İstanbul Büyükşehir Belediyesi davasında gizli tanıkların mahkeme önünde verdikleri ifadeler ile soruşturma aşamasındaki suçlamalar arasındaki farklılıklar tartışılmaya devam ederken, Dilek Kaya İmamoğlu da yaşananlara tepki gösterdi. Ekrem İmamoğlu’nun eşi Dilek Kaya İmamoğlu, gizli tanıkların kamuoyuna yansıyan “Görmedim”, “Duydum”, “Tahmin ettim” şeklindeki sözlerine dikkat çekerek, insanların doğruluğu kanıtlanmamış beyanlar nedeniyle özgürlüklerinden yoksun bırakılamayacağını belirtti. Aylardır tutuklu bulunanların ailelerinden ve çocuklarından ayrı geçirdiği günleri hatırlatan İmamoğlu, Ekrem İmamoğlu ve diğer tutukluların serbest bırakılmasını istedi. Açıklama, İBB davasında tanık beyanlarının güvenilirliği, somut delil zorunluluğu ve uzun tutukluluk süreleri üzerine yürütülen tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik soruşturma kapsamında açılan davanın Silivri’de devam eden duruşmalarında, gizli tanıkların anlatımları ile iddianamede yer alan suçlamaların dayanakları arasındaki ilişki sorgulanırken, yargılamanın aileler üzerindeki etkileri de giderek daha görünür hale geliyor. Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılmasıyla başlayan süreç, yalnızca sanıkların özgürlükleri ve siyasi görevleri bakımından değil, ailelerinin günlük yaşamı ve geleceği açısından da sonuçlar doğuruyor.
Dilek Kaya İmamoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İBB davasında gizli tanıkların mahkeme önünde verdikleri ifadelerden kamuoyuna yansıyan sözleri hatırlatarak, bu anlatımların daha önce kesinleşmiş gerçekler gibi sunulmasına tepki gösterdi. Soruşturma aşamasında ileri sürülen iddiaların kamuoyunda yarattığı sonuçlarla duruşmalarda ortaya çıkan beyanlar arasındaki farklılıklara dikkat çeken İmamoğlu, özgürlüklerinden yoksun bırakılan insanların ve ailelerinin yaşadığı kayıpların hesabının verilmesini istedi.
İmamoğlu’nun açıklamasında öne çıkan konu, gizli tanıkların güvenilirliğinin ötesinde, henüz mahkeme kararıyla doğrulanmamış suçlamaların insanların yaşamı üzerindeki etkisi oldu. Tutukluluğun yalnızca cezaevinde bulunan kişiyi değil, onunla birlikte yaşayan ailesini, çocuklarını ve yakın çevresini de etkilediğini vurgulayan açıklama, davanın insani boyutunu yeniden gündeme getirdi.
Gizli Tanıkların Duruşmadaki Yanıtları Tartışmayı Büyüttü
İBB davasının 4 Kasım’daki duruşmasında dinlenen Gürgen ve Zeytin kod adlı gizli tanıkların ifadeleri, Dilek Kaya İmamoğlu’nun açıklamasının arka planını oluşturuyor. Sesleri ve görüntüleri değiştirilerek duruşmaya uzaktan bağlanan tanıklar, soruşturma aşamasında ileri sürdükleri bazı rüşvet, para alışverişi ve usulsüzlük iddialarına doğrudan tanık olmadıklarını belirtti.
Gürgen kod adlı gizli tanık, Ağaç AŞ üzerinden para alındığına ilişkin iddiaları sorulduğunda olayları bizzat görmediğini, anlatımlarının işyerinde ve çevrede konuşulanlara dayandığını söyledi. Para alışverişlerine ilişkin doğrudan bilgisi bulunup bulunmadığı sorusuna da olumsuz yanıt verdi. Savunma avukatlarının iddialarını destekleyen belge sunup sunmadığı yönündeki sorularına ise herhangi bir belge sunmadığını belirtti.
Gürgen’in bazı ayrıntılı mali bilgilere nasıl ulaştığı da duruşmada sorgulandı. Tanığın bu bilgilerin kaynağını açıklayamaması ve bazı olayları hatırlamadığını söylemesi üzerine, tutuklu Ağaç AŞ Genel Müdürü Ali Sukas, kendisinin 17 aydır tutuklu bulunduğunu hatırlatarak anlatımlara tepki gösterdi. Bu bölümde tanığın bilgisiyle suçlamaların kapsamı arasındaki farklılık, mahkeme önünde doğrudan tartışma konusu oldu.
Zeytin kod adlı gizli tanığın ifadelerinde de benzer sorunlar gündeme geldi. Boğaziçi İmar Müdürlüğündeki işlemlerle ilgili bazı kişiler hakkında suçlamalarda bulunan Zeytin, mahkemenin soruları üzerine söz konusu kişilerin bir bölümünü tanımadığını ve para alışverişlerine doğrudan tanık olmadığını belirtti. Bazı işlemler arasında bağlantı kurarak menfaat sağlandığını düşündüğünü anlatan tanık, bu değerlendirmelerinin doğrudan gözlemden değil, duyumlardan ve kendi çıkarımlarından kaynaklandığını ifade etti.
