ABD Başkanı Donald Trump’ın Venezuela petrol sektörünü yeniden inşa etme planı, Beyaz Saray’daki petrol zirvesinde büyük enerji şirketlerinin direnciyle karşılaştı; ExxonMobil CEO’su Darren Woods, hukuki ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle ülkeyi “şu an için yatırım yapılamaz” ilan etti.
Beyaz Saray’daki Petrol Zirvesinde Çatlak
Donald Trump, 9 Ocak akşamı Beyaz Saray’da 17 büyük petrol şirketinin üst düzey yöneticileriyle bir araya gelerek Venezuela petrol endüstrisinin yeniden yapılandırılmasını masaya yatırdı. Ancak toplantının en dikkat çekici anı, ExxonMobil CEO’su Darren Woods’un Trump’ın planlarına açıkça itiraz etmesi oldu.
Woods, Financial Times’a yansıyan ifadelerinde, Venezuela’daki mevcut hukuki ve ekonomik yapının uzun vadeli yatırımlar için güven vermediğini belirterek, “Bugünkü koşullar altında Venezuela yatırım yapılabilir bir ülke değil” dedi.
“Hukuk Ve Yatırım Güvencesi Olmadan Olmaz”
ExxonMobil CEO’su, Venezuela’nın yeniden yatırım çekebilmesi için köklü değişiklikler gerektiğini vurguladı. Woods’a göre, yalnızca siyasi irade değil; bağımsız bir hukuk sistemi, kalıcı yatırım korumaları ve öngörülebilir ekonomik kurallar şart.
Bu çıkış, Trump’ın dile getirdiği 100 milyar dolarlık yatırım hedefinin, kamu kaynaklarından değil, doğrudan petrol şirketlerinin kasasından karşılanacağının netleştiği bir dönemde geldi. Trump, “Bu parayı hükümet değil, petrol şirketleri yatıracak” diyerek özel sektöre açık baskı uyguladı.
Trump’tan Sert Tepki, Şirketlere Gözdağı
Trump, ExxonMobil’in mesafeli tutumuna sert yanıt verdi. Woods’a hitaben, “Eğer katılmak istemiyorsanız söyleyin, yerinizi alacak 25 kişi var” ifadelerini kullanan Trump, Venezuela üzerindeki ABD etkisinin uzun yıllar sürebileceğini öne sürdü.
Bu söylem, Washington’un enerji politikalarında ekonomik rasyonalite ile jeopolitik hedefler arasındaki gerilimi bir kez daha görünür kıldı.
Chevron Ve Shell Daha İstekli Ama Şartlı
Exxon’un aksine, Chevron ve Shell daha temkinli bir iyimserlik sergiledi. Chevron, mevcut koşullar altında Venezuela’daki üretimini 18–24 ay içinde yüzde 50 artırabileceğini açıkladı. Shell CEO’su Wael Sawan ise, milyarlarca dolarlık yatırım olasılığına kapıyı açık bırakırken, ABD yaptırımlarına yönelik muafiyet talebinde bulundu.
Bu açıklamalar, enerji devlerinin Venezuela’ya yaklaşımında ortak bir strateji olmadığını, şirketlerin risk algılarının ciddi biçimde farklılaştığını gösterdi.
Exxon Geri Adım Attı Ama Şüpheler Sürüyor
Zirvenin ardından Darren Woods, ExxonMobil’in birkaç hafta içinde Venezuela’ya teknik bir ekip göndereceğini ve sahadaki durumu değerlendireceğini açıkladı. Woods, gerekli reformların yapılabileceği konusunda “ihtiyatlı bir iyimserlik” taşıdığını ifade etse de, şirketin temel çekincelerinin ortadan kalkmadığı vurgulandı.
Uzmanlara göre bu tablo, Venezuela petrolünün yalnızca jeolojik değil, esas olarak siyasi ve hukuki riskler nedeniyle küresel sermaye açısından hâlâ “yüksek riskli bölge” olarak görüldüğünü ortaya koyuyor.
- NHY / Financial Times, Associated Press
