Eurostat verilerine göre Türkiye’de 15–29 yaş grubundaki gençlerin yüzde 25,8’i ne eğitimde ne istihdamda yer alıyor; yaklaşık 5 milyon genci kapsayan bu tablo, Türkiye’yi Avrupa’da en yüksek “NEET” oranına sahip ülke konumuna taşıyor.
Avrupa’da En Yüksek Oran Türkiye’de
Avrupa İstatistik Ofisi Eurostat verilerine göre Türkiye’de 15–29 yaş aralığındaki gençlerin yüzde 25,8’i ne eğitimde ne de istihdamda yer alıyor. Uluslararası literatürde “NEET” (Not in Education, Employment or Training) olarak adlandırılan bu kategori, gençlerin ekonomik ve sosyal sistem dışında kaldığını gösteren kritik bir gösterge olarak kabul ediliyor.
Paylaşılan grafiğe göre Türkiye, Avrupa ülkeleri arasında açık ara en yüksek NEET oranına sahip ülke olarak öne çıkıyor. Türkiye’nin ardından yüzde 24,5 ile Kuzey Makedonya gelirken, yüzde 19,3 ile Bosna Hersek ve yüzde 18,9 ile Romanya listede üst sıralarda yer alıyor.
Avrupa Birliği ortalaması ise yüzde 10,8 seviyesinde bulunuyor.
Yaklaşık 5 Milyon Genç Sistem Dışında
Ekonomist İnan Mutlu, sosyal medya platformu X (Twitter) üzerinden yaptığı değerlendirmede Türkiye’deki gençlik tablosuna dikkat çekti.
Mutlu, Türkiye’de her dört gençten birinin ne eğitimde ne de istihdamda olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye’de her 4 gençten biri – yüzde 25,8 – ne istihdamda ne eğitimde. 15–29 yaş arası yaklaşık 5 milyon genç boş geziyor. Avrupa lideriyiz.”
Uzmanlara göre bu tablo yalnızca işsizlik verileriyle açıklanamayacak daha geniş bir yapısal soruna işaret ediyor. Eğitim sisteminden kopuş, iş gücü piyasasına geçişte yaşanan zorluklar ve ekonomik krizler gençlerin üretim süreçlerinden uzaklaşmasına yol açabiliyor.
Avrupa Ülkeleriyle Fark Açılıyor
Grafikte yer alan verilere göre Türkiye ile Avrupa ülkeleri arasındaki fark oldukça dikkat çekici.
Örneğin:
- İtalya ve Yunanistan gibi genç işsizliğinin yüksek olduğu ülkelerde bile NEET oranı yaklaşık yüzde 13 seviyesinde.
- Fransa’da bu oran yüzde 12,5.
- Almanya’da yüzde 9,3.
- Hollanda’da ise yüzde 5,2 ile Avrupa’nın en düşük oranlarından biri görülüyor.
Bu veriler Türkiye’de gençlerin eğitimden ve iş gücü piyasasından kopma oranının Avrupa ortalamasının iki katından fazla olduğunu gösteriyor.
Ekonomik Ve Sosyal Riskler Artıyor
Uzmanlar, yüksek NEET oranlarının uzun vadede ekonomik büyüme, sosyal eşitsizlik ve toplumsal istikrar açısından ciddi riskler taşıdığına dikkat çekiyor.
OECD ve Avrupa Komisyonu raporlarına göre gençlerin uzun süre eğitim ve istihdam dışında kalması:
- iş gücü piyasasına kalıcı biçimde zayıf entegrasyon
- gelir eşitsizliğinin artması
- toplumsal dışlanma ve yoksulluk riskinin büyümesi
gibi sonuçlara yol açabiliyor.
Bu nedenle birçok Avrupa ülkesi gençlerin eğitimden iş gücü piyasasına geçişini hızlandırmak için staj programları, mesleki eğitim sistemleri ve genç istihdam teşvikleri uyguluyor.
“Beka Sorunu” Tartışması
Ekonomist İnan Mutlu’nun paylaşımında kullandığı “asıl beka sorunumuz” ifadesi ise sosyal medyada geniş yankı buldu.
Ekonomi ve eğitim politikaları üzerine çalışan uzmanlara göre Türkiye’de gençlerin eğitim ve iş piyasasına katılımının artırılması yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda demografik ve toplumsal geleceği doğrudan etkileyen stratejik bir mesele olarak görülüyor.
- NHY / Eurostat – NEET istatistikleri, İnan Mutlu sosyal medya paylaşımı, OECD genç istihdam raporları, Avrupa Komisyonu gençlik ve iş gücü piyasası verileri
