ekonomik istikrarın saÄŸlanması için gereken önemli adımlar ve 2023 yılında oluÅŸacak devasa bütçe açığının nasıl kapatılacağı konularına deÄŸinerek önemli uyarılarda bulundu.
Paradan Yine Sıfır Atsak Paramız Değer Kazanmaz mı?
EÄŸilmez, paradan sıfır atmakla para deÄŸerinin kazanılmayacağını vurgulayarak, bunun yalnızca psikolojik bir etkisi olabileceÄŸini ifade etti. Ancak psikolojik etkinin saÄŸlanması için bu iÅŸlemin saÄŸlam bir ekonomi programının bir parçası olması gerektiÄŸini belirtti. ÖrneÄŸinde 2005 yılında paradan sıfır atıldığında Türkiye’nin ciddi bir IMF programı uyguladığına dikkat çekti. Bu dönemde yapılan bankacılık reformları, kamu mali disiplini güçlendirmesi, enflasyonun düşürülmesi gibi yapısal reformların ve ekonomik istikrarın olumlu beklentileri artırdığını belirtti. Ancak günümüzde bu tür reformların eksikliÄŸi ve ekonomideki yapısal problemlerin paradan sıfır atmanın olumlu etkisini engellediÄŸini vurguladı.
50 Milyar Dolar Gelirse Ekonomi Düzeliyor Mu?
EÄŸilmez, 50 milyar dolar gibi önemli bir miktarın ekonomiye gelmesinin elbette önemli olabileceÄŸini ancak tek başına bu miktarın ekonomik sorunları çözmeye yetmeyeceÄŸini ifade etti. GeçmiÅŸteki örneklerde IMF programları ve yapısal reformların ekonomik istikrar için önemli olduÄŸuna iÅŸaret etti. Özellikle IMF’nin saÄŸladığı maddi desteÄŸe ek olarak yapılan doÄŸrudan yabancı sermaye giriÅŸinin ekonomik istikrara olumlu katkılar saÄŸladığını belirtti. Ancak günümüzde yapısal reformların eksikliÄŸi ve olumlu beklentilerin yaratılamamasının, sadece parasal desteklerle ekonomiyi düzeltmeye yetmeyeceÄŸini ifade etti.
Rekor Düzeyde Çıkacak Olan Bütçe Açığını Nasıl Kapanacak?
EÄŸilmez, bu yıl yaÅŸanan depremlerin bütçe açığının artmasında büyük etkisi olduÄŸunu kabul ederken, bütçe açığının tek nedeninin depremler olmadığına dikkat çekti. GeçmiÅŸte de kamu harcamalarındaki kontrolsüz artışın bütçe açığının büyümesinde önemli bir rol oynadığını ifade etti. Ayrıca, ekonomideki yüksek enflasyonun ve kamu harcamalarının hızlı artışının bütçe üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirtti. EÄŸilmez’e göre, bütçe açığının önlenmesi için sadece vergilerin artırılması yeterli olmayacaktır. Kamu harcamalarının gerçek anlamda kısılması gerektiÄŸini vurguladı. Tasarrufların yapılması ve gereksiz harcamaların azaltılmasının ekonomik istikrarı saÄŸlamak ve olumlu beklentileri artırmak için önemli olduÄŸunu ifade etti.
Mafhi EÄŸilmez, yazısında ekonomik istikrarın sadece kısa vadeli çözümlerle saÄŸlanamayacağını ve yapısal reformların önemine vurgu yaptı. Ayrıca, kamu harcamalarının kontrollü bir ÅŸekilde yapılmasının ve gereksiz harcamaların kısılmasının ekonomik istikrara katkı saÄŸlayacağını ve olumlu beklentileri artıracağını belirtti. Türkiye’nin ekonomik sorunlarının çözümünde uzun vadeli ve yapısal düzenlemelerin öncelikli olması gerektiÄŸini vurguladı.
Kaynak: Ekonomist Mafhi EÄŸilmez’in “Kendime Yazılar” adını verdiÄŸi web sayfası…Â
