Ä°srail’de arkeologlar, 3 bin yıldan uzun süre önce yaÅŸamış bir erkek hasta üzerinde gerçekleÅŸtirilen ve “açısal çentikli trepanasyon*” adı verilen bir ameliyat türünün kanıtlarını keÅŸfetti.
Ä°srail’de eski bir mezar kazısından çıkarılan insan kalıntıları tarihin en eski beyin ameliyatlarından birine ışık tuttu. Hakemli bilimsel dergi Plos One’da yayımlanan yeni araÅŸtırmada ameliyatı geçiren kiÅŸinin 20 ila 40 yaÅŸları arasında olduÄŸu ve MÖ 15. yüzyılda yaÅŸadığı ifade edildi.
ABD’deki Brown Ãœniversitesi’nden arkeolog Rachel Kalisher’ın liderliÄŸindeki araÅŸtırma ekibi, hastanın kafa derisinin kesildiÄŸini ve daha sonra keskin bir aletle frontal kemikten kare ÅŸeklinde bir parça alındığını saptadı.
Independent Türkçe’de yer alan habere göre Kalisher, “Trepanasyonun binlerce yıldır evrensel ve yaygın bir ameliyat türü olduÄŸuna dair kanıtlarımız var” ifadelerini kullandı. “Fakat Yakın DoÄŸu’da bunu çok sık görmüyorduk” diyen arkeolog, sözlerini şöyle sürdürdü: “Tüm bu bölgede sadece 10 kadar trepanasyon örneÄŸi var.”
GeliÅŸmiÅŸ modern tıbbın olanakları yokken beyin ameliyatı kadar hassas bir operasyonun gerçekleÅŸtirilmesi çok zor gibi görünebilir. Ancak tarihçiler operasyonun kökenlerinin binlerce yıl öncesine dayandığını defalarca kanıtlamıştı. Hatta bazı uzmanlar beyin cerrahisinin tüm zamanların en eski tıp “uzmanlığı” olduÄŸuna inanıyor.
Kalisher, “Antik çaÄŸlarda insanların düşündüğünden çok daha fazla hoÅŸgörü ve çok daha fazla özen vardı” diye konuÅŸtu. “Neandertallerin zamanından kalma, insanların zorlu koÅŸullarda bile birbirlerine baktığını gösteren kanıtlarımız var” ifadelerini kullanan bilim insanı, şöyle ekledi: “Evet, geçmiÅŸte de cinsiyet ve sınıf temelli ayrımlar vardı. Ancak insanlar yine insandı.”
*Modern tıpta trepanasyon; travmatik kaza sonucu oluşan beyindeki kafatası parçalarını temizlemek ve kafadaki basıncı azaltmak için yapılan operasyona deniyor.