Duruşmada ortaya çıkan bu anlatımlar, gizli tanıklığın hukuki niteliğini de yeniden tartışmaya açtı. Tanığın kimliğinin korunması, güvenliğinin sağlanması bakımından gerekli olabilse de kimliği gizlenen bir kişinin beyanları da diğer bütün deliller gibi sorgulanmak zorunda. Özellikle doğrudan görülmeyen olayların başka kişilerden duyulan sözlerle aktarılması, bu anlatımların bağımsız kanıtlarla doğrulanmasını daha da önemli hale getiriyor.
“Kaybettikleri Zamanı Kim Geri Verecek?”
Dilek Kaya İmamoğlu’nun açıklamasında, gizli tanıkların beyanlarının doğruluğu kadar bu beyanlara dayandırılan suçlamaların insanların yaşamında yarattığı sonuçlar da öne çıktı. İmamoğlu, soruşturma sırasında kamuoyuna yansıyan iddiaların daha sonra mahkeme önünde sorgulanmasına dikkat çekerek, tutuklu bulunan insanların ailelerinden ve çocuklarından ayrı geçirdikleri zamanın geri getirilemeyeceğini vurguladı.
İmamoğlu, insanların özgürlüğüne ilişkin kararların söylentilerle değil somut delillerle verilmesi gerektiğini belirterek, doğruluğu kanıtlanmamış beyanların kişilerin özgürlüğünü belirlemesine karşı çıktı. Ekrem İmamoğlu ve diğer tutukluların suçsuz olduğunu savunan Dilek Kaya İmamoğlu, derhal serbest bırakılmaları çağrısında bulundu.
Bu açıklama, ceza yargılamasında tutukluluğun niteliğine ilişkin temel bir sorunu da gündeme getiriyor. Tutuklama, hakkında suçlama bulunan kişinin cezalandırılması amacıyla değil, kanunda belirlenen koşulların varlığı halinde yargılamanın güvenli biçimde yürütülmesi için uygulanabilen geçici bir koruma tedbiri. Bu nedenle tutukluluğun devamı, yalnızca iddianamede yer alan suçlamaların ağırlığıyla değil, somut deliller ve güncel hukuki gerekçelerle değerlendirilmek zorunda.
Gizli tanıkların bazı iddialara doğrudan tanık olmadıklarını açıklamaları, haklarındaki suçlamaların bütünüyle ortadan kalktığı veya bütün sanıkların suçsuzluğunun hukuken kesinleştiği anlamına gelmiyor. Ancak bu durum, söz konusu beyanların hangi ölçüde güvenilir olduğu ve başka delillerle desteklenip desteklenmediği sorusunun yanıtlanmasını gerekli kılıyor. Savunmanın mahkeme önünde ortaya koyduğu çelişkilerin değerlendirilmesi, yalnızca sanıkların hakları bakımından değil, yargılamanın toplum nezdindeki güvenilirliği açısından da önem taşıyor.
İddiaların Gölgesinde Geçen Aylar
İBB davası, belediye yönetimine ilişkin suçlamaların yanı sıra seçilmiş yöneticilerin görevlerinden uzaklaştırılması, uzun tutukluluk süreleri ve yargı bağımsızlığı tartışmaları nedeniyle Türkiye’nin siyasi gündeminde önemli bir yer tutuyor. Duruşmalarda tanıkların önceki ifadeleriyle mahkeme önündeki anlatımları arasındaki farklılıklar gündeme geldikçe, soruşturma sürecinde kamuoyuna sunulan iddiaların hangi kanıtlarla desteklendiği sorusu da önem kazanıyor.
Dilek Kaya İmamoğlu’nun açıklaması, bu tartışmaya ailelerin yaşadığı kayıpları da ekledi. Cezaevinde bulunan kişilerin tutukluluk süreleri günlerle ve aylarla hesaplanırken, aileler açısından aynı süre çocukların büyümesinde, günlük yaşamın sürdürülmesinde ve birlikte geçirilemeyen zamanlarda karşılık buluyor. Yargılama sonunda verilecek karar ne olursa olsun, tutukluluk döneminde yaşanan ayrılıklar ve kaybedilen zaman geri getirilemiyor.
İBB davasının devam eden duruşmalarında mahkemenin önünde, tanıkların anlattıkları olayların doğruluğunun araştırılması, suçlamaların somut kanıtlarla desteklenip desteklenmediğinin belirlenmesi ve tutukluluğun devamına ilişkin gerekçelerin değerlendirilmesi bulunuyor. Dilek Kaya İmamoğlu’nun çağrısı da bu süreçte, henüz kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmayan kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakılmasının sonuçlarına dikkat çekiyor.
Gizli tanıkların mahkeme önünde doğrudan görmediklerini söyledikleri olaylara ilişkin beyanları tartışılırken, bu anlatımların soruşturma ve tutukluluk kararlarındaki ağırlığının da açıklığa kavuşturulması gerekiyor. Peki, bir insanın özgürlüğünden yoksun bırakılmasına dayanak oluşturan iddialar mahkeme önünde sorgulandığında, bu iddiaların doğruluğunu kanıtlama sorumluluğu kadar, insanların ailelerinden ve yaşamlarından ayrı geçirdiği zamanın hesabını verme sorumluluğu da kimlere ait olacak?
- NHA / Dilek Kaya İmamoğlu’nun X açıklaması, BirGün, T24, Sözcü, Karar, Independent Türkçe, Gazete Oksijen, Tele3 Haber, Açık Silivri, Fatoş Erdoğan, İstanbul Yargılıyor
