back to top
Ana Sayfa Haber Yaz-Kış saati: Nasıl başladı, hangi ülkelerde uygulanıyor?

Yaz-Kış saati: Nasıl başladı, hangi ülkelerde uygulanıyor?

Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde her yıl olduğu gibi bu yılın mart ayının son haftasında yine cumartesiyi pazara bağlayan gece saatler bir saat ileri alınacak ve böylece yaz saati uygulamasına geçilmiş olacak.

Türkiye 1972 yılından bu yana istisnasız sürdürdüğü yaz ve kış saati deÄŸiÅŸikliÄŸini 2016 Ekim ayından itibaren sonlandırdı. Türkiye’de sürekli olarak yaz saati uygulanıyor.

Dünyada Türkiye gibi yaz saati uygulamasına geçen ülkeler olduğu gibi eski yaz-kış saat uygulamasını sürdüren ülkelerin sayısı da bir hayli fazla. Yaz-Kış saati uygulaması günümüzde çoğunlukla Batı ülkeleri diyebileceğimiz Avrupa ve Kuzey Amerika ülkeleri tarafından kullanılıyor.

Uygulama özellikle Avrupa BirliÄŸi ülkelerinde son yıllarda tartışma konusu. Avrupa Parlamentosu 2018’in mart ayında, Avrupa BirliÄŸi ülkelerinde 2021 yılından itibaren saatlerin ileri veya geri alınmaması yönünde oy kullanmıştı. 2017’de de Avrupa Komisyonu tarafından teklif edilen deÄŸiÅŸiklik genel kurulda oylanarak kabul edildi. Ancak bu konuda son söz üye ülkelerin parlamentolarına kalmış durumda.

Dünya genelinde ülkelerin yüzde 40’ından azı her yıl yaz ve kış saati uygulamasını sürdürüyor. Buna karşın Türkiye ile birlikte 100’ü aÅŸkın ülke geçmiÅŸte en az bir kere bu uygulamayı denemiÅŸ ancak mevcut durumda sabit saat uygulaması kullanıyor.

İlk uygulama 18. yüzyılda başladı

Bu uygulamanın ilk olarak Amerika BirleÅŸik Devletleri’nin kurucularından Benjamin Franklin tarafından 1784 yılında ortaya konulduÄŸu aktarılıyor. Franklin’in o dönemdeki hedefi aydınlatma için kullanılan mumdan tasarruf etmekti.

Kömürden tasarruf etmek için de uygulandı

Söz konusu uygulama Birinci Dünya Savaşı sırasında başka bir amaçla devam etti.

Yaz saati uygulamasının Avrupa’daki en önemli nedeni kömür, petrol gibi enerji kaynaklarından tasarruf etmekti. İlk olarak Birinci Dünya Savaşı’nda Almanya tarafından baÅŸlatılan ve İngiltere, Fransa, İtalya’da takip edilen uygulama uzun sürmedi ve savaÅŸ sonunda genel olarak sonlandırıldı. İkinci Dünya Savaşı’nda da bazı ülkelerce yeniden baÅŸlatılan uygulamadan savaÅŸ sonrası yine genel olarak vazgeçildi.

Petrol krizi uygulamayı devam ettirdi

Paul, 1976 petrol krizi sebebiyle de saatlerin kış ayları gelince geri alındığını dile getirdi. AB ülkeleri karar alıcıları gerekli düzenlemeleri zamanında tamamlayabilirse önümüzdeki yıl tek zaman dilimi uygulamasının başlaması bekleniyor.

Türkiye’de 2016 yılından beri yaz saati uygulamasına devam ediliyor.